Όταν τα δημόσια έργα σταματούν στα σύνορα των Ψαχνών
Ο Δήμος Διρφύων-Μεσσαπίων, γεωγραφικά εκτεταμένος και πλούσιος σε φυσικές ομορφιές, πολιτισμό και ανθρώπινο δυναμικό, φαίνεται να λειτουργεί στην πράξη ως ένας μονοκεντρικός δήμος, με τα Ψαχνά να απορροφούν σχεδόν το σύνολο των δημοτικών επενδύσεων, έργων και υποδομών, αφήνοντας το υπόλοιπο κομμάτι του Δήμου – από την Στενή , τη Λούτσα, τους Καθενούς τον Πούρνο και όλα τα χωριά της Δίρφυς– στο περιθώριο της αυτοδιοικητικής μέριμνας.
Η ανισότητα δεν είναι φυσική – είναι πολιτική
Η κυρίαρχη εικόνα είναι σαφής: νέα έργα, πλατείες, οδοποιίες, αναπλάσεις και δημοτικές παρεμβάσεις εστιάζονται αποκλειστικά ή σχεδόν αποκλειστικά μέσα στα Ψαχνά, την έδρα του Δήμου. Αντίθετα, τα χωριά του Δήμου είτε μένουν με υποσχέσεις, είτε καλούνται να «βολευτούν» με πρόχειρες παρεμβάσεις, ελλιπή καθαριότητα, διαλυμένα οδικά δίκτυα και υποτυπώδεις κοινωνικές υπηρεσίες.
Η πραγματικότητα αυτή δεν αποτελεί τυχαία εξέλιξη. Είναι προϊόν συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών, που ευνοούν τη συσσώρευση έργων εκεί όπου υπάρχει συγκεντρωμένη ψήφος και πληθυσμός – σε βάρος όμως της αρχής της ισόρροπης ανάπτυξης και της ισότητας των πολιτών.
Ένας Δήμος με δύο ταχύτητες
Η διοικητική ενοποίηση του Καλλικράτη είχε ως στόχο την ενίσχυση της συνοχής και της κοινής ανάπτυξης. Αντί γι’ αυτό, στον Δήμο Διρφύων-Μεσσαπίων φαίνεται να έχει εγκαθιδρυθεί ένα μοντέλο κεντρικής διαχείρισης με επαρχιακό αποκλεισμό. Οι κοινότητες λειτουργούν περισσότερο σαν “δορυφόροι” παρά σαν ισότιμα μέλη του Δήμου.
Καθημερινά προβλήματα, όπως:
- χωρίς γιατρούς στα αγροτικά ιατρεία,
- χωρίς ασφαλτοστρώσεις ή αποκαταστάσεις δρόμων,
- χωρίς πολιτιστικές ή κοινωνικές δράσεις,
- με υποτυπώδη παρουσία δημοτικών συνεργείων,
είναι η σκληρή πραγματικότητα που βιώνουν δεκάδες χωριά και χιλιάδες δημότες που, αν και πληρώνουν φόρους και δημοτικά τέλη, δεν βλέπουν έργο να επιστρέφει πίσω σε αυτούς.
Η Αυτοδιοίκηση δεν είναι μόνο για το κέντρο
Η αποστολή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι να ενώνει, όχι να διαιρεί. Ο Δήμος οφείλει να λειτουργεί με όρους αναλογικής ισότητας – και αυτό σημαίνει ότι το δικαίωμα σε αξιοπρεπείς υποδομές και βασικές υπηρεσίες ανήκει εξίσου στον κάτοικο της Στενής, του Μακρυμάλλη ή του Αγίου Αθανασίου, όπως και στον κάτοικο των Ψαχνών.
Οι πολιτικές που δημιουργούν δήμους δύο ταχυτήτων είναι πολιτικά άδικες, κοινωνικά τοξικές και θεσμικά επικίνδυνες. Ενισχύουν τον τοπικισμό, καλλιεργούν τον διχασμό και υπονομεύουν την κοινωνική συνοχή.
Ώρα για αλλαγή προτεραιοτήτων
Αν η δημοτική αρχή θέλει να αποδείξει ότι υπηρετεί όλον τον Δήμο και όχι μόνο την έδρα του, χρειάζεται:
- Συγκεκριμένο πλάνο αποκεντρωμένων έργων για κάθε κοινότητα
- Κατανομή κονδυλίων ανάλογα με τις ανάγκες και όχι μόνο με τον πληθυσμό
- Διαβούλευση με τους τοπικούς εκπροσώπους που δεν έχει συμβολικό χαρακτήρα, αλλά ουσιαστική επιρροή
- Ορατή παρουσία στις απομακρυσμένες περιοχές, όχι μόνο σε προεκλογικές περιόδους
Η ισόρροπη ανάπτυξη δεν είναι σύνθημα. Είναι υποχρέωση.