Με την ιδιότητα που ενοχλεί περισσότερο απ’ όλες: του Πολίτη. Και αυτή η ιδιότητα δεν ζητάει άδεια.
Επειδή «πολλοί ρωτάτε» με ποια ιδιότητα απευθύνθηκαν συγκεκριμένα ερωτήματα προς τον Πρωθυπουργό, η απάντηση είναι απλή και καθαρή: με την ιδιότητα που το Σύνταγμα προστατεύει ρητά. Την ιδιότητα του πολίτη που αναφέρεται εγγράφως στις αρχές και απαιτεί αιτιολογημένη απάντηση. Όχι “κατ’ ιδίαν”, όχι “σε πηγαδάκια”, όχι “με διαρροές”. Με χαρτί. Με πρωτόκολλο. Με υποχρέωση απάντησης.
1) Τι λέει το Άρθρο 10 (και γιατί δεν είναι «ευγένεια», είναι υποχρέωση)
Το Άρθρο 10 κατοχυρώνει το δικαίωμα αναφοράς:
- Κάθε πολίτης ή πολλοί μαζί μπορούν να απευθύνονται εγγράφως στις αρχές.
- Οι αρχές υποχρεούνται να ενεργούν “σύντομα” και να απαντούν αιτιολογημένα.
- Στα αιτήματα για πληροφορίες και χορήγηση εγγράφων, η Διοίκηση οφείλει να απαντήσει μέσα σε ορισμένη προθεσμία, έως 60 ημέρες.
Με απλά λόγια: δεν “ρωτάς για να σε ακούσουν”. Ρωτάς για να δεσμευτούν.
Γιατί όταν ρωτάς εγγράφως, η σιωπή δεν είναι “στάση”. Είναι έκθεση.
2) Διόρθωση θεσμική: το Άρθρο 10 ΔΕΝ είναι «μη αναθεωρήσιμο»
Εδώ χρειάζεται καθαρότητα, γιατί το παιχνίδι της σύγχυσης είναι το αγαπημένο τους.
- Ο «σκληρός πυρήνας» των μη αναθεωρήσιμων διατάξεων κατονομάζεται αλλού (στο πλαίσιο της αναθεώρησης).
- Το Άρθρο 10 δεν ανήκει σε εκείνη τη λίστα.
- Μάλιστα, η παρ. 3 (εκείνη με την προθεσμία και τη χρηματική ικανοποίηση) είναι κλασικό παράδειγμα ότι το άρθρο έχει ήδη δεχθεί αναθεωρητική παρέμβαση.
Άρα, ναι: το Άρθρο 10 είναι θεμελιώδες δικαίωμα.
Όχι: δεν είναι “ιερό και απαραβίαστο” με την τεχνική έννοια του μη αναθεωρήσιμου.
Η ουσία όμως δεν αλλάζει: όσο ισχύει, δεσμεύει. Και σήμερα ισχύει πλήρως.
3) Τι κάνουμε πρακτικά: “Ερώτηση” δεν είναι post — είναι πρωτόκολλο
Αν θέλουμε λογοδοσία για ζητήματα που αγγίζουν τον πυρήνα της δημοκρατικής λειτουργίας (διαβουλεύσεις, αποφάσεις, πρακτικά, επαφές, γραμμές, εντολές), υπάρχει ένας δρόμος που δεν σηκώνει “παρερμηνείες”:
Α) Στέλνεις αναφορά/αίτημα σε ΑΡΜΟΔΙΑ ΑΡΧΗ
Όχι σε “κομματικό γραφείο”. Όχι “στην τηλεόραση”.
Σε θεσμικό παραλήπτη: Γραφείο Πρωθυπουργού/Υπουργείο/Γενική Γραμματεία/αρμόδια υπηρεσία.
Β) Ζητάς συγκεκριμένα
- “Παρακαλώ να μου γνωστοποιηθούν…”
- “Παρακαλώ να μου χορηγηθούν αντίγραφα των…”
(πρακτικά, αποφάσεις, εισηγήσεις, αλληλογραφία, έγγραφα που τηρούνται στη Διοίκηση)
Γ) Απαιτείς αιτιολογία και προθεσμία
Η απάντηση δεν είναι “θα δούμε”. Είναι αιτιολογημένη.
Και στα αιτήματα εγγράφων/πληροφοριών, υπάρχει σφιχτό χρονικό όριο.
Επίλογος
Η Δημοκρατία δεν είναι “να σε συμπαθούν”. Είναι να απαντούν.
Και όταν οι πολίτες θυμούνται τα δικαιώματά τους και τα ασκούν εγγράφως, με πρωτόκολλο και απαιτήσεις, τότε τελειώνει το παραμύθι της “παρεξήγησης”. Μένει μόνο η αλήθεια: ή θα λογοδοτήσουν ή θα εκτεθούν.