Όταν η κοινωνία δείχνει στα παιδιά της ότι ο κόπος είναι για τα κορόιδα και η “κονόμα” για τους πονηρούς, τότε η εργασία πεθαίνει και η παρακμή γίνεται εθνικό πρότυπο.
Μην κάνουμε πως πέφτουμε από τα σύννεφα. Όταν ένα κομμάτι της νέας γενιάς γυρίζει την πλάτη στην κανονική εργασία και κοιτάζει προς την εύκολη μπάζα, την επίδειξη, τη δήθεν δόξα και το γρήγορο χρήμα, δεν φταίνε μόνο τα social media. Φταίει μια ολόκληρη κοινωνία που σαπίζει χρόνια και τώρα βλέπει στον καθρέφτη το αληθινό της πρόσωπο.
Γιατί τι να πιστέψει σήμερα ένα παιδί; Ότι αξίζει να διαβάσει, να παλέψει, να ιδρώσει και να χτίσει κάτι τίμιο; Όταν γύρω του βλέπει πολιτικούς γόνους, βουλευτές του σωλήνα, υπουργούς χωρίς κανονικό μεροκάματο, σκάνδαλα, πλαστά βιογραφικά, δημόσιο χρήμα να κάνει φτερά και μια ακατάσχετη υποκρισία να πουλιέται για “αριστεία”; Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι νέοι χάλασαν. Το πρόβλημα είναι ότι οι μεγάλοι τους δίδαξαν τη βρωμιά ως μοντέλο επιτυχίας.
Η εργασία έγινε ανέκδοτο
Κάποτε η δουλειά, το μεροκάματο, η τέχνη, η γνώση και η προκοπή ήταν κοινωνική αξία. Σήμερα, για πολλούς νέους, όλα αυτά μοιάζουν με αργό, κουραστικό και μάταιο δρόμο. Και γιατί να μη μοιάζουν; Ζουν μέσα σε μια κουλτούρα που πουλάει το ψέμα της άκοπης επιτυχίας: λίγη προβολή, λίγη χλιδή, λίγη ψευτολάμψη, λίγη διαδικτυακή φούσκα και να το “όνειρο”.
Η κοινωνία έχει γεμίσει με πρότυπα-μαϊμούδες. Ανθρώπους που παριστάνουν τους πετυχημένους χωρίς να εξηγούν ποτέ από πού προκύπτει ο πλούτος, η ζωή-βιτρίνα, η κατανάλωση χωρίς δουλειά. Και κάπως έτσι, ο κόπος απαξιώνεται, η αξιοπρέπεια γελοιοποιείται και η πραγματική παραγωγή αντιμετωπίζεται σαν καθυστέρηση.
Τα παιδιά βλέπουν — και αντιγράφουν τους “αρίστους” της απάτης
Ας σταματήσει επιτέλους το παραμύθι της αθώας κοινωνίας που “παρασύρθηκε”. Οι νέοι δεν έβγαλαν μόνοι τους το συμπέρασμα ότι δεν αξίζει η τίμια δουλειά. Το βλέπουν κάθε μέρα από αυτούς που κυβερνούν, νομοθετούν, διορίζουν και κουνάνε το δάχτυλο.
Βλέπουν σκάνδαλα. Βλέπουν ΟΠΕΚΕΠΕ. Βλέπουν πρόσωπα σε καρέκλες εξουσίας που δεν έχουν ιδρώσει ποτέ στην πραγματική ζωή. Βλέπουν βιογραφικά που μπάζουν, πολιτικά τζάκια που ανακυκλώνονται, παιδιά ισχυρών που βαφτίζονται “ικανοί” μόνο και μόνο επειδή γεννήθηκαν στο σωστό σπίτι. Βλέπουν το σύστημα να επιβραβεύει τη διασύνδεση, όχι την αξία. Την πονηριά, όχι την προσπάθεια.
Και μετά αναρωτιόμαστε γιατί ο 18χρονος ή ο 25χρονος δεν συγκινείται από τα μεγάλα λόγια περί “εργατικότητας”. Μα όταν ο ίδιος βλέπει ότι στην Ελλάδα ανεβαίνουν πιο εύκολα οι αεριτζήδες από τους ανθρώπους του μόχθου, γιατί να πιστέψει στο αντίθετο;
Η παρακμή δεν είναι lifestyle — είναι εθνική απειλή
Αυτή η κατάσταση δεν είναι απλώς “μια κακή τάση” ή “ένα κοινωνικό φαινόμενο της εποχής”. Είναι βόμβα στα θεμέλια της χώρας. Διότι όταν ο παραγωγικός άνθρωπος αισθάνεται ανόητος, όταν το τίμιο παιδί νιώθει κορόιδο και όταν η αρπαχτή εμφανίζεται ως εξυπνάδα, τότε η κοινωνία έχει ήδη παραδοθεί.
Χώρα που μαθαίνει τα παιδιά της να θαυμάζουν τη βιτρίνα και όχι την ουσία, δεν έχει μέλλον. Χώρα που ανέχεται να κυκλοφορούν ως “πρότυπα” οι κάθε λογής έμποροι ψευδαίσθησης, ενώ ταυτόχρονα η πολιτική της ηγεσία αναπαράγει τη διαφθορά, την οικογενειοκρατία και την απουσία λογοδοσίας, δεν βαδίζει σε πρόοδο. Βαδίζει σε αποσύνθεση.
Η λύση δεν θα έρθει με ηθικολογίες του καναπέ. Θα έρθει μόνο αν η κοινωνία ξεβρομίσει πρώτα από πάνω προς τα κάτω. Αν ξαναγίνει αξία η δουλειά. Αν ξαναγίνει ντροπή το παράσιτο. Αν σταματήσει η πολιτική τάξη να πουλάει παρακμή για κανονικότητα.
Τα παιδιά δεν χάλασαν από μόνα τους. Τα χάλασε ένα κράτος που επιβραβεύει τους πονηρούς, μια πολιτική τάξη που ζει από το ψέμα και μια κοινωνία που χειροκροτεί τη σαπίλα όταν φοράει ακριβά ρούχα. Κι αν δεν το κόψουμε τώρα από τη ρίζα, αύριο δεν θα μιλάμε για κρίση αξιών. Θα μιλάμε για χώρα χωρίς μέλλον.