Ο νέος κανονισμός των φοιτητικών εστιών έγινε αφορμή για ακόμη ένα επεισόδιο έντασης στο ΑΠΘ – Η Πρυτανεία καταγγέλλει προπηλακισμό αντιπρύτανη, διακοπή διεθνούς συνάντησης και μεταφορά του στο ΑΧΕΠΑ
Το δημόσιο πανεπιστήμιο δεν μπορεί να παραμένει όμηρος κάθε οργανωμένης μειοψηφίας που θεωρεί ότι έχει δικαίωμα να επιβάλλει τη βούλησή της με φωνές, πίεση και εκφοβισμό.
Στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, η συζήτηση για τον νέο κανονισμό των φοιτητικών εστιών ξέφυγε από τα όρια της θεμιτής διαφωνίας και πέρασε, σύμφωνα με την καταγγελία της Πρυτανείας, στη γνωστή και θλιβερή πρακτική του προπηλακισμού.
Θύμα αυτής της επίθεσης φέρεται να ήταν ο αντιπρύτανης Διεθνών Σχέσεων, Εξωστρέφειας, Δια Βίου Μάθησης και Φοιτητικής Μέριμνας του ΑΠΘ, καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης, ο οποίος, μετά την ένταση, αισθάνθηκε αδιαθεσία και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ.
Και εδώ τελειώνουν οι δικαιολογίες.
Γιατί άλλο πράγμα είναι η διαμαρτυρία. Άλλο πράγμα είναι η συλλογική διεκδίκηση. Άλλο πράγμα είναι η πολιτική διαφωνία. Και εντελώς άλλο πράγμα είναι να μετατρέπεται ένα πανεπιστημιακό κτίριο σε χώρο πίεσης, εκφοβισμού και θεσμικής ομηρίας.
Το πανεπιστήμιο δεν είναι φέουδο κανενός
Το ΑΠΘ, όπως και κάθε δημόσιο πανεπιστήμιο, ανήκει στην κοινωνία. Δεν ανήκει ούτε στην Πρυτανεία, ούτε στις παρατάξεις, ούτε σε ομάδες που εμφανίζονται κάθε φορά ως αυτόκλητοι ιδιοκτήτες του χώρου.
Οι αποφάσεις της Συγκλήτου μπορεί και πρέπει να κρίνονται. Μπορεί να αμφισβητούνται. Μπορεί να προκαλούν αντιδράσεις. Αυτό είναι υγιές.
Αλλά δεν ακυρώνονται με τσαμπουκά.
Δεν ανατρέπονται με προπηλακισμούς.
Δεν μπαίνουν στο συρτάρι επειδή κάποιοι πιστεύουν ότι έχουν ειδικό δικαίωμα να επιβάλλονται πάνω στους θεσμούς.
Η εικόνα ενός αντιπρύτανη που διακόπτει συνάντηση με διεθνή αντιπροσωπεία και καταλήγει στο νοσοκομείο δεν είναι εικόνα «αγώνα». Είναι εικόνα παρακμής.
Και είναι προσβολή όχι μόνο για το ΑΠΘ, αλλά για κάθε φοιτητή που θέλει να σπουδάσει, να ζήσει σε αξιοπρεπείς εστίες και να μη βλέπει το πανεπιστήμιό του να γίνεται πεδίο μόνιμης έντασης.
Οι εστίες είναι κοινωνική παροχή, όχι ζώνη ασυδοσίας
Ο νέος κανονισμός των φοιτητικών εστιών μπορεί να έχει προβληματικά σημεία. Μπορεί να χρειάζεται διάλογο. Μπορεί να υπάρχουν υπερβολές ή διατάξεις που πρέπει να επανεξεταστούν.
Αλλά ας μιλήσουμε καθαρά.
Οι φοιτητικές εστίες δεν είναι ιδιωτικό βασίλειο κανενός. Είναι δημόσια δομή φοιτητικής μέριμνας. Υπάρχουν για να στεγάζουν δικαιούχους φοιτητές, όχι τρίτους. Υπάρχουν για να προσφέρουν αξιοπρεπή διαμονή, όχι για να λειτουργούν χωρίς όρια, χωρίς κανόνες και χωρίς ευθύνη.
Όταν ένα δωμάτιο παραχωρείται σε δικαιούχο, δεν μπορεί να γίνεται αντικείμενο παραχώρησης σε άλλους. Όταν υπάρχουν κοινόχρηστοι χώροι, δεν μπορεί να μετατρέπονται σε χώρους ανεξέλεγκτης χρήσης. Όταν προκαλούνται ζημιές, δεν μπορεί το κόστος να φορτώνεται αιωνίως στον φορολογούμενο.
Η κοινωνική παροχή συνοδεύεται από δικαιώματα, αλλά και από υποχρεώσεις.
