Η Μαρία Καρυστιανού έχει την ευθύνη να προστατεύσει το εγχείρημα από τον οπορτουνισμό, τις προσωπικές στρατηγικές και όσους αναζητούν απλώς μια θέση στο πολιτικό προσκήνιο
Σε ένα νέο πολιτικό εγχείρημα, το δυσκολότερο δεν είναι να συγκεντρώσεις πρόθυμους. Είναι να ξεχωρίσεις εκείνους που πραγματικά πιστεύουν στις αρχές του από όσους βλέπουν μία ακόμη ευκαιρία προσωπικής ανέλιξης.
Γι’ αυτό και η επιλογή προσώπων δεν μπορεί να γίνεται βιαστικά, υπό την πίεση δημοσιευμάτων, παρασκηνιακών απαιτήσεων ή προσωπικών φιλοδοξιών. Η Μαρία Καρυστιανού έχει ξεκαθαρίσει από την αρχή ότι η συγκρότηση ενός σοβαρού, αξιόπιστου και πραγματικά ανεξάρτητου πολιτικού φορέα απαιτεί χρόνο, προσοχή και αυστηρή αξιολόγηση.
Και έχει απόλυτο δίκιο.
Το πολιτικό βάρος το φέρει η ίδια
Είτε αρέσει σε κάποιους είτε όχι, το ηθικό και πολιτικό κεφάλαιο αυτού του εγχειρήματος συνδέεται πρωτίστως με τη Μαρία Καρυστιανού. Εκείνη βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας έκθεσης. Εκείνη δέχεται τις επιθέσεις. Εκείνη θα κληθεί να λογοδοτήσει για τις επιλογές, τις αστοχίες και τη συνολική πορεία του κινήματος.
Είναι, επομένως, αυτονόητο ότι τα πρόσωπα που θα αναλάβουν καίριες θέσεις πρέπει να περνούν από το δικό της πολιτικό και ηθικό φίλτρο.
Αυτό δεν αποτελεί αυταρχισμό. Αποτελεί ευθύνη.
Δεν μπορεί κάποιος να ζητά από την Πρόεδρο να εγγυηθεί την αξιοπιστία ενός κινήματος και την ίδια στιγμή να απαιτεί να παραδώσει τον έλεγχο των στελεχών σε όσους αυτοανακηρύσσονται κατάλληλοι, επειδή εμφανίστηκαν νωρίς, μίλησαν δυνατά ή θεωρούν ότι απέκτησαν δικαίωμα σε ένα «στασίδι».
Στην πολιτική δεν αρκεί να δηλώνεις διαθέσιμος. Πρέπει να αποδεικνύεις ότι μπορείς να υπηρετήσεις αρχές, συλλογικές αποφάσεις και έναν σκοπό μεγαλύτερο από την προσωπική σου προβολή.
Κίνημα πολιτών, όχι όχημα πολιτικών καριέρων
Το συγκεκριμένο εγχείρημα δεν δημιουργήθηκε μέσα σε κομματικά γραφεία. Δεν κατασκευάστηκε από επαγγελματίες επικοινωνιολόγους και δεν στηρίχθηκε στους γνώριμους μηχανισμούς εξουσίας.
Η δυναμική του προήλθε από την κοινωνία.
Απλοί πολίτες μοιράζονται το μήνυμα, οργανώνουν συζητήσεις, ενημερώνουν, συμμετέχουν και λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές χωρίς να περιμένουν διορισμούς, κομματικούς μισθούς ή ανταλλάγματα. Αυτοί αποτελούν την πραγματική δύναμη του κινήματος.
Ο προεκλογικός αγώνας δεν διεξάγεται από έναν πανάκριβο κομματικό στρατό. Τον έχουν αναλάβει άνθρωποι που ζητούν δικαιοσύνη, διαφάνεια και ουσιαστική καταπολέμηση της διαφθοράς.
Ακριβώς γι’ αυτό απαιτείται προστασία από τον πολιτικό οπορτουνισμό. Όσο αυξάνεται η απήχηση ενός νέου φορέα, τόσο περισσότεροι θα επιχειρούν να εμφανιστούν ως «πρωτεργάτες», «εκφραστές» ή αναντικατάστατα στελέχη του.
Κανένας, όμως, δεν αποκτά ιδιοκτησιακό δικαίωμα πάνω σε ένα συλλογικό εγχείρημα.
