Πάπυρος με απόσπασμα από τον ομηρικό «Κατάλογο των Νεών» εντοπίστηκε στην κοιλιακή χώρα μούμιας ρωμαϊκής εποχής στην Οξυρρύγχο της Αιγύπτου, σε ένα εύρημα που το Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης χαρακτηρίζει πρωτοφανές για τα ταφικά συμφραζόμενα της περιόδου.
Δεν ήταν ένα ακόμη θραύσμα παπύρου. Δεν ήταν ένα ακόμη μουσειακό εύρημα για ήσυχες ακαδημαϊκές σημειώσεις. Ήταν η Ιλιάδα χωμένη στην κοιλιά μιας μούμιας, σε τάφο περίπου 1.600 ετών, στην αρχαία Οξυρρύγχο — ένα χαστούκι του παρελθόντος σε όσους νομίζουν ότι οι πολιτισμοί ζούσαν σε καθαρά, αποστειρωμένα κουτιά. Οι αρχαιολόγοι της αποστολής του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης εντόπισαν πάπυρο τοποθετημένο στο σώμα στο πλαίσιο της ταρίχευσης, και η ανάγνωση έδειξε ότι περιέχει μέρος από τον περίφημο «Κατάλογο των Νεών» της Β΄ ραψωδίας του Ομήρου. Οι ίδιοι τονίζουν πως είναι η πρώτη φορά που ελληνικό λογοτεχνικό κείμενο τεκμηριώνεται σε τέτοιο πλαίσιο μουμιοποίησης, καθώς τα προηγούμενα ελληνικά παπυρικά ευρήματα σε ανάλογες θέσεις είχαν κυρίως μαγικό ή τελετουργικό χαρακτήρα.
Και κάπως έτσι, μέσα από μια μούμια της ρωμαϊκής Αιγύπτου, ο Όμηρος επιστρέφει όχι ως σχολικό μνημείο αλλά ως υλικό ταφής, ως κομμάτι τελετουργίας, ως απόδειξη ότι η Ιστορία δεν ήταν ποτέ «καθαρή» και μονοφυλετική: ήταν πάντα ένα σκληρό, ζωντανό ανακάτεμα κόσμων, γλωσσών και εξουσιών. Όποιος δεν το αντέχει, ας μείνει με τα στερεότυπα. Η άμμος της Οξυρρύγχου, πάντως, μόλις τα έθαψε ξανά.