Επιδοτήσεις καταβλήθηκαν για περίπου 260.000 αγελάδες το 2024, ενώ το εθνικό κοπάδι μειώθηκε κατά 120.000 ζώα μέσα σε δύο χρόνια – Χάος και στα αιγοπρόβατα, με διαφορά σχεδόν επτά εκατομμυρίων μεταξύ των κρατικών αρχείων
Στην Ελλάδα συμβαίνει ένα κτηνοτροφικό θαύμα.
Οι αγελάδες εξαφανίζονται από τις στάνες, αλλά πολλαπλασιάζονται όταν έρχεται η ώρα των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων.
Η νέα έρευνα του Politico αποκαλύπτει μια τεράστια αναντιστοιχία ανάμεσα στο πραγματικό ζωικό κεφάλαιο της χώρας και στα ζώα για τα οποία καταβλήθηκαν κοινοτικά κονδύλια.
Το 2024 οι ελληνικές Αρχές πλήρωσαν ευρωπαϊκές επιδοτήσεις για περίπου 260.000 αγελάδες γαλακτοπαραγωγής. Την ίδια χρονιά καταγράφηκαν περίπου 70.000 σφαγές βοοειδών που επίσης μπορούσαν να συνδεθούν με επιδοτήσεις.
Με βάση αυτούς τους αριθμούς και τη φυσιολογική αναπαραγωγή των ζώων, το εθνικό κοπάδι θα έπρεπε να είχε αυξηθεί κατά περίπου 70.000 βοοειδή.
Στην πραγματικότητα συνέβη ακριβώς το αντίθετο.
Οι αγελάδες υπήρχαν μόνο όταν πληρώνονταν
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι το εθνικό κοπάδι μειώθηκε από περίπου 640.000 βοοειδή το 2023 σε 600.000 το 2024 και μόλις 520.000 το 2025.
Μέσα σε δύο χρόνια, δηλαδή, εξαφανίστηκαν από την επίσημη καταγραφή περίπου 120.000 ζώα.
Παρ’ όλα αυτά, οι επιδοτήσεις του 2024 περιέγραφαν μια εντελώς διαφορετική εικόνα: εκατοντάδες χιλιάδες παραγωγικά ζώα, γεννήσεις μοσχαριών και σφαγές που, αριθμητικά, θα έπρεπε να οδηγούν σε αύξηση και όχι σε κατάρρευση του ζωικού κεφαλαίου.
Η αναντιστοιχία δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι κάθε διαφορά αντιστοιχεί σε παράνομη επιδότηση. Αποδεικνύει, όμως, κάτι εξίσου σοβαρό: ότι το ελληνικό κράτος δεν γνωρίζει με ασφάλεια πόσα ζώα υπάρχουν, πού βρίσκονται και σε ποια πραγματική παραγωγική κατάσταση τελούν.
Και όταν ένα κράτος δεν γνωρίζει τι επιδοτεί, ανοίγει διάπλατα την πόρτα στην απάτη.
Σχεδόν επτά εκατομμύρια αιγοπρόβατα εμφανίστηκαν από το πουθενά
Ακόμη μεγαλύτερο είναι το χάος στα πρόβατα και στις αίγες.
Η ΕΛΣΤΑΤ υπολόγισε ότι το 2025 υπήρχαν στην Ελλάδα περίπου 8,8 εκατομμύρια αιγοπρόβατα. Στο Ολοκληρωμένο Κτηνιατρικό Πληροφοριακό Σύστημα, όμως, εμφανίζονταν καταχωρισμένα περίπου 15,7 εκατομμύρια.
Η διαφορά πλησιάζει τα 6,9 εκατομμύρια ζώα.
Δεν πρόκειται για μία μικρή στατιστική απόκλιση ή για μερικές καθυστερημένες ενημερώσεις μητρώων. Πρόκειται για διαφορά αντίστοιχη με το 78% του ζωικού κεφαλαίου που καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ.
Δύο στελέχη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης δήλωσαν στο Politico ότι το υπουργείο βασίζεται σε στοιχεία τα οποία παρέχουν οι δήμοι και δεν είναι το ίδιο υπεύθυνο για την τήρηση όλων των κτηνοτροφικών αρχείων.
