Η θετική γνωμοδότηση για την αποκατάσταση του παλιού τσιμεντάδικου δεν καθησυχάζει την τοπική κοινωνία – Στο επίκεντρο τα σχέδια logistics, η προστασία της Αρχαίας Αυλίδας και η απαίτηση για καθαρές απαντήσεις πριν από οποιαδήποτε νέα χρήση
Η κατεδάφιση των εγκαταστάσεων του πρώην εργοστασίου της ΑΓΕΤ Ηρακλής στο Μικρό Βαθύ Αυλίδας μπορεί να έλαβε θετική κατά πλειοψηφία γνωμοδότηση από την Επιτροπή Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, όμως στην τοπική κοινωνία δεν επικρατεί κλίμα πανηγυρισμού.
Το αντίθετο. Η φράση «αναμονή και όχι αισιοδοξία», που γράφτηκε στη δημόσια συζήτηση μετά τις εξελίξεις, αποτυπώνει με ακρίβεια το κλίμα στο Βαθύ και στην ευρύτερη Αυλίδα.
Για τους κατοίκους, το βασικό ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο τι θα γκρεμιστεί. Είναι κυρίως τι θα κατασκευαστεί, τι θα λειτουργήσει και ποιος θα αποφασίσει για την επόμενη χρήση μιας έκτασης με τεράστια περιβαλλοντική, ιστορική και αναπτυξιακή σημασία.
Η κατεδάφιση δεν τελειώνει την υπόθεση
Η Επιτροπή Περιβάλλοντος γνωμοδότησε θετικά στις 28 Αυγούστου 2026 επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την αποκατάσταση του χώρου, μετά την οριστική παύση λειτουργίας του εργοστασίου.
Η γνωμοδότηση αυτή, ωστόσο, δεν αποτελεί από μόνη της άδεια κατεδάφισης και ασφαλώς δεν εγκρίνει αυτομάτως οποιοδήποτε μελλοντικό πάρκο logistics. Η τελική περιβαλλοντική απόφαση ανήκει στην αρμόδια κρατική αρχή, ενώ παραμένουν διοικητικές, αδειοδοτικές και δικαστικές εκκρεμότητες.
Ακριβώς σε αυτό το διάστημα μέχρι τις επόμενες αποφάσεις εστιάζουν πλέον οι κάτοικοι. Ζητούν η περιοχή να μη βρεθεί προ τετελεσμένων, με τη δημόσια συζήτηση να περιορίζεται στην απομάκρυνση των παλιών εγκαταστάσεων, την ώρα που η πραγματική μάχη θα αφορά τη χρήση της έκτασης μετά την κατεδάφιση.
Η ανησυχία δεν γεννήθηκε από ένα τυχαίο σχόλιο στο διαδίκτυο. Κατά τη συνεδρίαση, η εκπρόσωπος της εταιρείας δήλωσε ότι οι βλέψεις της ΑΓΕΤ αφορούν την ανάπτυξη επιχειρηματικού πάρκου εφοδιαστικής αλυσίδας. Υπάρχει επίσης παλαιότερη προέγκριση Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου για Επιχειρηματικό Πάρκο Ειδικού Τύπου Εφοδιαστικής Αλυσίδας.
Αυτά τα στοιχεία εξηγούν γιατί η τοπική κοινωνία δεν αντιμετωπίζει την κατεδάφιση ως ουδέτερη τεχνική διαδικασία. Δεν αποδεικνύουν ότι το πάρκο logistics έχει ήδη αδειοδοτηθεί, αλλά δείχνουν καθαρά τον προσανατολισμό που βρίσκεται στο τραπέζι.
Τα τρία σιλό, η αποθήκη και ο «Δούρειος Ίππος»
Ιδιαίτερη συζήτηση προκαλεί η εξαίρεση από την κατεδάφιση τριών σιλό και μίας αποθήκης που έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα. Το 2ο Κοινοτικό Συμβούλιο Βαθέος είχε ταχθεί κατά πλειοψηφία υπέρ της κατεδάφισης των υπόλοιπων κτιριακών εγκαταστάσεων, ζητώντας παράλληλα την αποξήλωση του ταινιόδρομου που συνδέει τον χώρο του πρώην τσιμεντάδικου με τα λατομεία.
Μέρος των κατοίκων φοβάται ότι η διατήρηση των συγκεκριμένων κατασκευών θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «Δούρειος Ίππος» για τη συνέχεια βιομηχανικών, αποθηκευτικών ή λιμενικών χρήσεων. Στη δημόσια συζήτηση διατυπώθηκε ακόμη ο ισχυρισμός ότι η παραμονή τους μπορεί να περιορίσει τη δυνατότητα αρχαιολογικών ερευνών και συνολικής ανάδειξης της περιοχής.
Ο ισχυρισμός αυτός δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως αποδεδειγμένο νομικό γεγονός χωρίς επίσημη θέση των αρμόδιων αρχαιολογικών υπηρεσιών. Αποτελεί, όμως, σαφή ένδειξη της δυσπιστίας που έχει δημιουργηθεί και της ανάγκης να δημοσιοποιηθεί ένας πλήρης χάρτης των αρχαιολογικών δεσμεύσεων, των διατηρητέων εγκαταστάσεων και των επιτρεπόμενων χρήσεων.
