Η φημολογούμενη ανάληψη της επικοινωνίας από έναν δημοσιογράφο με μακρά διαδρομή στη Μόσχα δεν είναι μια απλή τεχνική επιλογή. Είναι μήνυμα κατεύθυνσης, ύφους και πολιτικής ταυτότητας.
Αν επιβεβαιωθεί ότι ο Θανάσης Αυγερινός αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στην επικοινωνία του πολιτικού φορέα της Μαρίας Καρυστιανού, τότε δεν μιλάμε απλώς για έναν έμπειρο δημοσιογράφο που μπαίνει σε ένα νέο πολιτικό εγχείρημα. Μιλάμε για μια επιλογή με βάρος, συμβολισμό και πολιτική ανάγνωση.
Υπάρχουν πρόσωπα που δεν τα επιλέγεις μόνο για τις δεξιότητές τους. Τα επιλέγεις και για αυτό που εκπέμπουν.
Ο Θανάσης Αυγερινός δεν είναι ένας άγνωστος επικοινωνιολόγος των παρασκηνίων. Είναι δημοσιογράφος με πολυετή παρουσία στο διεθνές ρεπορτάζ, με βασικό πεδίο τη Ρωσία, τη Μόσχα και τις γεωπολιτικές συγκρούσεις της τελευταίας τριακονταετίας. Έχει εργαστεί ως ανταποκριτής ελληνικών μέσων στη ρωσική πρωτεύουσα, έχει συνδεθεί με μεγάλα διεθνή γεγονότα και σήμερα εμφανίζεται στη δημόσια εικόνα ως ανταποκριτής του Open στη Μόσχα.
Άρα, η πιθανή επιλογή του από τον υπό διαμόρφωση πολιτικό φορέα της Μαρίας Καρυστιανού δεν μπορεί να διαβαστεί σαν μια ουδέτερη πρόσληψη. Είναι πολιτική χειρονομία.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο «ποιος μιλάει». Είναι «από πού μιλάει»
Η Μαρία Καρυστιανού ξεκίνησε ως πρόσωπο-σύμβολο του αιτήματος για δικαιοσύνη στα Τέμπη. Εκεί ήταν η δύναμή της. Όχι σε ένα έτοιμο κομματικό ακροατήριο, όχι σε μια ιδεολογική φράξια, όχι σε μια γεωπολιτική γραμμή. Η δύναμή της ήταν η ηθική καθαρότητα ενός κοινωνικού αιτήματος: αλήθεια, ευθύνη, δικαιοσύνη.
Αν όμως αυτό το αίτημα μετατρέπεται σε πολιτικό φορέα, τότε κάθε επιλογή προσώπου αποκτά νέο βάρος. Δεν μετρά μόνο η αγανάκτηση. Μετρά η κατεύθυνση. Δεν αρκεί το «είμαστε απέναντι στο σύστημα». Πρέπει να φανεί και τι ακριβώς προτείνεται στη θέση του.
Εδώ μπαίνει ο Αυγερινός.
Η παρουσία ενός δημοσιογράφου που έχει χτίσει τη δημόσια ταυτότητά του γύρω από τη ρωσική πραγματικότητα, τη Μόσχα και την κριτική στο δυτικό αφήγημα των διεθνών εξελίξεων, δίνει στο εγχείρημα συγκεκριμένο τόνο. Για άλλους, αυτό μπορεί να σημαίνει εμπειρία, ανεξαρτησία, γνώση του διεθνούς περιβάλλοντος. Για άλλους, μπορεί να ανοίγει ερωτήματα για τον γεωπολιτικό προσανατολισμό του νέου φορέα.
Και αυτά τα ερωτήματα δεν είναι δευτερεύοντα.
Το πολιτικό κεφάλαιο της Καρυστιανού δεν είναι ανεξάντλητο
Η Καρυστιανού διαθέτει κάτι που σπανίζει στην ελληνική πολιτική σκηνή: αυθεντικό ηθικό κεφάλαιο. Δεν προέκυψε από κομματικό σωλήνα. Δεν αναδείχθηκε από μηχανισμό. Δεν χρωστάει την αναγνωρισιμότητά της σε τηλεοπτικό life style ή σε πολιτική κληρονομιά.
Αυτό όμως είναι και το πιο ευαίσθητο σημείο.
