Επιτέθηκε στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία επειδή οι έρευνές της αγγίζουν την κυβέρνηση – Οι Βρυξέλλες τού υπενθύμισαν ότι τα κράτη οφείλουν να συνεργάζονται, όχι να εκφοβίζουν τους ελεγκτικούς θεσμούς
Το Μέγαρο Μαξίμου έχει μάθει να λειτουργεί χωρίς σοβαρά αντίβαρα. Να επιτίθεται σε δημοσιογράφους, να στοχοποιεί πολιτικούς αντιπάλους, να απαξιώνει ανεξάρτητες αρχές και να βαφτίζει «τοξικότητα» κάθε έλεγχο που χαλάει την κυβερνητική βιτρίνα.
Μόνο που αυτή τη φορά ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν είχε απέναντί του κάποιο ελληνικό μέσο ενημέρωσης που εξαρτάται από κρατικές διαφημίσεις. Δεν είχε έναν δημόσιο λειτουργό που μπορεί να μετακινηθεί ούτε έναν πολιτικό αντίπαλο που μπορεί να θαφτεί από την τηλεοπτική σιωπή.
Είχε απέναντί του την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Και όταν επιχείρησε να την παρουσιάσει ως περίπου κομματικό μηχανισμό, η απάντηση από τις Βρυξέλλες ήταν ένα ηχηρό θεσμικό χαστούκι.
Ενοχλήθηκαν από τον έλεγχο και επιτέθηκαν στους ελεγκτές
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία «φάνηκε να εμπλέκεται στον εσωτερικό κομματικό ανταγωνισμό». Μια πρωτοφανής δήλωση από πρωθυπουργό κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά ενός ανεξάρτητου εισαγγελικού θεσμού.
Η δήλωση δεν έγινε σε πολιτικό κενό. Προηγήθηκαν έρευνες, δικογραφίες, ονόματα κυβερνητικών βουλευτών, υποθέσεις ευρωπαϊκών κονδυλίων και ένας διαρκώς αυξανόμενος εκνευρισμός στο κυβερνητικό στρατόπεδο.
Η τακτική είναι παλιά και γνωστή: όταν δεν μπορείς να εξαφανίσεις την έρευνα, επιχειρείς να λερώσεις εκείνον που ερευνά.
Όταν τα στοιχεία δεν βολεύουν, καταγγέλλεται η διαδικασία. Όταν οι εισαγγελείς πλησιάζουν την εξουσία, κατηγορούνται για «πολιτική παρέμβαση». Όταν μια δικογραφία χτυπά την πόρτα της κυβέρνησης, το Μέγαρο Μαξίμου θυμάται ξαφνικά το τεκμήριο αθωότητας – το ίδιο τεκμήριο που ξεχνά όταν πρόκειται για τους αντιπάλους του.
Οι επίμαχες δηλώσεις του πρωθυπουργού έγιναν στις 16 Ιουλίου.
Η Κομισιόν τού τράβηξε το αυτί
Η απάντηση του επιτρόπου Δικαιοσύνης Μάικλ ΜακΓκραθ ήταν απολύτως ξεκάθαρη.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι ανεξάρτητη. Είναι αντικειμενικός θεσμός. Επιτελεί σημαντικό έργο. Και όλα τα κράτη-μέλη είναι υποχρεωμένα να συνεργάζονται μαζί της.
Ούτε κουβέντα περί «εμπλοκής στον κομματικό ανταγωνισμό». Ούτε ίχνος κάλυψης στον Έλληνα πρωθυπουργό. Ούτε μία φράση που να δικαιολογεί την επίθεσή του.
Αντίθετα, η Κομισιόν στήριξε πλήρως την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και υπενθύμισε στην ελληνική κυβέρνηση ποιος είναι ο θεσμικός της ρόλος: να συνεργάζεται με τους εισαγγελείς, όχι να τους επιτίθεται όταν οι έρευνές τους γίνονται πολιτικά δυσάρεστες.
Ευρωπαίοι στα χειροκροτήματα, «εχθροί» στους ελέγχους
Για χρόνια η κυβέρνηση πουλάει στην ελληνική κοινωνία το αφήγημα της «ισχυρής Ελλάδας στην Ευρώπη». Πανηγυρίζει για κάθε φωτογραφία, κάθε χειραψία και κάθε ευρωπαϊκό κονδύλι.
Μόλις, όμως, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί ζητήσουν λογαριασμό για το πώς χρησιμοποιήθηκαν τα χρήματα, αρχίζουν οι κραυγές περί πολιτικής σκοπιμότητας.
Θέλουν την Ευρώπη όταν μοιράζει δισεκατομμύρια, όχι όταν ζητά αποδείξεις.
Θέλουν τους ευρωπαϊκούς θεσμούς ως φόντο στις κυβερνητικές φιέστες, όχι ως πραγματικούς μηχανισμούς ελέγχου.
Θέλουν την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ανεξάρτητη, αρκεί να ερευνά τους άλλους.
Αυτό δεν είναι θεσμικότητα. Είναι ευρωπαϊσμός συμφέροντος και κράτος δικαίου αλά καρτ.
Δεν κυβερνά ο Μητσοτάκης την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν είναι κυβερνητική υπηρεσία. Δεν υπάγεται στο Μέγαρο Μαξίμου. Δεν παίρνει γραμμή από υπουργούς, κομματικά γραφεία ή επικοινωνιακά επιτελεία.
Αποστολή της είναι να ερευνά εγκλήματα που πλήττουν τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης: απάτη, διαφθορά, ξέπλυμα χρήματος και παράνομη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Αυτός είναι ο επίσημος ρόλος της σύμφωνα με το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει δικαίωμα να απαιτεί πιστοποιητικά πολιτικών φρονημάτων από τους εισαγγελείς. Έχει υποχρέωση να τους δίνει τα στοιχεία που ζητούν και να μην παρεμποδίζει το έργο τους.
Τόσο απλά.
Το πρόβλημα δεν είναι οι εισαγγελείς – Είναι όσα ερευνούν
Όποιος δεν φοβάται τον έλεγχο, ανοίγει τα αρχεία.
Όποιος πιστεύει στη διαφάνεια, παραδίδει όλα τα στοιχεία.
Όποιος σέβεται τη Δικαιοσύνη, δεν επιτίθεται στους εισαγγελείς όταν τα ονόματα που εμφανίζονται στις δικογραφίες ανήκουν στο κόμμα του.
Το κρίσιμο ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι γιατί η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ερευνά. Αυτό είναι το καθήκον της.
Το ερώτημα είναι γιατί η κυβέρνηση εξοργίζεται τόσο πολύ κάθε φορά που η έρευνα πλησιάζει τη δική της αυλή.
Η Κομισιόν έδωσε την απάντησή της: οι εισαγγελείς είναι ανεξάρτητοι και τα κράτη οφείλουν να συνεργάζονται.
Τώρα απομένει να απαντήσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης:
Θα σεβαστεί τον θεσμό ή θα συνεχίσει να επιτίθεται σε όποιον δεν μπορεί να ελέγξει;