Το 1999 το ΝΑΤΟ ισοπέδωνε τη Γιουγκοσλαβία.
Και ναι: χρησιμοποιήθηκαν βλήματα απεμπλουτισμένου ουρανίου. Το έχουν παραδεχτεί θεσμικά.
Η Ελλάδα δεν ήταν «παρατηρητής».
Ήταν μέλος της συμμαχίας.
Και τότε φάνηκε κάτι που σήμερα το έχουν εξαφανίσει: ποιος υπακούει στο δόγμα και ποιος υπακούει στη συνείδηση.
Ο Ριτσούδης δεν “έκανε δήλωση”. Έκανε πράξη.
Ο Μαρίνος Ριτσούδης, αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού, αρνήθηκε να συμμετάσχει στις επιχειρήσεις κατά της Σερβίας.
Και το κράτος δεν του είπε «οκ, διαφωνούμε».
Του είπε: θα πληρώσεις.
- Καταδίκη από Ναυτοδικείο Πειραιά (21/4/1999) σε 2 χρόνια και 6 μήνες με αναστολή.
- Απόταξη από το ΠΝ.
Αυτό είναι το “ευρωπαϊκό κεκτημένο” όταν χαλάς τη βιτρίνα.
Ελευθερία λόγου για όλους — εκτός από εκείνον που λέει “όχι” την ώρα που μετράει.
Και μετά; Η σιωπή. Η κανονικοποίηση. Το θάψιμο.
Στη Σερβία τον θυμούνται.
Στο Dorćol του Βελιγραδίου υπάρχει τοιχογραφία αφιερωμένη στον Ριτσούδη.
Εδώ;
Τον έκαναν αόρατο.
Γιατί η μνήμη του είναι ντροπή για τους “ρεαλιστές”.
Η πολιτική ευθύνη είναι καθαρή
Το 1999 υπήρχε κυβέρνηση. Υπήρχε γραμμή. Υπήρχε συμμόρφωση.
Και όταν ένας άνθρωπος είπε “δεν το κάνω”, τον τσάκισαν θεσμικά.
Όχι επειδή διέπραξε έγκλημα.
Αλλά επειδή υπενθύμισε ότι η στολή δεν ακυρώνει την ηθική.
Μας έμαθαν να χειροκροτάμε “συμμάχους” όταν ρίχνουν βόμβες και να λέμε “γραφικό” όποιον σηκώνει ανάστημα.
Γι’ αυτό οι Σέρβοι γράφουν γκράφιτι για έναν Έλληνα — κι εμείς γράφουμε status για influencers.
Το 1999 ένας Έλληνας δεν βομβάρδισε.
Και το κράτος βομβάρδισε εκείνον.