Γιατί το ηθικό κεφάλαιο δεν αντέχει απεριόριστες πολιτικές αμφισημίες. Δεν αντέχει προσκολλήσεις, θολές συμμαχίες, πρόσωπα που κουβαλούν ισχυρούς συμβολισμούς χωρίς καθαρή πολιτική εξήγηση.
Αν ο νέος φορέας θέλει να είναι σοβαρό πολιτικό εγχείρημα, πρέπει από την πρώτη στιγμή να απαντήσει καθαρά:
είναι κίνημα δικαιοσύνης;
είναι αντισυστημική διαμαρτυρία;
είναι πατριωτικός φορέας;
είναι αντιδυτική πλατφόρμα;
είναι κόμμα θεσμικής ανασυγκρότησης;
ή είναι όλα μαζί, άρα τελικά τίποτα συγκεκριμένο;
Η επιλογή Αυγερινού μπορεί να είναι ευκαιρία — αλλά και παγίδα
Ας είμαστε δίκαιοι. Ο Θανάσης Αυγερινός είναι έμπειρος. Ξέρει διεθνές ρεπορτάζ. Ξέρει κρίσεις. Ξέρει να μιλάει με πολιτικό βάθος και όχι με επικοινωνιακά συνθήματα. Έχει επίσης προσωπική διαδρομή με συγκρούσεις στα μέσα ενημέρωσης, καθώς το 2015 η απομάκρυνσή του από το ΑΠΕ παρουσιάστηκε από τον ίδιο ως υπόθεση με πολιτικές αιχμές και ζητήματα λογοκρισίας.
Αυτό μπορεί να δώσει στον φορέα Καρυστιανού μια πιο σοβαρή επικοινωνιακή δομή. Να τον απομακρύνει από τον ερασιτεχνισμό. Να τον προστατεύσει από τους «περίεργους» που, όπως ήδη γράφεται σε παραπολιτικά ρεπορτάζ, επιχειρούν να προσκολληθούν στο εγχείρημα.
Αλλά υπάρχει και η άλλη όψη.
Αν η επιλογή αυτή διαβαστεί ως γεωπολιτική δήλωση πριν καν υπάρξει πολιτικό πρόγραμμα, τότε το εγχείρημα κινδυνεύει να εγκλωβιστεί από την πρώτη στιγμή σε μια συζήτηση που δεν είναι η δική του αφετηρία. Αντί να μιλά για Τέμπη, δικαιοσύνη, κράτος δικαίου, θεσμική ευθύνη και αξιοπρέπεια των πολιτών, μπορεί να βρεθεί να απολογείται για το αν κοιτάζει προς Μόσχα, προς Δύση, προς αντισυστημικά ακροατήρια ή προς έναν θολό «όλοι εναντίον όλων» χώρο.
Και αυτό θα ήταν λάθος.
Το κρίσιμο τεστ: καθαρότητα
Η πολιτική δεν κρίνεται μόνο από τα πρόσωπα. Κρίνεται από το αν τα πρόσωπα υπηρετούν μια καθαρή γραμμή.
Αν ο Αυγερινός αναλάβει ρόλο επικοινωνίας για να οργανώσει, να σοβαρέψει και να θωρακίσει το εγχείρημα, η επιλογή μπορεί να αποδειχθεί έξυπνη. Αν όμως λειτουργήσει ως σήμα μετατόπισης σε ένα ασαφές γεωπολιτικό και αντισυστημικό αφήγημα, τότε η ζημιά μπορεί να προηγηθεί της εκκίνησης.
Γιατί η Καρυστιανού δεν έχει την πολυτέλεια να ξεκινήσει με γρίφους.
Έχει την υποχρέωση να ξεκινήσει με καθαρές κουβέντες.
Το πολιτικό της κεφάλαιο γεννήθηκε από μια τραγωδία και από ένα αίτημα δικαιοσύνης. Αν αυτό γίνει κόμμα, πρέπει να παραμείνει θεσμικό, καθαρό και πειστικό. Όχι θολό. Όχι ευκαιριακό. Όχι άθροισμα πικριών, αντιδράσεων και γεωπολιτικών συμβολισμών.
Η επιλογή Αυγερινού, αν επιβεβαιωθεί, μπορεί να είναι σημάδι σοβαρότητας. Μπορεί όμως να είναι και το πρώτο μεγάλο τεστ προσανατολισμού. Γιατί στην πολιτική, ειδικά όταν ξεκινάς με ηθικό πλεονέκτημα, δεν αρκεί να έχεις φως. Πρέπει να δείξεις και προς τα πού το στρέφεις.