Αυτό το απλό πράγμα ορισμένοι κάνουν πως δεν το καταλαβαίνουν.
Το ψευτοδίλημμα της “καταστολής”
Κάθε φορά που επιχειρείται να μπει ένας κανόνας στο δημόσιο πανεπιστήμιο, ενεργοποιείται το ίδιο κουρασμένο σενάριο: «αυταρχισμός», «πειθάρχηση», «καταστολή».
Η κριτική είναι δικαίωμα. Η υπερβολή όμως έχει όρια.
Δεν είναι καταστολή να ζητάς να μένουν στις εστίες αυτοί που πραγματικά τις δικαιούνται.
Δεν είναι αυταρχισμός να προστατεύεις κοινόχρηστους χώρους.
Δεν είναι πειθάρχηση να απαιτείς να μην καταστρέφεται δημόσια περιουσία.
Δεν είναι επίθεση στη φοιτητική ζωή να υπάρχουν κανόνες για τη λειτουργία μιας δημόσιας δομής.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι αλλού: κάποιοι έχουν μάθει να βαφτίζουν «δικαίωμα» κάθε αυθαιρεσία και «αγώνα» κάθε επιθετική συμπεριφορά.
Και αυτό το παιχνίδι πρέπει κάποια στιγμή να τελειώσει.
Η Πρυτανεία έχει ευθύνη – αλλά όχι να υποχωρεί στον εκβιασμό
Η διοίκηση του ΑΠΘ οφείλει να ακούσει τις εύλογες ενστάσεις των φοιτητών. Οφείλει να εξηγήσει κάθε διάταξη. Οφείλει να διορθώσει σημεία που μπορεί να δημιουργούν υπέρμετρη επιτήρηση ή αχρείαστη ένταση.
Αλλά δεν έχει δικαίωμα να παραδώσει τη θεσμική λειτουργία του πανεπιστημίου στον φόβο.
Αν κάθε απόφαση της Συγκλήτου μπορεί να ακυρώνεται επειδή μια ομάδα εισβάλλει, φωνάζει, πιέζει και προπηλακίζει, τότε δεν έχουμε πανεπιστήμιο. Έχουμε καθεστώς ομηρίας.
Και όταν οι θεσμοί υποχωρούν στον τραμπουκισμό, δεν κερδίζει η δημοκρατία. Κερδίζει η αυθαιρεσία.
Η σιωπηλή πλειοψηφία δεν μπορεί άλλο να πληρώνει τον λογαριασμό
Υπάρχουν χιλιάδες φοιτητές που δεν θέλουν φασαρίες. Δεν θέλουν εντάσεις. Δεν θέλουν να ζουν σε εστίες χωρίς κανόνες. Δεν θέλουν να βλέπουν το πανεπιστήμιό τους να γίνεται είδηση μόνο για επεισόδια, καταλήψεις, προπηλακισμούς και συγκρούσεις.
Αυτοί οι φοιτητές σπάνια ακούγονται. Δεν φωνάζουν περισσότερο. Δεν εκβιάζουν. Δεν προπηλακίζουν. Δεν επιβάλλονται με ένταση.
Αλλά είναι αυτοί που τελικά πληρώνουν το κόστος.
Πληρώνουν την απαξίωση του πανεπιστημίου.
Πληρώνουν την αδυναμία της Πολιτείας να προστατεύσει τη δημόσια περιουσία.
Πληρώνουν την ανοχή σε μειοψηφίες που έχουν συνηθίσει να λειτουργούν σαν ιδιοκτήτες ενός χώρου που ανήκει σε όλους.
Το ΑΠΘ δεν μπορεί να είναι ούτε άβατο ούτε πεδίο εκβιασμού. Δεν μπορεί ο διάλογος να αρχίζει με φωνές και να τελειώνει στο νοσοκομείο. Δεν μπορεί η φοιτητική μέριμνα να γίνεται άλλοθι για ασυδοσία και η πολιτική διαφωνία να μετατρέπεται σε προπηλακισμό.
Όποιος διαφωνεί, να μιλήσει.
Όποιος έχει επιχειρήματα, να τα καταθέσει.
Όποιος θέλει αλλαγές, να τις διεκδικήσει.
Αλλά όποιος σηκώνει το χέρι του πάνω από τους θεσμούς, όποιος στήνει σκηνικό εκφοβισμού, όποιος νομίζει ότι το πανεπιστήμιο είναι λάφυρο, πρέπει να βρίσκει απέναντί του νόμο, διοίκηση και κοινωνία.
Γιατί το δημόσιο πανεπιστήμιο δεν το απειλεί ο κανονισμός των εστιών.
Το απειλεί η ανοχή στον τραμπουκισμό.