Οι πρώτες 14 άδειες που έχουν ήδη αναρτηθεί στη Διαύγεια δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για παρερμηνείες: το σχέδιο εγκατάστασης μονάδων αποθήκευσης ενέργειας παύει να είναι μια αόριστη συζήτηση και αποκτά πλέον τοπωνύμια, ισχύ και γεωγραφικό αποτύπωμα.
Σπαθάρι, Μετόχι, Στροφυλιά, Μαντούδι, Κήρινθος, Κεράμεια. Έξι περιοχές, έξι συγκεκριμένες εγγραφές ισχύος, 89 MW συνολικά, μόνο από αυτό το πρώτο κύμα. Και το ερώτημα δεν είναι πια αν έρχεται η επέλαση των μπαταριών, αλλά ποιος ενημέρωσε την κοινωνία, ποιος συζήτησε με τους κατοίκους και ποιος αποφάσισε ότι όλα αυτά μπορούν να προχωρούν σχεδόν στα μουλωχτά.
Ο χάρτης των πρώτων αδειών
Με βάση τις πρώτες 14 άδειες που έχουν ήδη βγει στη Διαύγεια, εγκαταστάσεις μπαταριών προβλέπονται σε:
- Σπαθάρι — 5 MW
- Μετόχι — 6 MW
- Στροφυλιά — 10 MW
- Μαντούδι — 18 MW
- Κήρινθος — 25 MW
- Κεράμεια — 25 MW
Το άθροισμα είναι σαρωτικό: 89 MW αποθήκευσης ενέργειας, μόνο από τις πρώτες αναρτήσεις. Αυτό σημαίνει ότι η συζήτηση δεν αφορά κάποιο μακρινό, υποθετικό ενεργειακό σενάριο. Αφορά έναν σχεδιασμό που ήδη αποκτά διοικητική υπόσταση, διοικητικό ίχνος και συγκεκριμένη χωροθέτηση.
Δεν είναι “τεχνική λεπτομέρεια”, είναι πολιτική επιλογή
Όταν σε μια τόσο ευαίσθητη περιοχή εμφανίζονται, η μία μετά την άλλη, άδειες για μονάδες μπαταριών, κανείς δεν μπορεί να το παρουσιάζει ως ουδέτερη τεχνική διαδικασία. Δεν πρόκειται απλώς για αριθμούς σε έγγραφα. Πρόκειται για παρέμβαση στον χώρο, στο περιβάλλον, στην τοπική οικονομία και στην καθημερινότητα των κατοίκων.
Και εδώ ακριβώς αρχίζει το βαρύ πολιτικό ερώτημα:
Πότε ενημερώθηκαν οι τοπικές κοινωνίες με καθαρό τρόπο;
Ποια δημόσια διαβούλευση έγινε με ουσία και όχι για τα μάτια του κόσμου;
Ποιος εξήγησε συνολικά στους πολίτες τι σημαίνει η συσσώρευση τέτοιων έργων σε μια περιοχή που ήδη σηκώνει τεράστιο ενεργειακό βάρος;
Γιατί όταν ο χάρτης γεμίζει έργα κομμάτι-κομμάτι, η κοινωνία κινδυνεύει να βρεθεί προ τετελεσμένων. Και τότε η «ανάπτυξη» παύει να είναι συμμετοχικός σχεδιασμός και μοιάζει όλο και περισσότερο με διοικητική έφοδο χωρίς κοινωνική νομιμοποίηση.
Από την αποσπασματική άδεια στο συνολικό σοκ
Το πιο ανησυχητικό δεν είναι μόνο οι ίδιες οι έξι περιοχές. Είναι η μέθοδος. Ένα έργο εδώ, ένα άλλο παραδίπλα, μια ακόμη άδεια πιο πάνω, και ξαφνικά ο τόπος ξυπνά με ένα νέο ενεργειακό τοπίο που δεν συζητήθηκε ποτέ συνολικά μπροστά στους πολίτες.
Αυτός είναι ο κλασικός μηχανισμός του σταδιακού εθισμού:
όχι συνολική εικόνα, αλλά θραύσματα αποφάσεων.
όχι πλήρης λογοδοσία, αλλά διοικητικές πράξεις σε δόσεις.
όχι καθαρή εντολή από την κοινωνία, αλλά συσσώρευση τετελεσμένων.
Και όσο οι άδειες πολλαπλασιάζονται, τόσο πιο επιτακτικό γίνεται ένα θεμελιώδες αίτημα:
να παρουσιαστεί ολόκληρος ο χάρτης, όλο το εύρος του σχεδιασμού, όλες οι αδειοδοτήσεις, όλες οι ισχείς, όλες οι θέσεις, όλες οι συνέπειες.
Γιατί οι πολίτες δεν είναι υποχρεωμένοι να ανακαλύπτουν το μέλλον του τόπου τους διαβάζοντας αποσπασματικά τη Διαύγεια.
Οι πρώτες 14 άδειες αρκούν για να πέσει οριστικά το παραμύθι της αοριστίας. Οι μπαταρίες δεν είναι ένα θεωρητικό ενδεχόμενο. Έχουν ήδη διευθύνσεις, έχουν ήδη ισχύ, έχουν ήδη αρχίσει να γράφουν τον νέο ενεργειακό χάρτη της Βόρειας Εύβοιας.
Και όταν ένας τόπος αλλάζει τόσο βαθιά χωρίς καθαρή, συνολική και δημόσια λογοδοσία, τότε δεν μιλάμε απλώς για ανάπτυξη. Μιλάμε για μια πολιτική επιλογή που προχωρά μπροστά από την κοινωνία, ελπίζοντας ότι η κοινωνία θα τρέξει αργότερα να την προλάβει.
Αλλά η Βόρεια Εύβοια δεν είναι λευκός χάρτης για να γεμίζει σιωπηλά με megawatt. Είναι τόπος με κατοίκους, μνήμη, πληγές και δικαίωμα να ξέρει — πριν αποφασίσουν άλλοι γι’ αυτήν.