Η Πρόεδρος δεν αποφασίζει σε πολιτικό κενό
Η εικόνα μιας Προέδρου που αποφασίζει μόνη, πίσω από κλειστές πόρτες, δεν ανταποκρίνεται σε όσα περιγράφουν οι άνθρωποι που βρίσκονται κοντά στη διαδικασία.
Υπάρχει πολιτικό συμβούλιο, υπάρχουν ακαδημαϊκοί και πανεπιστημιακοί, κατατίθενται προτάσεις και αξιολογούνται πρόσωπα. Η τελική ευθύνη μπορεί να ανήκει στην Πρόεδρο, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν προηγείται συζήτηση, έλεγχος και συλλογική επεξεργασία.
Άλλωστε, ένα νέο κίνημα δεν μπορεί να αντιγράψει τις παθογένειες των παλιών κομμάτων: μηχανισμούς, επετηρίδες, ισορροπίες μεταξύ ομάδων και στελέχη που θεωρούν ότι μία προσωρινή παρουσία τούς εξασφαλίζει μόνιμη θέση.
Στασίδι δεν έχει πιάσει κανένας.
Όποιος προσφέρει πραγματικά, συνεχίζει να προσφέρει ακόμη και χωρίς τίτλο. Όποιος ενδιαφέρεται περισσότερο για την καρέκλα παρά για τον σκοπό, αργά ή γρήγορα αποκαλύπτεται.
Οι αποχωρήσεις δεν σημαίνουν διάλυση
Σε κάθε νέο πολιτικό εγχείρημα υπάρχουν διαφωνίες, συγκρούσεις χαρακτήρων, προσωπικές πικρίες και αποχωρήσεις. Πολύ περισσότερο όταν δεν υπάρχει ένας παλιός κομματικός μηχανισμός που μοιράζει ρόλους για να διατηρεί τεχνητές ισορροπίες.
Μία αποχώρηση δεν αποδεικνύει ότι το κίνημα απέτυχε. Ούτε κάθε δυσαρεστημένο στέλεχος μετατρέπεται αυτομάτως σε αλάνθαστο κριτή της συνολικής προσπάθειας.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι διαφορετικό: απομακρύνεται το εγχείρημα από τις ιδρυτικές αρχές του ή προσπαθεί να τις προστατεύσει;
Εάν ο στόχος παραμένει η δικαιοσύνη, η διαφάνεια, η λογοδοσία και η σύγκρουση με τη διαφθορά, τότε η προσεκτική επιλογή στελεχών δεν αποτελεί αδυναμία. Αποτελεί στοιχειώδη πολιτική αυτοπροστασία.
Εμπιστοσύνη, αλλά και θεσμική οικοδόμηση
Η εμπιστοσύνη προς τη Μαρία Καρυστιανού δεν σημαίνει τυφλή υποταγή. Σημαίνει ότι αναγνωρίζεται η ευθύνη της να θωρακίσει ένα εγχείρημα που βρίσκεται ακόμη στη δύσκολη φάση της συγκρότησής του.
Όταν ολοκληρωθούν οι προσωρινές διαδικασίες, θα πρέπει ασφαλώς να δημιουργηθούν σταθεροί δημοκρατικοί θεσμοί, σαφείς κανόνες λειτουργίας, διαφανείς διαδικασίες και πραγματική λογοδοσία. Σήμερα, όμως, προέχει να μη μετατραπεί η προσδοκία χιλιάδων πολιτών σε λάφυρο για κάθε επίδοξο επαγγελματία της πολιτικής.
Η Μαρία Καρυστιανού οφείλει να είναι αυστηρή. Οφείλει να εξετάζει πρόσωπα, συμπεριφορές, διαδρομές και προθέσεις. Οφείλει να προστατεύσει το κίνημα από εκείνους που μπορεί να επιχειρήσουν να αλλοιώσουν τον χαρακτήρα του.
Γιατί η κοινωνία δεν ζητά ακόμη ένα κόμμα με τις ίδιες παλιές συνήθειες.
Ζητά κάτι καθαρότερο, δικαιότερο και διαφορετικό.
Και κάτι πραγματικά διαφορετικό δεν οικοδομείται με βιασύνη ούτε με την ικανοποίηση προσωπικών απαιτήσεων. Οικοδομείται με προσοχή, αυστηρότητα και ευθύνη.
Γι’ αυτό, στην παρούσα κρίσιμη φάση, η απάντηση είναι ξεκάθαρη:
Εμπιστοσύνη στην Πρόεδρο, στήριξη στο εγχείρημα και καμία έκπτωση στις αρχές που το γέννησαν.