Η Αμαλία Φλεμινγκ υπήρξε μια από τις πιο φωτεινές και θαρραλέες μορφές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Γιατρός, επιστήμονας, αντιστασιακή και αργότερα πολιτικός, έζησε με συνέπεια τις αξίες της ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Η δράση της ενάντια στη Χούντα των Συνταγματαρχών την οδήγησε σε βασανιστήρια, καταδίκη και τελικά απέλαση από την ίδια της τη χώρα – όμως δεν σίγησε ποτέ.
Από την Κωνσταντινούπολη στην Ελλάδα
Γεννημένη το 1912 στην Κωνσταντινούπολη, κόρη του διακεκριμένου δερματολόγου Χαρίλαου Κουτσούρη, η Αμαλία αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πόλη όταν ο πατέρας της κλήθηκε να υπηρετήσει στον τουρκικό στρατό και η οικογενειακή κλινική λεηλατήθηκε. Η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα, όπου η Αμαλία ακολούθησε το όνειρο του πατέρα της: να γίνει γιατρός, παρότι αγαπούσε τα Μαθηματικά.
Σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και συνέχισε μεταπτυχιακές σπουδές στο Παρίσι και στο Λονδίνο.
Αντιστασιακή δράση στην Κατοχή
Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής εργαζόταν στο Νοσοκομείο της Νέας Ιωνίας. Εκεί εντάχθηκε ενεργά στην Αντίσταση, εκδίδοντας ψεύτικες ταυτότητες για Εβραίους και καταζητούμενους με τη βοήθεια έντιμων αστυνομικών, σώζοντας έτσι δεκάδες ζωές. Η δράση της αυτή, μαζί με τις ακαδημαϊκές της επιτυχίες, της χάρισε υποτροφία για εργασία στο εξωτερικό.
Η συνεργασία και ο γάμος με τον Αλέξαντερ Φλέμινγκ
Από τους 45 υποψηφίους της υποτροφίας, η Αμαλία ήταν η πρώτη. Επέλεξε να εργαστεί στο εργαστήριο του Αλέξαντερ Φλέμινγκ, του νομπελίστα για την ανακάλυψη της πενικιλίνης. Οκτώ χρόνια αργότερα επέστρεψε στην Ελλάδα ως διευθύντρια στον «Ευαγγελισμό».
Η συνεργασία της με τον Φλέμινγκ εξελίχθηκε σε προσωπική σχέση. Χήρος πλέον, ο Φλέμινγκ της πρότεινε γάμο παρά τη μεγάλη διαφορά ηλικίας. Παντρεύτηκαν και η Αμαλία απέκτησε τον τίτλο της «Λαίδης», τον οποίο όμως ουδέποτε χρησιμοποίησε. Έζησαν μαζί δύο χρόνια, μέχρι τον θάνατό του.
Η σύγκρουση με τη Χούντα
Το σπίτι της στην πλατεία Κολωνακίου, Κανάρη 23, σήμερα φέρει τιμητική πινακίδα. Εκείνη την περίοδο, η Αμαλία συμμετείχε ενεργά στην αντιστασιακή δράση κατά της δικτατορίας. Ανάμεσα σε όσα έκανε, βοήθησε τον Αλέκο Παναγούλη στην προσπάθεια απόδρασής του.
Η σύλληψή της υπήρξε βάναυση. Βασανίστηκε για 25 ημέρες, παρά το γεγονός ότι έπασχε από διαβήτη και οι ανακριτές τής στερούσαν ακόμη και το νερό. Όταν κατέρρευσε με αιματουρία, οι βασανιστές σταμάτησαν προσωρινά. Συνέχισαν τις ανακρίσεις μπροστά στα μάτια της, βασανίζοντας άλλους συλληφθέντες για να την πιέσουν.
Η δίκη της ήταν μια παρωδία δικαιοσύνης. Καταδικάστηκε σε 16 μήνες φυλάκιση, αλλά η διεθνής κατακραυγή ανάγκασε το καθεστώς να την απελάσει. Της αφαιρέθηκε η ελληνική ιθαγένεια και εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο έως το 1974. Εκεί μίλησε αδιάκοπα για τα εγκλήματα της Χούντας, τα βασανιστήρια και τη χρήση παραισθησιογόνων ουσιών στις ανακρίσεις.
Πολιτική δράση και παρακαταθήκη
Μετά τη Μεταπολίτευση, η Αμαλία Φλεμινγκ επέστρεψε στην Ελλάδα. Εκλέχθηκε βουλευτής το 1977 και το 1981, και το 1985 εξελέγη βουλευτής Επικρατείας. Υπήρξε η πρώτη πρόεδρος του ελληνικού τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας και δεν δίστασε να συγκρουστεί ακόμη και με τον Ανδρέα Παπανδρέου για θέματα δημοκρατικής λειτουργίας στο κόμμα.
Έφυγε από τη ζωή το 1986. Το όνομά της δόθηκε στο νοσοκομείο στα Μελίσσια, ενώ δεν πρόλαβε να δει την ίδρυση του «Ιδρύματος Βιοϊατρικής Έρευνας Αλέξανδρος Φλέμινγκ» στη Βάρη, που τιμά τόσο τον άνδρα της όσο και την επιστήμη που υπηρέτησαν.