Το νομοσχέδιο προβλέπει μεταφορά αρμοδιοτήτων, προσωπικού, δικτύων, ενεργητικού και παθητικού. Οι πέντε «κόκκινες γραμμές» που είχε θέσει η δήμαρχος Χαλκιδέων και τα ερωτήματα που απαιτούν πλέον καθαρές απαντήσεις.
Η κυβέρνηση το ονομάζει «εκσυγχρονισμό» και «ολιστική διαχείριση του νερού». Οι δήμαρχοι, όμως, βλέπουν μια αναγκαστική αφαίρεση αρμοδιοτήτων και περιουσίας από την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ αποφάσισε ομόφωνα να δηλώσει την αντίθεσή του στη χωρική επέκταση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, όταν αυτή πραγματοποιείται χωρίς τη συναίνεση των Δήμων. Δεν πρόκειται, συνεπώς, για μια κομματική ένσταση ή για αντίδραση μεμονωμένων αιρετών. Πρόκειται για κοινή θέση της Αυτοδιοίκησης απέναντι σε ένα νομοσχέδιο που αλλάζει βίαια τον χάρτη της ύδρευσης και της αποχέτευσης. Η επίσημη απόφαση της ΚΕΔΕ είναι ξεκάθαρη: καμία επέκταση χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των οικείων Δήμων.
Μόνο που η κυβέρνηση δεν ζητά γνώμη. Νομοθετεί.
Στην ΕΥΔΑΠ ολόκληρη η Εύβοια – Εκτός μόνο η Σκύρος
Το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας προβλέπει ότι η γεωγραφική αρμοδιότητα της ΕΥΔΑΠ επεκτείνεται στους Δήμους της Βοιωτίας, της Φωκίδας και ολόκληρης της Εύβοιας, με μοναδική εξαίρεση τον Δήμο Σκύρου.
Αυτό σημαίνει ότι η ύδρευση, η αποχέτευση και, όπου προβλέπεται, η άρδευση στον Δήμο Χαλκιδέων περνούν στην ΕΥΔΑΠ. Η ΔΕΥΑΧ δεν καλείται να επιλέξει αν θέλει να ενταχθεί. Ούτε το Δημοτικό Συμβούλιο καλείται να εγκρίνει την απορρόφησή της. Η μεταφορά γίνεται εκ του νόμου.
Σύμφωνα με τα άρθρα 3 και 4, το ενεργητικό και το παθητικό των σημερινών παρόχων περιέρχονται στην ΕΥΔΑΠ το αργότερο μέσα σε δώδεκα μήνες. Στη διαδικασία μπορεί να συμπεριληφθούν ακόμη και πάγια που ανήκουν στον Δήμο αλλά χρησιμοποιούνται από τη ΔΕΥΑΧ. Το Δημοτικό Συμβούλιο έχει περιορισμένη προθεσμία για να αποφασίσει εάν θα κρατήσει την κυριότητα συγκεκριμένων παγίων, χωρίς όμως να διατηρεί και την αρμοδιότητα της ύδρευσης. Αυτά προβλέπονται ρητά στο κείμενο του νομοσχεδίου.
Με απλά λόγια: μπορεί ο Δήμος να κρατήσει κάποιους σωλήνες στα χαρτιά, αλλά το νερό, οι λογαριασμοί, οι αποφάσεις και η λειτουργία του δικτύου θα ελέγχονται πλέον από αλλού.
Οι πέντε «κόκκινες γραμμές» της Έλενας Βάκα
Τον Νοέμβριο του 2025, όταν η κυβερνητική πρόθεση είχε ήδη παρουσιαστεί στους δημάρχους, η δήμαρχος Χαλκιδέων Έλενα Βάκα είχε ενημερώσει το Δημοτικό Συμβούλιο και είχε θέσει πέντε «αδιαπραγμάτευτες κόκκινες γραμμές»:
- Καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών.
