Ο Άδωνις Γεωργιάδης δεν περιορίστηκε σε μία πολιτική υπεράσπιση προσώπων και πρακτικών. Προχώρησε σε κάτι βαρύτερο: επιχείρησε να παρουσιάσει ως σχεδόν φυσιολογική, ακόμη και αναγκαία, την παρέμβαση του βουλευτή στις υπηρεσίες υπέρ πολιτών, επειδή —όπως είπε— το κράτος δεν λειτουργεί.
Με μία φράση, η κυβέρνηση ομολογεί ταυτόχρονα δύο αποτυχίες: πρώτον, ότι το πελατειακό σύστημα όχι μόνο δεν πέθανε, αλλά ζητά και ιδεολογική αποκατάσταση· και δεύτερον, ότι ο ίδιος ο κρατικός μηχανισμός που διαχειρίζεται αδυνατεί να εξυπηρετήσει ισότιμα τον πολίτη χωρίς μεσάζοντες, πολιτικά τηλέφωνα και κομματικές πλάτες.
Η απολογία του ρουσφετιού
Όταν ένας υπουργός δηλώνει ότι ο βουλευτής έχει όχι μόνο δικαίωμα αλλά και υποχρέωση να παρεμβαίνει στις υπηρεσίες, δεν περιγράφει δημοκρατική εκπροσώπηση. Περιγράφει το παλιό, σάπιο μοντέλο του ρουσφετιού. Το μοντέλο όπου ο πολίτης δεν δικαιούται να εξυπηρετηθεί επειδή είναι πολίτης, αλλά επειδή “γνωρίζει” βουλευτή, υπουργό ή κομματάρχη. Αυτό δεν είναι κοινωνική ευαισθησία. Είναι η επίσημη νομιμοποίηση της ανισότητας.
Παραδοχή κυβερνητικής αποτυχίας
Αν το κράτος “δεν λειτουργεί”, τότε ποιος ευθύνεται; Ποιος κυβερνά τόσα χρόνια; Ποιος διαφήμιζε το επιτελικό κράτος, την αξιολόγηση, την ψηφιοποίηση, τη δήθεν νέα εποχή αποτελεσματικότητας; Αν τελικά ο πολίτης χρειάζεται πολιτικό μεσάζοντα για να κάνει τη δουλειά του, τότε όλο το αφήγημα περί σύγχρονου κράτους καταρρέει με πάταγο. Και μαζί του καταρρέει και η κυβερνητική αξιοπιστία.
ΟΠΕΚΕΠΕ, πρόστιμα και ο λογαριασμός στα θύματα
Και εδώ μπαίνει το πιο σκληρό ερώτημα: στις υποθέσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ, στα ρουσφέτια, στις παράνομες παρεμβάσεις, στις αδιαφανείς εξυπηρετήσεις, ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό; Εκείνοι που λειτούργησαν παρασκηνιακά, εκείνοι που χρησιμοποίησαν τον μηχανισμό για ίδιον πολιτικό όφελος ή πάλι οι πολίτες; Γιατί στην Ελλάδα συνήθως το σύστημα παρανομεί, η εξουσία καλύπτει, και στο τέλος πληρώνει ο φορολογούμενος. Δηλαδή το θύμα.
Το ρουσφέτι δεν είναι “παρέμβαση υπέρ του πολίτη”. Είναι η αρρώστια που μετατρέπει τη δημοκρατία σε πελατειακό παζάρι. Είναι η κατάργηση της ισονομίας, η ταπείνωση του θεσμικού κράτους και η εξαγορά συνειδήσεων με αντάλλαγμα ψήφους. Και αν η Δικαιοσύνη θέλει πράγματι να μιλήσει στο όνομα της κοινωνίας, το πρώτο που οφείλει να ξεκαθαρίσει είναι απλό: τα πρόστιμα, το κόστος και η ζημία δεν μπορούν να πληρώνονται από τα θύματα. Πρέπει να πληρωθούν από τους ενόχους.