Όταν τα έργα γίνονται αντικείμενο πολιτικής μικρολογίας
Τις τελευταίες ημέρες, στο Δημοτικό Συμβούλιο Χαλκίδας, βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο το έργο ανάπλασης των οδών Ελευθερίου Βενιζέλου – 28ης Οκτωβρίου – Αρεθούσης.
Η συζήτηση, που ξεκίνησε με ειρωνείες τύπου «θα το πούμε Beverly Hills», αποκάλυψε για ακόμη μία φορά την αδυναμία να σταθεί η τοπική πολιτική σκηνή στο ύψος των περιστάσεων.
Η Δημοτική Αρχή υπεραμύνεται των επιλογών της, επικαλούμενη εγκρίσεις ειδικών οργάνων, όπως το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής Π.Ε. Ευβοίας, και της προέδρου του, κ. Άννας Παππά.
Από την άλλη, η ίδια η πρόεδρος του Συμβουλίου αισθάνθηκε την ανάγκη να διευκρινίσει δημόσια κάτι αυτονόητο:
ότι το Σ.Α. ούτε επιλέγει, ούτε σχεδιάζει, ούτε εισηγείται έργα. Ο ρόλος του είναι αποκλειστικά γνωμοδοτικός – ελέγχει αν οι μελέτες που καταθέτουν οι Δήμοι τηρούν τις πολεοδομικές και αισθητικές προδιαγραφές.
Η θεσμική έγκριση, επομένως, δεν συνεπάγεται πολιτική συναίνεση ούτε απαλλάσσει κανέναν από την ευθύνη των επιλογών του.
Κι όμως, αυτή η λεπτομέρεια είναι που κάνει όλη τη διαφορά:
η πολιτική ευθύνη δεν μεταβιβάζεται με κανένα έγγραφο, ούτε καλύπτεται πίσω από σφραγίδες θεσμών.
Όταν μια Δημοτική Αρχή χρησιμοποιεί το όνομα θεσμικών οργάνων ως «επικοινωνιακό άλλοθι», δείχνει όχι μόνο έλλειψη κατανόησης του ρόλου τους, αλλά και έλλειψη πολιτικού θάρρους να υπερασπιστεί τις ίδιες της τις επιλογές.
Και εδώ έρχεται το κρίσιμο ερώτημα:
τι σημαίνουν όλα αυτά για τη Χαλκίδα και, κυρίως, για την αγορά της;
Η πόλη χρειάζεται έργα ουσίας, όχι βιτρίνες.
Η τοπική αγορά, που δοκιμάζεται καθημερινά από οικονομική αστάθεια και μειωμένη αγοραστική κίνηση, δεν έχει ανάγκη από “Beverly Hills”∙
έχει ανάγκη από λειτουργικότητα, προσβασιμότητα, προγραμματισμό και σεβασμό στον πολίτη.
Τα έργα ανάπλασης μπορούν να αναβαθμίσουν μια πόλη μόνο όταν σχεδιάζονται με συμμετοχή, διαφάνεια και πραγματική κατανόηση των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων.
Αλλιώς, κινδυνεύουν να γίνουν απλώς «έργα βιτρίνας» — όμορφα στα δελτία Τύπου, αλλά αδιάφορα ή ακόμη και επιζήμια για την καθημερινότητα.
Η Χαλκίδα αξίζει κάτι περισσότερο από επικοινωνιακές αντιπαραθέσεις και προσωπικές αιχμές.
Αξίζει μια πολιτική με σοβαρότητα, με θεσμική επίγνωση και σεβασμό στο ρόλο κάθε οργάνου, αλλά και με ουσιαστική σύνδεση των έργων με την τοπική οικονομία.
Γιατί στο τέλος, όπως σωστά ειπώθηκε, «όλα τα έργα τα κρίνει το αποτέλεσμα».
Το ζήτημα είναι αν το αποτέλεσμα θα είναι ένα έργο που θα υπηρετεί πραγματικά τη Χαλκίδα — ή ένα ακόμη σκηνικό για φωτογραφίες και συνθήματα.