- Παραμονή των 88 εργαζομένων της ΔΕΥΑΧ στη Χαλκίδα, χωρίς μισθολογική υποβάθμιση.
- Καμία αύξηση στο τιμολόγιο.
- Αποζημίωση για τα πάγια και την περιουσία της ΔΕΥΑΧ.
- Συνεχής συνεργασία της ΕΥΔΑΠ με τον Δήμο.
Η δήμαρχος είχε δηλώσει τότε ότι είχε λάβει θετικές προφορικές δεσμεύσεις από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «πήραμε το πρώτο ναι». Οι συγκεκριμένες δεσμεύσεις είχαν παρουσιαστεί δημόσια.
Τώρα, όμως, δεν συζητάμε πλέον για προφορικές διαβεβαιώσεις. Έχουμε μπροστά μας νομοσχέδιο.
Και το κρίσιμο ερώτημα είναι ένα: οι πέντε κόκκινες γραμμές υπάρχουν μέσα στο κείμενο ή έμειναν έξω από την πόρτα του Υπουργείου;
Καμία ρητή εγγύηση για πάγωμα των λογαριασμών
Το προσωπικό των ΔΕΥΑ προβλέπεται να μεταφερθεί με την ίδια σχέση εργασίας, ενώ ο τόπος απασχόλησής του θα παραμένει εντός της ίδιας Περιφερειακής Ενότητας, εκτός εάν συναινέσει ο εργαζόμενος. Αυτό όμως δεν ταυτίζεται απολύτως με τη δέσμευση ότι και οι 88 εργαζόμενοι της ΔΕΥΑΧ θα παραμείνουν στη Χαλκίδα.
Ακόμη σοβαρότερο είναι το ζήτημα των τιμολογίων. Το νομοσχέδιο δίνει στη Ρυθμιστική Αρχή τη δυνατότητα να εγκρίνει, να απορρίπτει ή να ζητά την τροποποίηση των τιμολογίων των παρόχων. Δεν περιλαμβάνει, όμως, αντίστοιχη σαφή και μόνιμη εγγύηση ότι οι λογαριασμοί ύδρευσης και αποχέτευσης των δημοτών της Χαλκίδας θα παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα.
Οι Δήμοι θα μπορούν να ορίζουν έναν ειδικό συντονιστή, ο οποίος θα ενημερώνεται για τις αποφάσεις που αφορούν την περιοχή τους. Δηλαδή ο Δήμος, από ιδιοκτήτης και διοίκηση της επιχείρησης, κινδυνεύει να μετατραπεί σε παρατηρητή που απλώς θα «λαμβάνει γνώση».
Τώρα απαιτείται καθαρή θέση από τον Δήμο Χαλκιδέων
Η υπόθεση δεν χωρά ούτε πανηγυρισμούς ούτε υπεκφυγές. Το νερό δεν είναι μια ακόμη διοικητική αρμοδιότητα. Είναι δημόσιο αγαθό, κρίσιμη υποδομή και περιουσία που δημιουργήθηκε επί δεκαετίες με χρήματα των δημοτών, κρατικές χρηματοδοτήσεις και ευρωπαϊκά προγράμματα.
Η δημοτική αρχή οφείλει τώρα να απαντήσει δημόσια:
Συμφωνεί με το ομόφωνο «όχι» της ΚΕΔΕ; Ζητά την απόσυρση των διατάξεων της αναγκαστικής απορρόφησης; Θα συγκαλέσει ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου; Ποια είναι η αποτίμηση της περιουσίας της ΔΕΥΑΧ; Ποια από τις πέντε «κόκκινες γραμμές» κατοχυρώνεται ρητά και ποια έχει εγκαταλειφθεί;
Γιατί, όταν έρχεται η ώρα να παραδοθούν δίκτυα, εγκαταστάσεις, προσωπικό και αρμοδιότητες, τα προφορικά «ναι» δεν γεμίζουν τις βρύσες.
Ούτε προστατεύουν τη δημοτική περιουσία.