Οι πρόσφατες επιθετικές δηλώσεις του φυλακισμένου δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, απέναντι στην Ελλάδα προκάλεσαν εύλογες αντιδράσεις και ερωτήματα στο ελληνικό κοινό. Είναι πράγματι «Έλληνας» ή Πόντιος με ελληνική συνείδηση; Γιατί επιλέγει να στοχοποιεί την Ελλάδα, ακόμη και από τη φυλακή; Και ποιο είναι το πραγματικό πολιτικό του κίνητρο;
Το ζήτημα δεν είναι εθνολογικό. Είναι βαθύτατα πολιτικό.
Είναι ο Ιμάμογλου Έλληνας ή Πόντιος με ελληνική συνείδηση;
Στην Ελλάδα έχει καλλιεργηθεί –σκόπιμα ή από άγνοια– η εντύπωση ότι ο Ιμάμογλου διαθέτει ποντιακή καταγωγή και, κυρίως, κάποιας μορφής ελληνική συνείδηση.
Ο ίδιος, ωστόσο, το έχει απορρίψει δημόσια και επανειλημμένα, γνωρίζοντας ότι στην Τουρκία τέτοιες αιτιάσεις χρησιμοποιούνται ως πολιτικό όπλο.
Στην τουρκική πολιτική σκηνή, οποιαδήποτε υπόνοια «ελληνικότητας» δεν αποτελεί πλεονέκτημα αλλά κατηγορία. Ο Ιμάμογλου όχι μόνο δεν την υιοθέτησε, αλλά φρόντισε να την αποδομήσει, τοποθετούμενος ξεκάθαρα εντός του τουρκικού εθνικού αφηγήματος.
Η ταυτότητα, λοιπόν, δεν κρίνεται από την καταγωγή ή τη γλώσσα, αλλά από τη συνείδηση και τις πολιτικές επιλογές. Και αυτές είναι σαφείς.
Γιατί στρέφεται εναντίον της Ελλάδας;
Οι δηλώσεις του Ιμάμογλου περί «υποχωρητικότητας Ερντογάν απέναντι στην Ελλάδα» και περί «εξοπλισμού των νησιών του Αιγαίου» δεν αποτελούν παρέκκλιση. Είναι κλασική τουρκική εθνική ρητορική, ανεξαρτήτως κόμματος.
Οι λόγοι είναι συγκεκριμένοι:
1. Τα εθνικά θέματα ως ασφαλές πολιτικό καταφύγιο
Στην Τουρκία, όποιος θέλει να επιβιώσει πολιτικά, οφείλει να εμφανίζεται αδιάλλακτος στα ελληνοτουρκικά.
Η Ελλάδα λειτουργεί διαχρονικά ως «βολικός αντίπαλος», πάνω στον οποίο χτίζεται πολιτικό κεφάλαιο.
2. Αντιπολίτευση στον Ερντογάν από “πατριωτική” σκοπιά
Ο Ιμάμογλου δεν επιτίθεται στην Ελλάδα για την Ελλάδα.
Επιτίθεται για να κατηγορήσει τον Ερντογάν ότι δεν είναι αρκετά σκληρός. Πρόκειται για εσωτερική πολιτική σύγκρουση, όχι για φιλοτουρκική ή φιλελληνική στάση.
3. Πολιτική επιβίωση εντός φυλακής
Από τη στιγμή που βρίσκεται φυλακισμένος από τον Μάρτιο του 2025, ο Ιμάμογλου οφείλει να αποδεικνύει ότι παραμένει πολιτικά «ζωντανός».
Τα εθνικά ζητήματα είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να διατηρήσει ακροατήριο, επιρροή και δημόσια παρουσία.
Ο μύθος του «καλού Τούρκου»
Στην Ελλάδα, μέρος του πολιτικού και δημοσιογραφικού συστήματος αντιμετώπισε τον Ιμάμογλου με συμπάθεια, κυρίως επειδή ανήκει στο κεμαλικό – σοσιαλδημοκρατικό CHP και εμφανίζεται ως αντίπαλος του Ερντογάν.
Αυτό, όμως, είναι στρατηγικό λάθος.
Στην Τουρκία:
- Δεν υπάρχουν φιλελληνικά κόμματα εξουσίας
- Δεν υπάρχουν φιλελληνικοί εθνικοί ηγέτες
- Υπάρχουν μόνο διαφορετικές εκδοχές του ίδιου εθνικού συμφέροντος
Ο Ιμάμογλου δεν αποτελεί εξαίρεση.
Τι πραγματικά πρεσβεύει ο Ιμάμογλου
Παρά τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει (διαφθορά, πολιτική κατασκοπεία, τρομοκρατία), ο Ιμάμογλου παραμένει ένας Τούρκος πολιτικός που:
- Θέτει την πολιτική του καριέρα πάνω από κάθε άλλη παράμετρο
- Ευθυγραμμίζεται πλήρως με το τουρκικό εθνικό αφήγημα
- Χρησιμοποιεί τα ελληνοτουρκικά ως εργαλείο πολιτικής πίεσης
Η καταγωγή, η παιδεία ή η ιδεολογία δεν αναιρούν το βασικό δεδομένο:
η συνείδηση και η πολιτική στάση είναι αυτές που καθορίζουν τη θέση ενός προσώπου στην ιστορία.
Συμπέρασμα
Ο Εκρέμ Ιμάμογλου δεν έχει ελληνική συνείδηση.
Δεν λειτουργεί ως «γέφυρα» Ελλάδας–Τουρκίας.
Δεν εκφράζει μια εναλλακτική φιλειρηνική τουρκική γραμμή.
Είναι ένας Τούρκος πολιτικός που, ακόμη και από τη φυλακή, επιλέγει να επενδύει στον εθνικισμό, γιατί αυτό πουλάει, αυτό κινητοποιεί και αυτό διατηρεί πολιτική ισχύ στην Τουρκία.
Και αυτό είναι το μόνο ουσιαστικό που πρέπει να γνωρίζει η ελληνική πλευρά.