Δεσμεύσεις λογαριασμών, παλιές οφειλές, τόκοι και διπλάσια δημοτικά τέλη δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα για νοικοκυριά και τοπική αγορά
Υπάρχουν στιγμές που η διοίκηση ενός Δήμου δεν κρίνεται μόνο από το αν κινείται μέσα στα όρια του νόμου. Κρίνεται και από το αν αντιλαμβάνεται την κοινωνία που έχει απέναντί της.
Στον Δήμο Ιστιαίας – Αιδηψού, σύμφωνα με όσα καταγγέλλονται δημόσια, αριθμός πολιτών ήρθε αντιμέτωπος με δεσμεύσεις τραπεζικών λογαριασμών για παλιές οφειλές προς τον Δήμο. Οφειλές που, όπως αναφέρεται, δεν είχαν αναζητηθεί με τον ίδιο τρόπο στο παρελθόν και ενεργοποιήθηκαν έπειτα από ενέργειες της σημερινής δημοτικής αρχής.
Και εδώ αρχίζει το πραγματικό πολιτικό και κοινωνικό ερώτημα.
Δεν είναι μόνο ο αριθμός των οφειλετών. Είναι οι οικογένειες πίσω από τα ΑΦΜ. Είναι οι λογαριασμοί πίσω από τα ειδοποιητήρια. Είναι οι άνθρωποι πίσω από τους πίνακες χρεών.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν «επιτρέπεται». Είναι αν αντέχεται
Αν πράγματι πρόκειται για τετραψήφιο αριθμό οφειλετών, όπως υποστηρίζει και παρουσιάζει με στοιχεία ο Βασίλης Δημόπουλος, τότε δεν μιλάμε για μια απλή υπηρεσιακή διαδικασία.
Μιλάμε για μια παρέμβαση με πραγματικό κοινωνικό αποτύπωμα.
Όταν δεσμεύεται ένας τραπεζικός λογαριασμός, δεν παγώνει απλώς ένα υπόλοιπο. Παγώνει πολλές φορές η καθημερινότητα ενός σπιτιού. Η κάρτα που δεν περνάει στο σούπερ μάρκετ. Η δόση που δεν πληρώνεται. Ο λογαριασμός ρεύματος που μένει πίσω. Το παιδί, ο ηλικιωμένος, ο επαγγελματίας, ο μισθωτός, ο άνεργος, ο μικρομεσαίος.
Και σε μια μικρή τοπική κοινωνία, αυτό δεν μένει μέσα στο σπίτι. Περνάει στην αγορά. Στο εμπόριο. Στην κατανάλωση. Στην εστίαση. Στην κίνηση της πόλης και των χωριών.
Ο δημότης που βλέπει τον λογαριασμό του μπλοκαρισμένο δεν βγαίνει για ψώνια. Δεν στηρίζει την τοπική επιχείρηση. Δεν κινεί την αγορά. Προσπαθεί απλώς να σταθεί όρθιος.
Ναι στις υποχρεώσεις, όχι στην κοινωνική τύφλωση
Κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι οι πολίτες δεν πρέπει να πληρώνουν τις υποχρεώσεις τους. Οι Δήμοι έχουν ανάγκες. Έχουν υπηρεσίες, έργα, μισθοδοσίες, λειτουργικά έξοδα. Τα έσοδα δεν είναι διακοσμητικά.
Όμως άλλο πράγμα η είσπραξη και άλλο η διοικητική πίεση χωρίς κοινωνικό φίλτρο.
Άλλο πράγμα να ενημερώνεις εγκαίρως, να ρυθμίζεις, να δίνεις χρόνο, να εξηγείς, να διαχωρίζεις τον στρατηγικό κακοπληρωτή από το νοικοκυριό που δεν μπορεί.
Και άλλο πράγμα να εμφανίζεται ξαφνικά ο Δήμος ως αυστηρός εισπρακτικός μηχανισμός, σε μια περίοδο που οι πολίτες πιέζονται από ακρίβεια, λογαριασμούς, καύσιμα, τρόφιμα, δάνεια και καθημερινή ανασφάλεια.
Η νομιμότητα είναι το ελάχιστο. Η κοινωνική ευθύνη είναι το ζητούμενο.
Τα διπλάσια δημοτικά τέλη ρίχνουν κι άλλο βάρος
Στο ήδη βαρύ κλίμα έρχονται να προστεθούν, σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, και τα αυξημένα δημοτικά τέλη.
Εκεί η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο σκληρή.
Διότι όταν ο δημότης βλέπει από τη μία πλευρά δεσμεύσεις λογαριασμών για παλιές οφειλές και από την άλλη πλευρά αυξημένα δημοτικά τέλη, τότε δεν αισθάνεται ότι συμμετέχει σε μια δίκαιη δημοτική λειτουργία. Αισθάνεται ότι πιέζεται από παντού.
Και ο Δήμος δεν είναι τράπεζα. Δεν είναι fund. Δεν είναι απρόσωπος μηχανισμός είσπραξης.
Ο Δήμος είναι ο κοντινότερος θεσμός στον πολίτη. Είναι η πόρτα που πρέπει να μπορεί να χτυπήσει ο δημότης όταν δυσκολεύεται. Όχι το χέρι που μπαίνει πρώτο στον λογαριασμό του.
Το πολιτικό ερώτημα για τη δημοτική αρχή
Το αν η διαδικασία έγινε νόμιμα ή όχι είναι ζήτημα που πρέπει να απαντηθεί θεσμικά, με έγγραφα, αποφάσεις, οδηγίες και πλήρη διαφάνεια.
Υπήρχε οδηγία από υπουργείο; Τι ακριβώς προέβλεπε; Ήταν υποχρεωτική ή άφηνε περιθώριο χειρισμών; Πότε δεσμεύθηκαν τα ΑΦΜ; Πότε οι τραπεζικοί λογαριασμοί; Υπήρξαν προηγούμενες ειδοποιήσεις; Προτάθηκαν ρυθμίσεις; Εξετάστηκαν κοινωνικά κριτήρια;
Αυτά πρέπει να απαντηθούν καθαρά.
Όμως υπάρχει και κάτι πέρα από τη νομική τεχνική. Υπάρχει η πολιτική επιλογή.
Γιατί, όπως σωστά τίθεται στο δημόσιο ερώτημα, πολλοί άλλοι Δήμοι και πολλοί άλλοι Δήμαρχοι, μέσα στις ίδιες δύσκολες συνθήκες, δεν προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις με αυτόν τον τρόπο και σε αυτήν την έκταση.
Άρα το ζήτημα δεν είναι μόνο «τι μπορούσε να κάνει ο Δήμος».
Το ζήτημα είναι «τι επέλεξε να κάνει».
Σε μια εποχή που τα νοικοκυριά μετρούν το κάθε ευρώ, η αυτοδιοίκηση οφείλει να είναι δίπλα στον δημότη, όχι απέναντί του.
Οι Δήμοι έχουν δικαίωμα να διεκδικούν τα έσοδά τους. Αλλά έχουν και υποχρέωση να θυμούνται ότι πίσω από κάθε οφειλή υπάρχει ένας άνθρωπος.
Γιατί όταν ο Δήμος βλέπει μόνο αριθμούς, ΑΦΜ και υπόλοιπα λογαριασμών, τότε παύει να είναι τοπική αυτοδιοίκηση.
Γίνεται ψυχρός μηχανισμός είσπραξης.
Και αυτό, σε έναν τόπο που θέλει να λέγεται «μαγικός», είναι το λιγότερο πολιτικά και κοινωνικά επικίνδυνο.