Νηπιαγωγεία σε Ασμήνιο και Λουτρά Αιδηψού και Δημοτικά σε Νεροτριβιά και Αλμυροπόταμο καταργούνται μετά από χρόνια αναστολής – Σχεδόν 21.000 λιγότεροι μαθητές πανελλαδικά μέσα σε τρεις σχολικές χρονιές
Τέσσερις σχολικές μονάδες της Εύβοιας παύουν πλέον να βρίσκονται ακόμη και τυπικά στον εκπαιδευτικό χάρτη. Το Νηπιαγωγείο Ασμηνίου, το 2ο Νηπιαγωγείο Λουτρών Αιδηψού, το Δημοτικό Σχολείο Νεροτριβιάς και το Δημοτικό Σχολείο Αλμυροποτάμου καταργούνται οριστικά από το σχολικό έτος 2026-2027.
Δεν πρόκειται για τέσσερα σχολεία που λειτουργούσαν κανονικά και θα κλειδώσουν ξαφνικά τις πόρτες τους τον Σεπτέμβριο. Οι συγκεκριμένες μονάδες είχαν ήδη τεθεί σε αναστολή λόγω έλλειψης μαθητικού δυναμικού. Αυτή η αναγκαία διευκρίνιση, όμως, δεν κάνει την είδηση λιγότερο βαριά. Αντίθετα, δείχνει ότι η ελπίδα επιστροφής παιδιών εξαντλήθηκε και η προσωρινή απουσία μαθητών μετατράπηκε σε οριστική διοικητική διαγραφή.
Ένα σχολείο μπορεί να παραμένει για χρόνια σε αναστολή, περιμένοντας μήπως αυξηθούν ξανά οι εγγραφές. Όταν αυτό δεν συμβεί, η κατάργηση έρχεται να επικυρώσει εκείνο που η τοπική κοινωνία έχει ήδη αρχίσει να βιώνει: λιγότερα νέα ζευγάρια, λιγότερα παιδιά και ολόκληροι οικισμοί που χάνουν σταδιακά τις βασικές δομές τους.
Τα εννέα σχολεία που καταργούνται στη Στερεά Ελλάδα
Το ΦΕΚ για το σχολικό έτος 2026-2027 καταγράφει συνολικά εννέα καταργήσεις σχολικών μονάδων στη Στερεά Ελλάδα — έξι νηπιαγωγεία και τρία δημοτικά σχολεία.
Στη Βοιωτία καταργούνται τα Νηπιαγωγεία Υπάτου και Χαιρώνειας. Στην Εύβοια καταργούνται τα Νηπιαγωγεία Ασμηνίου και 2ο Λουτρών Αιδηψού, καθώς και τα Δημοτικά Σχολεία Νεροτριβιάς και Αλμυροποτάμου. Στη Φωκίδα καταργούνται το Νηπιαγωγείο Χρισσού, το 4ο Νηπιαγωγείο Άμφισσας και το Δημοτικό Σχολείο Διακοπίου.
Η Εύβοια, δηλαδή, συγκεντρώνει τις τέσσερις από τις εννέα οριστικές καταργήσεις ολόκληρης της Περιφέρειας. Και οι τέσσερις βρίσκονται εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων του νησιού: δύο στη βόρεια, μία στην κεντρική και μία στη νότια Εύβοια. Ο χάρτης των καταργήσεων δεν αποτυπώνει απλώς μια εκπαιδευτική μεταβολή. Αποτυπώνει τη δημογραφική υποχώρηση της υπαίθρου από άκρη σε άκρη του νομού.
Σχεδόν 21.000 μαθητές λιγότεροι
Η εικόνα της Εύβοιας αποτελεί μέρος ενός πανελλαδικού φαινομένου που πλέον μετριέται σε δεκάδες χιλιάδες παιδιά.
Το σχολικό έτος 2023-2024 καταγράφονταν 1.291.289 μαθητές στις βασικές βαθμίδες της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Για το 2026-2027, τα έως τώρα στοιχεία των εγγραφών ανεβάζουν τον μαθητικό πληθυσμό στους 1.270.331. Η διαφορά φθάνει τους 20.958 μαθητές — πτώση περίπου 1,6% μέσα σε τρεις σχολικές χρονιές.
Ο αριθμός του νέου σχολικού έτους παραμένει προσωρινός, επειδή οι εγγραφές δεν έχουν ολοκληρωθεί. Η τελική μεταβολή μπορεί επομένως να διαφοροποιηθεί. Η τάση, ωστόσο, δεν αμφισβητείται: οι μικρότερες ηλικίες συρρικνώνονται και το κύμα που πλήττει σήμερα κυρίως νηπιαγωγεία και δημοτικά θα περάσει σταδιακά σε γυμνάσια και λύκεια.
