Όχι ως «ηθικό πρόβλημα». Ως μηχανισμός χρεοκοπίας. Παίρνει χρήμα από την παραγωγή, το κάνει πρόσοδο, το μοιράζει σε λίγους και στέλνει τον λογαριασμό στους πολλούς.
Η Ελλάδα δεν χρεοκοπεί από ατύχημα. Χρεοκοπεί όταν η διαφθορά γίνεται σύστημα. Όταν οι πόροι «φεύγουν» πριν γίνουν επένδυση. Όταν οι ενισχύσεις γίνονται κατανάλωση. Όταν οι χρεώσεις κρύβονται σε λογαριασμούς. Όταν οι ρήτρες γίνονται ταμείο. Και όταν κανείς δεν πληρώνει για τίποτα.
Το χειρότερο δεν είναι ότι συμβαίνουν. Το χειρότερο είναι ότι συνεχίζονται. Σαν να μην έγινε τίποτα. Με εξεταστικές που δεν αλλάζουν μηχανισμούς. Με νόμους που διαφημίζονται αλλιώς απ’ ό,τι λειτουργούν. Με δήμους που χρεώνουν και δεν λογοδοτούν. Με ολιγοπώλια που εισπράττουν και «τρέχουν» το κράτος.
ΤΙ ΚΑΝΕΙ Η ΔΙΑΦΘΟΡΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
- Μεταφέρει πόρους από παραγωγή → σε πρόσοδο.
- Σπάει τα κίνητρα: κερδίζει ο επιτήδειος, όχι ο παραγωγός.
- Ακυρώνει επενδύσεις: το χρήμα γίνεται κατανάλωση/επίδειξη.
- Κοινωνικοποιεί ζημιές: οι πολλοί πληρώνουν το κόστος της παραβατικότητας.
- Διαλύει εμπιστοσύνη: κανείς δεν πιστεύει ότι υπάρχει κανόνας.
- Ανεβάζει κόστος δανεισμού: το κράτος φαίνεται «ανελέγκτο».
ΟΠΕΚΕΠΕ: «ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ» ΠΟΥ ΔΕΝ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ
Η απάτη στις κοινοτικές επιδοτήσεις δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι επίθεση στον πρωτογενή τομέα.
- Τα χρήματα δεν φτάνουν καθαρά εκεί που πρέπει.
- Ένα μεγάλο κομμάτι χάνεται σε ενδιάμεσους και σχήματα «δικαιωμάτων».
- Μετά γίνεται κατανάλωση: αυτοκίνητα, επίδειξη, «ζεστό χρήμα».
- Και ο αγρότης που παράγει μένει χωρίς κεφάλαιο για:
εξοπλισμό, νερό, ενέργεια, αναδιάρθρωση, μεταποίηση, αποθήκευση.
Το αποτέλεσμα: επένδυση μηδέν, παραγωγή κάτω, χώρα πιο αδύναμη.
ΓΣΕΕ / «ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ»: ΤΟ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΘΕΣΜΙΚΗΣ ΟΜΙΧΛΗΣ
Όταν εμφανίζεις ένα νομοσχέδιο ως «στήριξη συλλογικών συμβάσεων» αλλά αφήνεις χώρο για θολά οικονομικά και μειωμένη λογοδοσία, έχεις το γνωστό μοντέλο:
- βιτρίνα: «δικαιώματα»
- υπόγειο: «μηχανισμοί»
Και όπου υπάρχουν προγράμματα, κέντρα κατάρτισης, ροές χρημάτων, εκεί ανθίζει ο επαγγελματίας απορρόφησης: δεν παράγει αξία — απορροφά κονδύλι.
Δήμοι: η διάχυτη διαφθορά που δεν φαίνεται
Η μεγαλύτερη διαφθορά δεν είναι πάντα η «μεγάλη μίζα». Είναι η καθημερινή αυθαιρεσία.
Δήμοι που χρεώνουν «ό,τι θέλουν». Χωρίς πραγματικό φόβο ελέγχου. Χωρίς συγκρίσιμους απολογισμούς. Χωρίς διαφάνεια που να καταλαβαίνει ο πολίτης.