Η Αυλίδα δεν είναι ένας οποιοσδήποτε εγκαταλελειμμένος βιομηχανικός χώρος. Η περιοχή συνδέεται με τον αρχαιολογικό χώρο και το Ιερό της Αυλιδείας Αρτέμιδος, καθώς και με έναν από τους ισχυρότερους συμβολισμούς της ελληνικής μυθολογικής παράδοσης: τη συγκέντρωση και την αναχώρηση του στόλου των Αχαιών για την Τροία.
Γι’ αυτό και η συζήτηση δεν μπορεί να εξαντληθεί στους τόνους μπετόν που θα απομακρυνθούν.
«Μητροπολιτικό πάρκο, όχι άλλη βιομηχανία»
Μέσα στις αντιδράσεις καταγράφεται και μια διαφορετική πρόταση για την επόμενη ημέρα: μερική διατήρηση της βιομηχανικής κληρονομιάς, περιβαλλοντική αποκατάσταση και δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου άμεσα συνδεδεμένου με τον αρχαιολογικό χώρο.
«Από βιομηχανίες έχουμε αρκετές», σημειώνεται χαρακτηριστικά σε μία από τις δημόσιες παρεμβάσεις. Η φράση συμπυκνώνει την κόπωση μιας περιοχής που έχει φιλοξενήσει επί δεκαετίες βαριές δραστηριότητες, χωρίς να έχει απολαύσει αντίστοιχη προστασία, πολεοδομική αναβάθμιση και ανάδειξη της ιστορικής της ταυτότητας.
Η πρόταση για πάρκο πολιτισμού, περιβάλλοντος και ήπιας ανάπτυξης δεν αποτελεί ακόμη θεσμοθετημένο σχέδιο. Είναι όμως μια απολύτως νόμιμη και πολιτικά συγκεκριμένη διεκδίκηση, η οποία πρέπει να αξιολογηθεί ισότιμα πριν κλειδώσουν επιλογές για αποθήκες, φορτηγά, λιμενικές υποδομές και εμπορευματικές ροές.
Συνεδρίαση στην Κάρυστο για θέμα της Αυλίδας
Εντύπωση και ενόχληση προκάλεσε επίσης το γεγονός ότι η κρίσιμη συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε στα Καλύβια του Δήμου Καρύστου, πολλά χιλιόμετρα μακριά από την Αυλίδα και τη Χαλκίδα.
Η επίσημη πρόσκληση προέβλεπε δυνατότητα συμμετοχής με τηλεδιάσκεψη, μικτό τρόπο και δημόσια διαδικτυακή μετάδοση. Αυτό, όμως, δεν ακυρώνει το πολιτικό ερώτημα: γιατί ένα θέμα με τόσο άμεση και αποκλειστική επίπτωση στην Αυλίδα δεν συζητήθηκε στον ίδιο τον τόπο, με φυσική παρουσία των κατοίκων, των συλλόγων και όλων των αρμόδιων φορέων;
Η θεσμική διαβούλευση δεν είναι απλώς ένας σύνδεσμος στο διαδίκτυο. Είναι η ουσιαστική δυνατότητα της τοπικής κοινωνίας να ακούσει, να ρωτήσει, να καταθέσει στοιχεία και να λάβει απαντήσεις πρόσωπο με πρόσωπο.
Οι απαντήσεις που οφείλουν να δοθούν τώρα
Η Περιφέρεια, ο Δήμος Χαλκιδέων, το υπουργείο Περιβάλλοντος, το υπουργείο Πολιτισμού και η εταιρεία οφείλουν να παρουσιάσουν δημόσια και με σαφήνεια τι ακριβώς προβλέπεται για την επόμενη ημέρα.
Ποια είναι η σχεδιαζόμενη χρήση της έκτασης; Ποια κτίρια και υποδομές θα παραμείνουν; Τι θα γίνει με τον ταινιόδρομο και τις λιμενικές εγκαταστάσεις; Ποια τμήματα της περιοχής θα ερευνηθούν αρχαιολογικά; Ποιος είναι ο κυκλοφοριακός και περιβαλλοντικός φόρτος ενός πιθανού πάρκου logistics; Και, κυρίως, πότε θα κληθούν οι κάτοικοι της Αυλίδας σε πραγματική δημόσια διαβούλευση πριν από τις οριστικές αποφάσεις;
Η κατεδάφιση μπορεί να κλείνει τον κύκλο του παλιού τσιμεντάδικου. Δεν δίνει όμως λευκή επιταγή για τον επόμενο κύκλο.
Η Αυλίδα έχει ήδη πληρώσει βαρύ τίμημα στη βιομηχανική ανάπτυξη. Αυτή τη φορά δικαιούται να γνωρίζει από πριν τι σχεδιάζεται για τον τόπο της — και να έχει λόγο πριν οι αποφάσεις γίνουν μη αναστρέψιμες.