Πληθωρισμός | Οικονομία | Καταναλωτής

Με αυξημένο κόστος ζωής μπαίνει το 2026 για τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς τρόφιμα και υπηρεσίες αναδεικνύονται για ακόμη μία χρονιά στους βασικούς «οδηγούς» της ακρίβειας. Κρέατα, φρούτα, λαχανικά, καφές και κακάο από τη μία πλευρά, και ενοίκια, επισκευές κατοικιών, μεταφορές και ασφάλειες υγείας από την άλλη, συνθέτουν το σκηνικό των ανατιμήσεων που πιέζουν εισοδήματα και κατανάλωση.

Πληθωρισμός: υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο

Η άνοδος των τιμών σε τρόφιμα και υπηρεσίες αποτελεί τον βασικό λόγο για την αύξηση του εναρμονισμένου δείκτη τιμών καταναλωτή τον Δεκέμβριο στο 2,9%, από 2,8% τον Νοέμβριο. Την ίδια στιγμή, ο μέσος πληθωρισμός στις χώρες της Ευρωζώνης υποχώρησε στο 2%, γεγονός που καταδεικνύει τη σχετική επιμονή των πληθωριστικών πιέσεων στην Ελλάδα.

Ειδικότερα:

• Τρόφιμα (μαζί με αλκοόλ και καπνό): 3,5% τον Δεκέμβριο από 2,7% τον Νοέμβριο
• Υπηρεσίες: 4,5%, ελαφρώς χαμηλότερα από το 4,7% του Νοεμβρίου
• Ενέργεια: -1% σε ετήσια βάση, έναντι +0,3% τον Νοέμβριο
• Μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά: -0,1% από -0,4%

Ο δομικός πληθωρισμός – δηλαδή χωρίς τρόφιμα και ενέργεια – παρέμεινε στο 3,2%, επίπεδο που αποτυπώνει με μεγαλύτερη ακρίβεια την «αίσθηση της ακρίβειας» που βιώνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Γιατί ακριβαίνουν τα τρόφιμα

Σημαντικό μέρος των ανατιμήσεων στα τρόφιμα συνδέεται με διεθνείς παράγοντες και την κλιματική αλλαγή, ιδίως σε φρούτα και λαχανικά. Στα κρέατα, και κυρίως στο βοδινό και το μοσχαρίσιο, οι αυξήσεις αποδίδονται:

• στη χαμηλή εγχώρια παραγωγή,
• στις ελλείψεις και στη μειωμένη διαθεσιμότητα από χώρες της Δυτικής Ευρώπης,
• στο αυξημένο κόστος ζωοτροφών και μεταφορών.

Υπηρεσίες: ενοίκια και μεταφορές στο επίκεντρο

Στις υπηρεσίες, το βάρος πέφτει:

• στα ενοίκια, που συνεχίζουν ανοδικά λόγω περιορισμένης προσφοράς κατοικιών,
• στις επισκευές και συντηρήσεις κατοικιών,
• στα εισιτήρια πλοίων και αεροπλάνων,
• στην εστίαση και τις ασφάλειες υγείας.

Πρόκειται για τομείς όπου οι αυξήσεις δεν μπορούν να ανακοπούν άμεσα, καθώς σχετίζονται με διαρθρωτικά προβλήματα της αγοράς και αυξημένο λειτουργικό κόστος.

Ενέργεια: πρόσκαιρη ανάσα

Θετικό στοιχείο αποτελεί η εικόνα στην ενέργεια. Με βάση τα σημερινά διεθνή δεδομένα και τις κινήσεις των πετρελαιοπαραγωγών χωρών για διατήρηση υψηλής διαθεσιμότητας, εκτιμάται ότι ο χειμώνας θα κυλήσει ήπια ως προς τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αυτό λειτουργεί ανακουφιστικά, χωρίς όμως να αναιρεί τη συνολική πίεση στο κόστος ζωής.

Το «κυνήγι» της ακρίβειας και τα μέτρα

Η Πολιτεία επιχειρεί να περιορίσει φαινόμενα αισχροκέρδειας, εκεί όπου αυτά εμφανίζονται. Στο πλαίσιο αυτό:

• Υπάρχει συμφωνία κυρίων με τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ για σταθερές τιμές σε περίπου 1.000 βασικούς κωδικούς καθημερινής χρήσης.
• Προωθείται η ιδέα διαφανούς τιμολόγησης «από το χωράφι στο ράφι», ώστε να είναι γνωστή η αρχική τιμή παραγωγού και η τελική τιμή λιανικής.

Η συγκεκριμένη πρακτική μπορεί να συμβάλει στη μείωση αδικαιολόγητων ενδιάμεσων επιβαρύνσεων και να ενισχύσει τον έλεγχο της αγοράς από τις αρχές και τους καταναλωτές.

Συμπέρασμα

Το 2026 ξεκινά με την ακρίβεια παρούσα, κυρίως σε τρόφιμα και υπηρεσίες, παρά τη σχετική αποκλιμάκωση στην ενέργεια. Ο πληθωρισμός παραμένει υψηλότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καθιστώντας αναγκαία τόσο τη συνεχή εποπτεία της αγοράς, όσο και στοχευμένες παρεμβάσεις που θα περιορίσουν τις αδικαιολόγητες ανατιμήσεις και θα ανακουφίσουν τα νοικοκυριά.