Πρόσφατα και η ελληνική κυβέρνηση οδηγήθηκε στην αναβολή για του χρόνου, 2026/27, της υποχρεωτικης Δήλωσης Συγκομιδής Ελαιοκάρπου.
Συγγραφέας: Κατερίνα-Γλαύκη Αποστολοπούλου
Η ιταλική κυβέρνηση έκανε πίσω στον πολυσυζητημένο κανόνα που υποχρέωνε τους παραγωγούς να παραδίδουν τις ελιές στα ελαιοτριβεία εντός έξι ωρών από τη συγκομιδή. Όπως ανακοίνωσε το Υπουργείο Γεωργίας, Διατροφής και Δασοκομίας (Masaf), η έναρξη ισχύος της διάταξης αναβάλλεται έως την 1η Ιουλίου 2026, ύστερα από «προσεκτική τεχνική αξιολόγηση» και «αφουγκρασμό των αιτημάτων του τομέα»
Σύμφωνα με το επίσημο σημείωμα του Masaf, η απόφαση «επιβεβαιώνει τις αρχές του νόμου 206/2023 που αποσκοπούν στη διαφάνεια και την προστασία της ποιότητας του ελαιολάδου», αλλά αναγνωρίζει ότι η άμεση εφαρμογή θα δημιουργούσε κρίσιμα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα. Η αναβολή, όπως αναφέρει, «παρέχει τον χρόνο που απαιτείται για μια πιο αποτελεσματική αναθεώρηση του προτύπου, λαμβάνοντας υπόψη τόσο την ανάγκη για διαφάνεια στην καταγραφή των εργασιών φόρτωσης στην πύλη SIAN, όσο και έναν πιο ρεαλιστικό καθορισμό των χρόνων παράδοσης».
Η απόφαση αυτή έρχεται να δικαιώσει τις ανησυχίες που είχε εκφράσει τον Σεπτέμβριο η ένωση AIFO η οποία είχε προειδοποιήσει ότι ο κανόνας των έξι ωρών θα καθιστούσε πρακτικά αδύνατη τη λειτουργία πολλών ελαιοτριβείων, κυρίως στη βόρεια και κεντρική Ιταλία, όπου οι ελιές μεταφέρονται από τον νότο.
Ο πρόεδρος της AIFO, Alberto Amoroso, είχε ζητήσει «τουλάχιστον 24 ώρες» για τη μεταφορά, τονίζοντας πως οι ελαιοτριβείς «είναι υπέρ της ιχνηλασιμότητας, αλλά χρειάζονται ρεαλισμό». Αντίστοιχα σε πιο πρόσφατο άρθρο του Olivonews.it, ο πρόεδρος της Unapol, Tommaso Loiodice, είχε χαρακτηρίσει την παράταση ως «πράξη ευθύνης και κοινής λογικής» και ζήτησε διάλογο για «σαφείς, βιώσιμους και κοινούς κανόνες» για όλη την αλυσίδα του ελαιολάδου
Το σκεπτικό του υπουργείου
Το Masaf εξηγεί πως η αναβολή δεν αποτελεί υπαναχώρηση από τον στόχο της διαφάνειας, αλλά «τεχνική αναπροσαρμογή» ώστε η διάταξη να εφαρμοστεί χωρίς να παραλύσει ο τομέας. Το υπουργείο υπογραμμίζει ότι θα συνεχίσει να επιδιώκει «βελτίωση των προϊόντων, ποιοτικό έλεγχο και υποστήριξη του συστήματος παραγωγής», ενώ επαναλαμβάνει ότι το ιταλικό ελαιόλαδο αποτελεί «σύμβολο ποιότητας, πολιτισμού και ταυτότητας».
Πηγές κοντά στο υπουργείο επισημαίνουν ότι η παράταση δίνει χρόνο για να ενισχυθεί η λειτουργία του συστήματος SIAN – του ψηφιακού μηχανισμού καταγραφής των φορτώσεων ελιών – και να προσαρμοστούν τα ελαιοτριβεία στις νέες απαιτήσεις.
Ένα μάθημα και για την Ελλάδα;
Η «υπόθεση των έξι ωρών» στην Ιταλία λειτουργεί σαν καθρέφτης για όλες τις ελαιοπαραγωγικές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Αποδεικνύει ότι η επιδίωξη ποιότητας και ιχνηλασιμότητας δεν πρέπει να αποσυνδέεται από τις πραγματικές δυνατότητες των ανθρώπων που εργάζονται στους ελαιώνες και στα ελαιοτριβεία. Άλλωστε πρόσφατα και η ελληνική κυβέρνηση οδηγήθηκε στην αναβολή για του χρόνου, 2026/27, της υποχρεωτικης Δήλωσης Συγκομιδής Ελαιοκάρπου.
Ταυτόχρονα, αναδεικνύει και κάτι ακόμη: η ύπαρξη ισχυρών συλλογικών οργάνων, που εκπροσωπούν ενιαία τις φωνές των ελαιοτριβείων και των επαγγελματιών του κλάδου, είναι κρίσιμη για να διαμορφώνεται ένα κοινό μέτωπο απέναντι σε κανονιστικές προκλήσεις. Μέσα από τέτοια θεσμική οργάνωση, ο διάλογος με την Πολιτεία μπορεί να είναι πιο ουσιαστικός, τεκμηριωμένος και αποτελεσματικός.
Η ιταλική εμπειρία δείχνει ότι η ποιότητα και η διαφάνεια χρειάζονται όχι μόνο καλές προθέσεις, αλλά και συνεργασία, τεχνική γνώση και ισχυρή επαγγελματική εκπροσώπηση. Και αυτό, ίσως, είναι το πιο πολύτιμο μήνυμα για την ελληνική ελαιοκομία σήμερα.