Η κυβέρνηση παραμέρισε την κάλπη και εγκατέστησε προσωρινή διοίκηση στον κορυφαίο θεσμικό φορέα των γιατρών – «Ηρεμία και διαφάνεια» επικαλείται ο υπουργός Υγείας
Στην Ελλάδα του επιτελικού κράτους, οι εκλογές είναι χρήσιμες. Αρκεί να δίνουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Όταν δεν το δίνουν ή όταν η κατάσταση γίνεται ενοχλητική για την πολιτική εξουσία, υπάρχει και η δοκιμασμένη λύση: ο υπουργικός διορισμός.
Με απόφαση του υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, η παθολόγος Ματίνα Παγώνη τοποθετήθηκε πρόεδρος της Προσωρινής Διοικούσας Επιτροπής του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου. Δεν αναδείχθηκε στη συγκεκριμένη θέση μέσα από εκλογική διαδικασία του ΠΙΣ. Δεν την επέλεξαν για την προεδρία οι γιατροί στις κάλπες. Την επέλεξε ο υπουργός.
Τόσο απλά. Τόσο «επιτελικά».
Απευθείας ανάθεση και στη διοίκηση των γιατρών
Η κυβέρνηση φαίνεται ότι έχει αναπτύξει ιδιαίτερη αδυναμία στις απευθείας αναθέσεις. Απευθείας συμβάσεις, απευθείας επιλογές, απευθείας διοικήσεις. Τώρα, όμως, η πρακτική περνά σε άλλο επίπεδο: από τα έργα και τις προμήθειες στη θεσμική εκπροσώπηση ενός ολόκληρου επιστημονικού κλάδου.
Η νέα επιτροπή έχει προσωρινό χαρακτήρα και αποστολή να οδηγήσει τον ΠΙΣ σε εκλογές. Η θητεία της μπορεί να φτάσει τους έξι μήνες, με δυνατότητα παράτασης για ακόμη τρεις σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ενώ οι αρμοδιότητές της περιορίζονται στις απολύτως αναγκαίες διοικητικές, οικονομικές και διαχειριστικές πράξεις.
Αυτό είναι το τυπικό περίβλημα. Το ουσιαστικό ερώτημα, όμως, παραμένει: από πότε ο πολιτικός προϊστάμενος της Υγείας επιλέγει προσωπικά ποιος θα διοικήσει —έστω προσωρινά— τον κορυφαίο θεσμικό φορέα που εκπροσωπεί τους γιατρούς της χώρας;
«Ηρεμία και διαφάνεια» διά χειρός υπουργού
Ο Άδωνις Γεωργιάδης υποστηρίζει ότι η παρέμβασή του ήταν αναγκαία για να αποκατασταθούν η ηρεμία και η διαφάνεια στον ΠΙΣ και να πραγματοποιηθούν κανονικές εκλογές, έπειτα από χρόνια δικαστικών και διοικητικών εμπλοκών.
Πράγματι, στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο υπάρχει βαθιά και πολύχρονη κρίση. Οι εκλογές του 2022 ακυρώθηκαν από το Συμβούλιο της Επικρατείας, ακολούθησαν νέες αρχαιρεσίες και νέες διαφωνίες, ενώ το εκλογικό σώμα αποτέλεσε πεδίο σφοδρής αντιπαράθεσης.
Η ύπαρξη κρίσης, όμως, δεν μετατρέπει αυτομάτως τον υπουργό σε αδέκαστο διαιτητή. Ιδίως όταν ο ίδιος αποτελεί το ένα μέρος μιας διαρκούς πολιτικής σύγκρουσης με τους νοσοκομειακούς γιατρούς, τις ενώσεις τους και τους θεσμικούς εκπροσώπους τους.
Η διαφάνεια δεν αποκαθίσταται με διορισμούς. Αποκαθίσταται με καθαρούς κανόνες, ανοιχτές διαδικασίες και κάλπες τις οποίες κανείς υπουργός δεν μπορεί να υποκαταστήσει.
