Αφού ύψωσε τους τόνους, μοίρασε τελεσίγραφα και έπαιξε με το ενδεχόμενο μιας γενικευμένης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται τώρα να αναζητεί διέξοδο. Μιλά για «σχεδόν πλήρη συμφωνία» με το Ιράν, την ώρα που η Τεχεράνη δεν επιβεβαιώνει τίποτα.
Η ουσία είναι απλή: όταν ο πόλεμος πλησιάζει να τινάξει στον αέρα αγορές, ενέργεια και γεωπολιτικές ισορροπίες, ο ίδιος άνθρωπος που πόνταρε στην κλιμάκωση επιχειρεί να εμφανιστεί ως διαπραγματευτής της αποκλιμάκωσης. Όχι από δύναμη, αλλά από φόβο για το κόστος.
Η “συμφωνία” που υπάρχει μόνο στις δηλώσεις του Τραμπ
Ο Αμερικανός πρόεδρος επιχείρησε να παρουσιάσει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη σοβαρές επαφές με κύκλους της ιρανικής ηγεσίας και ότι υπάρχει πιθανότητα κατάπαυσης του πυρός μέσα στα επόμενα εικοσιτετράωρα.
Μόνο που η άλλη πλευρά δεν συμμετέχει στο ίδιο αφήγημα.
Η Τεχεράνη δεν επιβεβαιώνει τις θριαμβολογίες, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ο Τραμπ να μην περιγράφει μια συμφωνία, αλλά να κατασκευάζει ένα αφήγημα “ηρεμίας” για να κερδίσει χρόνο και να σταθεροποιήσει την εικόνα του.
Από τις απειλές στα φρένα – όταν η κλιμάκωση συναντά το πραγματικό της κόστος
Μέχρι χθες, ο Τραμπ απειλούσε με χτυπήματα που θα μπορούσαν να πλήξουν την ενεργειακή καρδιά του Ιράν και να μετατρέψουν την κρίση σε παγκόσμιο εφιάλτη.
Ξαφνικά, κάνει πίσω. Αναστέλλει τα πλήγματα σε ενεργειακούς στόχους και μιλά για “παραγωγικές συνομιλίες”.
Δεν πρόκειται για μεταστροφή αρχών. Πρόκειται για σύγκρουση με την πραγματικότητα: Στενά του Ορμούζ, πετρέλαιο, αραβικές μοναρχίες, παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και ένας πόλεμος που απειλεί να ξεφύγει από κάθε έλεγχο.
Όταν η γεωπολιτική γίνεται χρηματιστηριακό μήνυμα πανικού
Η εικόνα είναι αποκαλυπτική.
Ο Τραμπ ανεβάζει την ένταση και οι αγορές τρέμουν.
Ο Τραμπ μιλά για επαφές και οι αγορές αναπνέουν.
Το Ιράν διαψεύδει και ο πανικός επιστρέφει.
Αυτή δεν είναι σοβαρή διπλωματία. Είναι επικοινωνιακός τυχοδιωκτισμός με φόντο έναν πραγματικό πόλεμο. Η Ουάσιγκτον δείχνει να χρησιμοποιεί τη γλώσσα της “ειρήνης” όχι για να κλείσει τη σύγκρουση, αλλά για να διαχειριστεί τις συνέπειες που η ίδια βοήθησε να γιγαντωθούν.
Ο Τραμπ δεν βρήκε ξαφνικά τον δρόμο της ειρήνης.
Βρήκε μπροστά του το αδιέξοδο της δικής του κλιμάκωσης.
Και τώρα προσπαθεί να πουλήσει “συμφωνία” εκεί όπου δεν υπάρχει επιβεβαίωση, “αποκλιμάκωση” εκεί όπου ο πόλεμος συνεχίζεται και “ηγεσία” εκεί όπου κυριαρχεί ο φόβος για το πολιτικό και οικονομικό κόστος.
Δεν ψάχνει λύση. Ψάχνει έξοδο κινδύνου.