Και επειδή το βάρος περνά μέσα από λογαριασμούς, γίνεται «τεχνικό». Άρα περνά πιο εύκολα.
Ρεύμα: ΦΠΑ — τέλη — ρευματοκλοπές (ο λογαριασμός στους συνεπείς)
Στο ρεύμα μπαίνουν όλα. Γι’ αυτό είναι το τέλειο πεδίο λεηλασίας:
- φόροι/ΦΠΑ που παρουσιάζονται σαν φυσικός νόμος,
- δημοτικά τέλη που μπερδεύονται με την κατανάλωση,
- ρευματοκλοπές που δεν πληρώνονται από τον δράστη αλλά «μοιράζονται».
Το μήνυμα που περνά στην κοινωνία είναι δηλητήριο:
η συνέπεια είναι για τους αφελείς.
Κατασκευαστικά ολιγοπώλια: οι ρήτρες ως δημόσιο ταμείο
Στα έργα, η ιστορία δεν είναι μόνο «ποιος πήρε το έργο». Είναι πώς τελειώνει:
- παρατάσεις
- συμπληρωματικές συμβάσεις
- αποζημιώσεις
- επιτάχυνση με πρόσθετο χρήμα
- κρατικές καθυστερήσεις που μετατρέπονται σε πληρωμές
Όταν η αγορά είναι ολιγοπωλιακή, οι ανάδοχοι δεν ακολουθούν το κράτος. Το κράτος ακολουθεί τους αναδόχους.
Και κάπου εκεί ο προϋπολογισμός γίνεται αντλία.
ΠΩΣ ΣΤΗΣΑΝΕ ΤΗΝ «ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑ»
- Βήμα 1: Ενισχύσεις/κονδύλια χωρίς σκληρό έλεγχο, με παράθυρα και ενδιάμεσους.
- Βήμα 2: Το χρήμα γίνεται κατανάλωση αντί επένδυση.
- Βήμα 3: Η παραγωγή υποχωρεί, η χώρα εισάγει περισσότερο, αδυνατίζει.
- Βήμα 4: Οι χρεώσεις πολλαπλασιάζονται (τέλη, φόροι, «τεχνικά» κόστη).
- Βήμα 5: Οι ρήτρες στα έργα διογκώνουν τη δαπάνη.
- Βήμα 6: Η κοινωνία αποπροσανατολίζεται, η λογοδοσία εξαφανίζεται.
- Βήμα 7: Όταν έρθει ο λογαριασμός, είναι αργά.
ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
- Ποιος ελέγχει στην πράξη τις ροές των ενισχύσεων και με ποιο μετρήσιμο αποτέλεσμα;
- Πόσο χρήμα φτάνει σε πραγματική παραγωγή και πόσο γίνεται ενδιάμεση πρόσοδος;
- Γιατί τα δημοτικά βάρη δεν τιμολογούνται με καθαρή, ξεχωριστή λογοδοσία προς τον πολίτη;
- Ποιο μέρος των ρευματοκλοπών ανακτάται από τους παραβάτες και ποιο φορτώνεται στους συνεπείς;
- Πόσες πρόσθετες πληρωμές σε έργα δόθηκαν μέσω παρατάσεων/συμπληρωματικών/ρητρών και με τι τεκμηρίωση;
- Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη όταν το «αναπτυξιακό χρήμα» γίνεται κατανάλωση βιτρίνας;
- Η διαφθορά δεν μας κοστίζει. Μας χρεοκοπεί.
- Δεν είναι «σκάνδαλο». Είναι μοντέλο: πρόσοδος, ατιμωρησία, λογαριασμός στους πολλούς.
- Όταν το καταλάβει η κοινωνία, συνήθως έχει ήδη πληρώσει: με φόρους, με φτώχεια, με μετανάστευση, με άλλη μία «αναγκαστική προσαρμογή».
- Και τότε όλοι θα λένε: «μα πώς έγινε;»
Έγινε γιατί τους αφήσαμε να το κάνουν “κανονικότητα”.