Η αλήθεια για την εκλογική ήττα της Παγώνη
Χρειάζεται, πάντως, ακρίβεια. Η Ματίνα Παγώνη δεν είναι ένα πρόσωπο χωρίς συνδικαλιστική παρουσία ή χωρίς εκλογική απήχηση. Έχει μακρά πορεία στα όργανα των γιατρών και εξακολουθεί να εκλέγεται.
Στις εκλογές της ΕΙΝΑΠ τον Μάρτιο του 2025, όμως, η παράταξή της, η ΔΗΚΝΙ, έχασε την πρώτη θέση και περιορίστηκε στη δεύτερη, με αποτέλεσμα η ίδια να χάσει την προεδρία της Ένωσης έπειτα από δώδεκα χρόνια. Η ΔΗΠΑΚ αναδείχθηκε πρώτη δύναμη με 1.549 ψήφους και πέντε έδρες, ενώ η ΔΗΚΝΙ συγκέντρωσε 1.248 ψήφους και τέσσερις έδρες.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης αντιτείνει ότι η Ματίνα Παγώνη καταγράφει σταθερά υψηλή προσωπική σταυροδοσία και ότι τα μέλη της προσωρινής διοίκησης έχουν εκλεγεί επανειλημμένα σε ιατρικά όργανα.
Αυτό, όμως, δεν αλλάζει το βασικό γεγονός: άλλο πράγμα η εκλογή ενός γιατρού ως συνδικαλιστικού εκπροσώπου και άλλο η τοποθέτησή του στην προεδρία του ΠΙΣ με υπογραφή υπουργού.
Αντιδράσεις και εκτός Ελλάδας
Ο μέχρι τώρα ΠΙΣ χαρακτήρισε τη νομοθετική ρύθμιση «θεσμική εκτροπή» και κατήγγειλε ευθεία παρέμβαση στην αυτοδιοίκηση του Συλλόγου. Αντιδράσεις εκδηλώθηκαν και από ευρωπαϊκές ιατρικές οργανώσεις, οι οποίες έθεσαν ζήτημα ανεξαρτησίας και δημοκρατικής εκπροσώπησης του ιατρικού επαγγέλματος.
Επομένως, δεν πρόκειται απλώς για μια ακόμη εσωτερική διαμάχη συνδικαλιστικών παρατάξεων. Πρόκειται για ένα επικίνδυνο θεσμικό προηγούμενο: η πολιτική ηγεσία να αποκτά, με νομοθετική ρύθμιση, τη δυνατότητα να διορίζει τη διοίκηση ενός αυτοδιοικούμενου επαγγελματικού φορέα.
Σήμερα είναι ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος. Αύριο ποιος;
«Πώς κάνετε έτσι; Και η χούντα διόριζε…»
Κάποιοι μπορεί να θεωρούν υπερβολικές τις αντιδράσεις. Πώς κάνετε έτσι, κυρίες και κύριοι; Μήπως ξεχάσατε ότι κάποτε το κράτος διόριζε ακόμη και τον τελευταίο κοινοτάρχη;
Μόνο που εκείνη η εποχή ονομαζόταν δικτατορία. Και υποτίθεται ότι, μισό αιώνα μετά, η δημοκρατία έχει μάθει πως οι εκπρόσωποι των πολιτών και των επαγγελματικών κλάδων εκλέγονται — δεν παραδίδονται με υπουργική απόφαση.
Η σημερινή κυβέρνηση, φυσικά, δεν είναι χούντα. Ακριβώς γι’ αυτό οφείλει να μην υιοθετεί πρακτικές που ανασύρουν τόσο σκοτεινούς ιστορικούς συνειρμούς.
Η Ματίνα Παγώνη μπορεί να είναι ικανή ή ανεπαρκής, δημοφιλής ή αντιδημοφιλής. Αυτό θα έπρεπε να το κρίνουν οι γιατροί και να το αποτυπώσουν στην κάλπη. Όχι ο Άδωνις Γεωργιάδης στο υπουργικό του γραφείο.
Γιατί όταν ο υπουργός επιλέγει ποιος θα εκπροσωπεί εκείνους που οφείλουν να ελέγχουν και να κρίνουν την πολιτική του, δεν έχουμε αποκατάσταση της διαφάνειας.
Έχουμε πολιτικό έλεγχο με δημοκρατικό περιτύλιγμα.