Στο χείλος μιας ανεξέλεγκτης περιφερειακής ανάφλεξης, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη έκαναν ένα βήμα πίσω την τελευταία στιγμή, συμφωνώντας σε προσωρινή αναστολή των εχθροπραξιών για δύο εβδομάδες.
Το τίμημα της ανάσας αυτής είναι σαφές: η ασφαλής διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ. Και αυτό από μόνο του αποκαλύπτει ότι η σύγκρουση δεν αφορά μόνο πυραύλους και απειλές, αλλά τον έλεγχο της παγκόσμιας ενεργειακής αρτηρίας.
Τι συμφωνήθηκε
Η συμφωνία δεν συνιστά οριστικό τερματισμό του πολέμου, αλλά μια αυστηρά χρονικά περιορισμένη παύση πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων. Η Ουάσιγκτον εμφανίζεται να αναστέλλει τους βομβαρδισμούς, ενώ από την άλλη πλευρά η Τεχεράνη αποδέχεται ένα παράθυρο αποκλιμάκωσης, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για νέα διαπραγμάτευση. Στην ίδια προσωρινή φόρμουλα εντάσσεται και το Ισραήλ, το οποίο φέρεται να συναινεί στην παύση των επιχειρήσεων για το ίδιο διάστημα.
Ο πραγματικός όρος: τα Στενά του Ορμούζ
Το κρίσιμο σημείο δεν είναι απλώς η παύση των χτυπημάτων, αλλά η προϋπόθεση που τη συνοδεύει: να διασφαλιστεί η ελεύθερη και απρόσκοπτη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Εκεί βρίσκεται ο σκληρός πυρήνας της κρίσης. Διότι όποιος ελέγχει το Ορμούζ, δεν πιέζει μόνο έναν αντίπαλο· πιέζει την παγκόσμια αγορά, τις τιμές της ενέργειας, τις κυβερνήσεις και τα νοικοκυριά σε ολόκληρο τον πλανήτη. Η εκεχειρία, επομένως, δεν είναι απλώς στρατιωτική κίνηση. Είναι συναλλαγή ισχύος πάνω στον λαιμό της διεθνούς οικονομίας.
Γιατί η εκεχειρία δεν σημαίνει ειρήνη
Η δίβδομη αναστολή δεν λύνει τις βαθιές αιτίες της σύγκρουσης. Απλώς μεταθέτει, για λίγο, την τελική αναμέτρηση στο διπλωματικό τραπέζι. Το γεγονός ότι προηγήθηκαν ωμές απειλές, τελεσίγραφα και εντατικοποίηση των πληγμάτων δείχνει πως η ένταση δεν έχει σβήσει. Έχει απλώς μπει στον πάγο. Και όταν μια εκεχειρία στηρίζεται όχι στην εμπιστοσύνη, αλλά στον φόβο, στην ενεργειακή πίεση και στον συσχετισμό ισχύος, τότε παραμένει εύθραυστη από την πρώτη μέχρι την τελευταία της ώρα.
Η αλήθεια είναι μία: δεν επικράτησε η ειρήνη, επικράτησε ο φόβος του χάους. Ο Τραμπ δεν κατέβασε τους τόνους επειδή ξαφνικά νίκησε η διπλωματία, αλλά επειδή το κόστος μιας γενικευμένης ανάφλεξης έγινε επικίνδυνα μεγάλο για όλους. Δύο εβδομάδες δεν είναι λύση. Είναι διορία. Και στη Μέση Ανατολή, οι διορίες συνήθως μετρούν αντίστροφα προς την επόμενη έκρηξη.