Η εξήγηση, όμως, δεν αναιρεί την ευθύνη.
Τα χρήματα καταβάλλονται από το κράτος. Οι αιτήσεις εγκρίνονται από κρατικούς μηχανισμούς. Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται –ή δεν πραγματοποιούνται– από κρατικές υπηρεσίες. Κανείς δεν μπορεί να εισπράττει ευρωπαϊκά δισεκατομμύρια και ύστερα να δηλώνει ότι δεν γνωρίζει εάν τα ζώα υπάρχουν.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει ήδη ανοίξει την πόρτα
Καταγγελίες για τις αποκλίσεις έχουν αποσταλεί στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία από την ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα, τον Αγροτικό Σύλλογο Καστοριάς και άλλες οργανώσεις, σύμφωνα με τον Θωμά Μόσχο, επικεφαλής Αγροτικής Πολιτικής του κόμματος και πρόεδρο του συλλόγου.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν επιβεβαίωσε ότι ερευνά ειδικά τη νέα καταγγελία για τον αριθμό των ζώων. Ερευνά, ωστόσο, ήδη σειρά υποθέσεων για φερόμενες παράνομες αγροτικές επιδοτήσεις.
Στις 16 Ιουλίου ανακοίνωσε την άσκηση διώξεων σε βάρος 22 κατηγορουμένων, μεταξύ των οποίων τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές, πρώην ανώτατα στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ, πολιτικοί συνεργάτες, κτηνιατρικός υπάλληλος και δικαιούχοι επιδοτήσεων.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία περιγράφει παρεμβάσεις στους ελέγχους, μεταγενέστερες αλλαγές στοιχείων, χειραγώγηση ευρημάτων και ψευδείς βεβαιώσεις. Όλοι οι κατηγορούμενοι τεκμαίρονται αθώοι μέχρι την έκδοση δικαστικής απόφασης.
Σε μία από τις υποθέσεις που περιγράφει το Politico, βουλευτής φέρεται να πίεσε στέλεχος του ΟΠΕΚΕΠΕ για την πληρωμή κτηνοτρόφου, αναφέροντας ότι κτηνίατρος είχε ήδη αυξήσει τον αριθμό των ζώων του στην επίσημη βάση δεδομένων. Η συγκεκριμένη υπόθεση, σύμφωνα με το δημοσίευμα, έχει προσδιοριστεί να εκδικαστεί στις 2 Οκτωβρίου.
Οι πραγματικοί κτηνοτρόφοι πληρώνουν το σκάνδαλο
Η υπόθεση δεν επιτρέπει τη συλλογική ενοχοποίηση των Ελλήνων κτηνοτρόφων.
Το αντίθετο.
Οι πρώτοι που ζημιώνονται από τα ζώα-φαντάσματα είναι οι πραγματικοί παραγωγοί: εκείνοι που πληρώνουν ζωοτροφές, κτηνιάτρους και ηλεκτρικό ρεύμα, δουλεύουν καθημερινά στις μονάδες τους και περιμένουν μήνες για να λάβουν τις ενισχύσεις που δικαιούνται.
Κάθε παράνομη πληρωμή αφαιρεί χρήματα από αυτούς. Κάθε πλαστό ζώο μειώνει την αξιοπιστία ολόκληρου του κλάδου. Κάθε πολιτική παρέμβαση μετατρέπει την ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική σε πελατειακό ταμείο.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει πιλοτική ηλεκτρονική ταυτοποίηση περίπου 700.000 αιγοπροβάτων με ειδικές στομαχικές κάψουλες, αρχικά σε μεγάλες εκμεταλλεύσεις. Το μέτρο μπορεί να βοηθήσει, αλλά έρχεται αφού το σύστημα έχει ήδη καταρρεύσει κάτω από το βάρος των αποκαλύψεων.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσες αγελάδες ήταν ανύπαρκτες.
Είναι ποιοι τις δήλωσαν, ποιοι τις πιστοποίησαν, ποιοι ενέκριναν τις πληρωμές και ποιοι τηλεφωνούσαν για να ξεμπλοκάρουν τα χρήματα.
Διότι οι αγελάδες μπορεί να ήταν φαντάσματα.
Τα ευρωπαϊκά εκατομμύρια, όμως, ήταν απολύτως πραγματικά.