Από τα μεγάλα λόγια περί αξιοκρατίας και τεχνοκρατικής υπεροχής, η χώρα έφτασε να παρακολουθεί ένα ατελείωτο γαϊτανάκι διορισμών, σάλων και αποχωρήσεων. Η «κυβέρνηση των αρίστων» δεν έγινε υπόδειγμα σοβαρότητας. Έγινε μηχανή πολιτικής φθοράς με ημερομηνία λήξης σε κάθε νέο πρόσωπο που βαφτίζεται σωτήρας.
Η αριστεία που δεν άντεξε ούτε τον πρώτο έλεγχο
Θυμόμαστε πολύ καλά το σύνθημα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποσχέθηκε κυβέρνηση «αρίστων» και όχι κυβέρνηση «τουρλού». Μόνο που επτά χρόνια μετά, το μόνο που θυμίζει σταθερά αυτή η περίφημη αριστεία είναι η ταχύτητα με την οποία καταρρέει. Κάθε λίγους μήνες, ένα νέο πρόσωπο προβάλλεται ως εγγύηση σοβαρότητας, μόνο και μόνο για να ακολουθήσει σάλος, πολιτική έκθεση, παραίτηση και αντικατάσταση.
Δεν πρόκειται πια για σύμπτωση. Δεν είναι μεμονωμένα λάθη. Είναι επαναλαμβανόμενο μοτίβο εξουσίας. Είναι η απόδειξη ότι πίσω από τη βιτρίνα της «αξιολόγησης» κρυβόταν ένα σύστημα επιλογών πρόχειρο, αλαζονικό και βαθιά επικοινωνιακό. Ένα σύστημα που πρώτα διορίζει και μετά ανακαλύπτει ποιον ακριβώς διόρισε.
Από τον Διαματάρη έως τον Δοξιάδη: το Μαξίμου ως γραμμή παραγωγής φιάσκων
Η λίστα είναι πια τόσο μεγάλη που δεν χωρά στο αφήγημα της δήθεν εξαίρεσης. Ο Αντώνης Διαματάρης βρέθηκε στο επίκεντρο σφοδρής αμφισβήτησης για τα στοιχεία του βιογραφικού του και αποχώρησε. Ο Παναγιώτης Κοντολέων τοποθετήθηκε στην ΕΥΠ με αλλαγή νομοθετικού πλαισίου και τελικά αποχώρησε μέσα στο δηλητήριο του σκανδάλου των υποκλοπών. Ο Γρηγόρης Δημητριάδης, ο άνθρωπος του στενού πρωθυπουργικού πυρήνα, έφυγε όταν το σκάνδαλο άγγιξε το ίδιο το κέντρο εξουσίας.
Και μετά ήρθε το απόλυτο σύμβολο της γελοιοποίησης του αφηγήματος: υπουργοποίηση, ορκωμοσία, θόρυβος, παραίτηση σχεδόν πριν στεγνώσει το μελάνι. Πρόσωπα που δεν πρόλαβαν ούτε να καθίσουν στην καρέκλα τους παρουσιάστηκαν ως «άριστοι» και κατέληξαν να λειτουργούν ως μνημεία πολιτικής προχειρότητας. Η κυβέρνηση που υποτίθεται ότι ήρθε να νικήσει το παλιό, αναπαράγει το χειρότερο κομμάτι του: διορισμούς χωρίς πραγματικό έλεγχο, με μοναδικό κριτήριο την επικοινωνιακή χρήση τους.
Το πρόβλημα δεν είναι τα πρόσωπα. Είναι ο ίδιος ο μηχανισμός Μητσοτάκη
Το πιο βολικό για το Μαξίμου είναι να παρουσιάζει κάθε νέα παραίτηση ως ατομικό ατόπημα. Ότι έφταιξε ο ένας, ο άλλος, ο παράλλος. Ότι πάντα κάπου αλλού βρίσκεται το πρόβλημα. Όμως όταν το ίδιο έργο επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, ο υπεύθυνος δεν είναι μόνο ο διορισμένος. Είναι εκείνος που τον επιλέγει, τον πλασάρει, τον προστατεύει και μετά τον θυσιάζει για να σώσει το αφήγημα.
Αυτή είναι η ουσία του επιτελικού κράτους Μητσοτάκη: ένα κλειστό σύστημα εξουσίας που μιλά για ποιότητα, αλλά παράγει φθορά. Που διαφημίζει αριστεία, αλλά καταλήγει να νομιμοποιεί την προχειρότητα. Που εμφανίζει κάθε νέο πρόσωπο ως απόδειξη υπεροχής και λίγο αργότερα το αποσύρει ως πολιτικό βάρος. Δεν είναι λοιπόν «ατυχίες». Είναι η φυσική κατάληξη ενός συστήματος που ενδιαφέρεται περισσότερο για τη σκηνοθεσία της επάρκειας παρά για την ίδια την επάρκεια.
Η «κυβέρνηση των αρίστων» δεν ηττήθηκε από την αντιπολίτευση. Δεν κατέρρευσε από κάποια ξαφνική ατυχία. Αυτογελοιοποιήθηκε από την ίδια της τη σύνθεση. Κάθε παραίτηση είναι και ένα κομμάτι του μύθου που ξεκολλά από τη βιτρίνα. Και σήμερα πια δεν μένει τίποτα από το παλιό σύνθημα, πέρα από ένα πικρό πολιτικό ανέκδοτο: δεν κυβερνούν οι άριστοι, αλλά οι επόμενοι προσωρινοί μέχρι να έρθει η επόμενη παραίτηση.