Το Παρίσι πιέζει για πιο ενεργή δυτική παρουσία στα Στενά του Ορμούζ, βλέποντας ότι η αστάθεια στην περιοχή απειλεί ευθέως τη ναυσιπλοΐα, το πετρέλαιο και την ίδια την ευρωπαϊκή οικονομία. Στο τραπέζι μπαίνει ακόμη και η επέκταση της επιχείρησης «Ασπίδες», με τη Γαλλία να αναζητά συμμάχους για μια νέα, πιο επικίνδυνη αποστολή.
Η Αθήνα, παρά τη στενή στρατηγική σχέση με το Παρίσι, εμφανίζεται αρνητική σε μια τέτοια προοπτική. Και όχι άδικα: άλλο η συμμετοχή σε αποστολή επιτήρησης και άλλο η είσοδος σε ένα θαλάσσιο πέρασμα όπου ένα λάθος, μια επίθεση ή μια κλιμάκωση μπορεί να μετατρέψει τη «συνδρομή» σε άμεση εμπλοκή.
Τι ζητά η Γαλλία
Ο Εμανουέλ Μακρόν φέρεται να έθεσε με σαφήνεια το πρόβλημα: αν το Ορμούζ μετατραπεί σε μόνιμη ζώνη απειλής, το πλήγμα δεν θα είναι μόνο γεωπολιτικό αλλά και οικονομικό.
Η στοχοποίηση δεξαμενόπλοιων, η ανασφάλεια στις θαλάσσιες οδούς και το σοκ στις τιμές της ενέργειας δημιουργούν σκηνικό γενικευμένης πίεσης για όλη την Ευρώπη.
Το Παρίσι, βλέποντας ότι η κρίση δεν αφορά πια μόνο τη Μέση Ανατολή αλλά την ίδια τη ραχοκοκαλιά του παγκόσμιου εμπορίου, φέρεται να αναζητά σχήμα με επικεφαλής τη Γαλλία και συμμετοχή κρατών όπως η Ιταλία, η Ελλάδα και ενδεχομένως η Ολλανδία.
Με απλά λόγια: η Γαλλία δεν ζητά απλώς πολιτική στήριξη. Ζητά στρατιωτικό αποτύπωμα.
Γιατί η Αθήνα λέει «μέχρι εδώ»
Η ελληνική πλευρά καταλαβαίνει ότι το Ορμούζ δεν είναι μια «συνηθισμένη» αποστολή. Είναι ένα σημείο ανάφλεξης όπου η ναυτική παρουσία δεν είναι ουδέτερη κίνηση, αλλά πράξη με σαφές στρατηγικό βάρος.
Και αυτό σημαίνει ρίσκο. Μεγάλο ρίσκο.
Η Αθήνα μπορεί να συμμετέχει ήδη στις «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα και να στηρίζει συνολικά τη δυτική γραμμή ασφαλείας στην περιοχή, αλλά στο Ορμούζ το όριο αλλάζει.
Εκεί, κάθε σημαία πάνω σε πολεμικό πλοίο μετράει διαφορετικά. Κάθε αποστολή μπορεί να διαβαστεί ως μήνυμα, ως απειλή ή ως πρόκληση. Και η Ελλάδα δεν δείχνει διατεθειμένη να μπει πρώτη σε ένα πεδίο όπου η έξοδος δεν είναι καθόλου βέβαιη.
Το πραγματικό μέτωπο: τσέπη, ενέργεια, κοινωνία
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο στρατιωτικό. Είναι βαθιά πολιτικό και κοινωνικό.
Αν η κρίση τελειώσει γρήγορα, η ζημιά ίσως απορροφηθεί. Αν όμως τραβήξει, οι συνέπειες θα περάσουν με βία στην πραγματική οικονομία: καύσιμα, ρεύμα, μεταφορές, βασικά αγαθά.
Τότε θα φανεί αν η κυβέρνηση έχει πράγματι σχέδιο ή αν απλώς αγοράζει χρόνο με αισιόδοξες εκτιμήσεις.
Το δημοσιονομικό «μαξιλάρι» δεν είναι ανεξάντλητο και η αναμονή ευρωπαϊκής βοήθειας δεν αρκεί ως πολιτική. Γιατί όταν η κρίση φτάσει στο πρατήριο, στο σούπερ μάρκετ και στον λογαριασμό του νοικοκυριού, καμία διπλωματική διατύπωση δεν θα μπορεί να κρύψει την πραγματικότητα.
Το δίλημμα είναι καθαρό: η Ελλάδα δεν μπορεί να παριστάνει ούτε τον πρόθυμο κομπάρσο σε μια επικίνδυνη αποστολή, ούτε τον αμέτοχο παρατηρητή σε μια κρίση που απειλεί να τινάξει την οικονομία στον αέρα.
Το Ορμούζ δεν είναι απλώς ένα στενό. Είναι ο λαιμός της παγκόσμιας αγοράς. Και όποιος βάλει εκεί το χέρι του, πρέπει να ξέρει αν είναι έτοιμος να πληρώσει και το τίμημα.