Η εικόνα είναι ωμή και πολιτικά αποκαλυπτική: η ηγεσία της Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται να συνομιλεί στο παλάτι της Δαμασκός με τον Τζολάνι, την ίδια στιγμή που στο Χαλέπι οι Κούρδοι πληρώνουν ξανά με αίμα τις γεωπολιτικές ισορροπίες. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν υπάρχει αντίφαση· είναι ποια ακριβώς «Ευρώπη» εκπροσωπείται από αυτές τις επιλογές.
Οι Κούρδοι και ο πόλεμος κατά του ISIS
Ας μην διαστρεβλώνουμε την ιστορία. Ήταν οι κουρδικές δυνάμεις που, με τεράστιο ανθρώπινο κόστος, περιόρισαν καθοριστικά τη δράση του Ισλαμικό Κράτος στη Συρία και στο Ιράκ. Χωρίς τις κουρδικές πολιτοφυλακές, η «νίκη» κατά του ISIS θα παρέμενε ευχολόγιο. Σήμερα, όμως, οι ίδιοι αυτοί σύμμαχοι αντιμετωπίζονται ως αναλώσιμοι.
Διπλά μέτρα και σταθμά
Πώς μπορεί η Ε.Ε. να επικαλείται αξίες, κράτος δικαίου και ανθρώπινα δικαιώματα, όταν συνομιλεί πολιτικά με πρόσωπα και μηχανισμούς που συνδέονται με εξτρεμισμό; Πώς νομιμοποιείται διπλωματικά μια τέτοια επιλογή, την ώρα που καταγράφονται διώξεις και σφαγές σε βάρος πληθυσμών που στάθηκαν ανάχωμα στον τζιχαντισμό;
Η «Ευρώπη» των επιλογών και των συμφερόντων
Το ερώτημα «Για ποια Ε.Ε. μιλάμε;» είναι απολύτως εύλογο:
- Για την Ε.Ε. που, στο όνομα της «σταθερότητας», κλείνει τα μάτια σε εγκλήματα;
- Για την Ε.Ε. που ανέχεται –αν όχι διευκολύνει– την εργαλειοποίηση της μετανάστευσης και την ισλαμοποίηση της ευρωπαϊκής κοινωνικής συνοχής;
- Για την ίδια Ε.Ε. που, μέσω κανονισμών και συμφωνιών, αποδομεί συστηματικά τον αγροτικό και κτηνοτροφικό τομέα των κρατών-μελών της;
Η Τουρκία τρίτος ωφελημένος
Σε αυτό το σκηνικό, ένας παίκτης τρίβει τα χέρια του. Η Τουρκία απολαμβάνει την ευρωπαϊκή αμηχανία και κεφαλαιοποιεί πολιτικά και στρατηγικά κάθε κενό. Η αποδυνάμωση των Κούρδων, η διπλωματική νομιμοποίηση ακραίων παραγόντων και η ευρωπαϊκή σιωπή συνθέτουν ένα περιβάλλον που εξυπηρετεί απολύτως την Άγκυρα.
Συμπέρασμα
Η στάση της Ε.Ε. στη Συρία δεν είναι απλώς αντιφατική· είναι επικίνδυνα αποκαλυπτική. Όταν οι «αξίες» υποχωρούν μπροστά στα συμφέροντα, όταν οι σύμμαχοι εγκαταλείπονται και οι εξτρεμιστές εξωραΐζονται, τότε η Ευρώπη χάνει το ηθικό της έρεισμα. Και μαζί του, την αξιοπιστία της – εντός και εκτός συνόρων.