Ένα κείμενο που κυκλοφορεί μαζικά επιχειρεί να μετατρέψει μια δικαστική κρίση για εγκληματική οργάνωση σε αφήγημα “διωκόμενου αντιπάλου” και “υποχείριων δικαστών”.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι διαφωνεί. Το πρόβλημα είναι ότι αντικαθιστά τα στοιχεία με βεβαιότητες, τις διαδικασίες με σενάρια, και τη λογική με πολιτική οργή.
Τι κάνει το viral (η τεχνική)
- Προαναγγέλλει αποφυλάκιση “την επόμενη μέρα μετά τις εκλογές” χωρίς καμία τεκμηρίωση: παρουσιάζει μια εικασία ως “πληροφορία”.
- Μεταφέρει τη συζήτηση από το “τι κρίθηκε” στο “ποιος τρέμει ποιον”: μετατρέπει το δικαστικό αντικείμενο σε πολιτικό θρίλερ.
- Χτίζει δίπολο “λαός vs σύστημα” και μοιράζει ρόλους: “καλοί διωκόμενοι”, “κακοί δικαστές”, “σκηνοθέτης κυβέρνηση”.
Πού σπάει λογικά (χωρίς να χρειάζεται να συμφωνείς με κανέναν)
- “Στημένη δίωξη”: είναι βαρύς ισχυρισμός. Αν δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένα στοιχεία (παρεμβάσεις, παρατυπίες, αποδείξεις), μένει σύνθημα.
- “Τους έκλεισαν γιατί πήγαν 20%”: άλλο οι δημοσκοπήσεις, άλλο οι πράξεις. Η αιτιώδης σύνδεση “φυλακή επειδή ανέβηκαν” είναι αφήγημα, όχι απόδειξη.
- “Μόνο όσοι βγήκαν βουλευτές είναι εγκληματική οργάνωση”: η ευθύνη δεν κρίνεται από το αν εξελέγη κάποιος, αλλά από ρόλο/συμμετοχή/πράξεις.
- Whataboutism (Τέμπη/Μάτι/ΟΠΕΚΕΠΕ): μπορεί να είναι πολιτικά εύφλεκτο, αλλά ως επιχείρημα για άλλη υπόθεση είναι αλλαγή θέματος. “Και οι άλλοι;” δεν ακυρώνει το “τι έγινε εδώ;”.
Το πραγματικό θεσμικό ερώτημα
Αν θες να μιλήσεις σοβαρά για “Δικαιοσύνη”, υπάρχουν μόνο δύο δρόμοι:
- Κριτική με βάση στοιχεία (διαδικαστικά, σκεπτικό, αντιφάσεις, συγκεκριμένες ενέργειες).
- Προπαγάνδα (γενικές κατηγορίες, “όλοι είναι στημένοι”, “Β. Κορέα”, “ούτε στο Ιράν”).
Το viral διαλέγει ξεκάθαρα το 2).
- “Τώρα” → ενοχή/καταδίκη = “στημένο”
- “Μετά τις εκλογές” → “θα τον αφήσουν”
- “Αν κατέβει” → “θα τον φοβηθούν”
- “Αν δεν κατέβει” → “δεν έχουμε δημοκρατία”
Δηλαδή: ό,τι κι αν συμβεί, το συμπέρασμα είναι προαποφασισμένο.
Όταν η κατάληξη είναι ίδια σε όλα τα σενάρια, δεν κάνεις ανάλυση — στήνεις πίστα για να τρέξει το πάθος σου.