Επιπλέον, η σύγκριση συνδυάζει τα τελευταία οριστικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ με την τρέχουσα διοικητική καταγραφή του υπουργείου Παιδείας. Συνεπώς, οι 20.958 λιγότεροι μαθητές αποτελούν ισχυρή ένδειξη της πτώσης και όχι ακόμη την τελική, οριστικοποιημένη στατιστική μεταβολή της τριετίας.
Για το 2026-2027 καταργούνται σε όλη τη χώρα 75 μονάδες πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης — 43 νηπιαγωγεία και 32 δημοτικά. Παράλληλα, 40 νηπιαγωγεία και 106 δημοτικά υποβιβάζονται, ενώ 70 νηπιαγωγεία συγχωνεύονται σε 33 μονάδες και 12 δημοτικά σε έξι.
Μέσα στην τελευταία τριετία οι οριστικές καταργήσεις στην πρωτοβάθμια φθάνουν συνολικά τις 100: επτά το 2024-2025, δεκαοκτώ το 2025-2026 και εβδομήντα πέντε το 2026-2027. Στο ίδιο διάστημα καταγράφηκαν 307 υποβιβασμοί, ενώ δεκάδες δημοτικά και εκατοντάδες νηπιαγωγεία οδηγήθηκαν σε συγχωνεύσεις.
Οι αριθμοί δεν περιγράφουν μια προσωρινή διοικητική αναδιάταξη. Περιγράφουν έναν σχολικό χάρτη που μικραίνει μαζί με τη χώρα.
Όταν κλείνει το σχολείο, μικραίνει και ο τόπος
Η κατάργηση μιας σχολικής μονάδας δεν ισοδυναμεί μόνο με την αφαίρεση ενός κωδικού από έναν πίνακα του υπουργείου. Για ένα χωριό, το σχολείο αποτελεί δομή ζωής. Η παρουσία παιδιών κρατά οικογένειες στον τόπο, συντηρεί καθημερινές διαδρομές, δημιουργεί λόγο παραμονής και διατηρεί μια στοιχειώδη προοπτική συνέχειας.
Όταν το σχολείο χάνεται, οι οικογένειες που παραμένουν καλούνται να μεταφέρουν τα παιδιά τους σε μεγαλύτερες αποστάσεις. Σε περιοχές με δύσκολο οδικό δίκτυο και περιορισμένες δημόσιες συγκοινωνίες, η καθημερινή πρόσβαση στην εκπαίδευση γίνεται πιο απαιτητική. Και όταν μια οικογένεια πρέπει να οργανώσει όλη τη ζωή της γύρω από τη μετακίνηση του παιδιού, η μετεγκατάσταση προς ένα μεγαλύτερο κέντρο γίνεται ακόμη πιο πιθανή.
Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: τα παιδιά λιγοστεύουν, το σχολείο αναστέλλεται, οι υπηρεσίες απομακρύνονται και ο τόπος γίνεται ακόμη λιγότερο ελκυστικός για νέα ζευγάρια. Η κατάργηση μπορεί να είναι διοικητικά δικαιολογημένη όταν δεν υπάρχουν μαθητές. Πολιτικά, όμως, αποτελεί την τελευταία πράξη μιας αποτυχίας που έχει ήδη συντελεστεί.
Το δημογραφικό δεν λύνεται με «τακτοποίηση» του χάρτη
Το υπουργείο Παιδείας υποστηρίζει ότι ο σχολικός χάρτης πρέπει να προσαρμόζεται στις πραγματικές ανάγκες και ότι, όπου αυξάνεται ο μαθητικός πληθυσμός, ιδρύονται ή ενισχύονται μονάδες. Πράγματι, για τη νέα χρονιά προβλέπονται προαγωγές σχολείων, νέες δομές στη δευτεροβάθμια και ενίσχυση της Ειδικής Αγωγής. Στην πρωτοβάθμια γενική εκπαίδευση, όμως, απέναντι στις 75 καταργήσεις ιδρύεται μόλις ένα νέο δημοτικό σχολείο, στον Βόθωνα της Θήρας.
Η προσαρμογή του δικτύου μπορεί να διαχειρίζεται το αποτέλεσμα. Δεν αντιμετωπίζει την αιτία.
Το δημογραφικό δεν αναστρέφεται με ένα επίδομα, μια εξαγγελία ή μια αλλαγή σε έναν πίνακα οργανικών θέσεων. Χρειάζονται σταθερές δουλειές, προσιτή κατοικία, βρεφονηπιακοί σταθμοί, υγειονομική κάλυψη, ασφαλές οδικό δίκτυο, αξιόπιστες μεταφορές και πραγματικά κίνητρα εγκατάστασης στις μικρότερες πόλεις και στα χωριά.
Στην Εύβοια, τέσσερα σχολεία περνούν τώρα από την αναστολή στην οριστική κατάργηση. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν μπορούσαν να συνεχίσουν να υπάρχουν χωρίς μαθητές. Είναι τι έκανε η Πολιτεία όσο οι μαθητές λιγόστευαν — και τι σκοπεύει να κάνει ώστε η επόμενη λίστα να μην είναι ακόμη μεγαλύτερη.