Η κυβέρνηση παρουσιάζει την κατάργηση του δεύτερου γύρου στις αυτοδιοικητικές εκλογές ως εκσυγχρονισμό. Μιλά για συμμετοχή, ετεροδημότες, κόστος, ταλαιπωρία και καθαρότερες προεκλογικές συνεργασίες.
Όμως η Δημοκρατία δεν είναι διαδικασία προς συμπίεση.
Δεν είναι διοικητικό βάρος για να μειωθεί.
Δεν είναι εκλογικό κόστος για να περικοπεί.
Και κυρίως, δεν είναι μαθηματικός μηχανισμός που μπορεί να αντικαταστήσει την καθαρή πολιτική εντολή.
Ο δεύτερος γύρος μπορεί να είχε προβλήματα. Μπορεί να είχε χαμηλότερη συμμετοχή. Μπορεί να δημιουργούσε παρασκηνιακές συνεννοήσεις. Όλα αυτά είναι υπαρκτά ζητήματα.
Αλλά η απάντηση δεν μπορεί να είναι η συντόμευση της λαϊκής κρίσης.
Γιατί άλλο πράγμα είναι να διορθώνεις μια εκλογική διαδικασία και άλλο να αφαιρείς από τον πολίτη τη δεύτερη, καθαρή, τελική επιλογή ανάμεσα στους δύο επικρατέστερους.
Η συμπληρωματική ψήφος μπορεί να εμφανίζεται τεχνικά έξυπνη. Μπορεί να δείχνει λειτουργική. Μπορεί να έχει εφαρμοστεί και αλλού. Όμως το ερώτημα παραμένει θεσμικό:
Ο πολίτης θα καταλαβαίνει πλήρως πώς μετρά η ψήφος του;
Η δεύτερη προτίμηση θα εκφράζει πραγματική πολιτική επιλογή ή αναγκαστικό υπολογισμό;
Ο δήμαρχος που θα εκλέγεται από μεταφορές ψήφων θα έχει την ίδια καθαρή νομιμοποίηση με εκείνον που κέρδισε ευθέως σε δεύτερη Κυριακή;
Αυτά δεν είναι τεχνικές λεπτομέρειες. Είναι η καρδιά της δημοκρατικής διαδικασίας.
Διότι στη Δημοκρατία δεν μετρά μόνο να βγει αποτέλεσμα. Μετρά πώς βγαίνει. Μετρά αν ο πολίτης αισθάνεται ότι η ψήφος του ήταν καθαρή, ίση, κατανοητή και αποφασιστική.
Η Αυτοδιοίκηση δεν είναι πεδίο πειραματισμών. Είναι η πιο άμεση μορφή εξουσίας δίπλα στον πολίτη. Ο δήμαρχος δεν είναι απλώς διαχειριστής έργων, κάδων, δρόμων και υπηρεσιών. Είναι τοπική εξουσία με πολιτική, κοινωνική και οικονομική ισχύ.
Γι’ αυτό και η εκλογή του δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν άσκηση ταχύτητας.
Η Δημοκρατία θέλει χρόνο.
Θέλει καθαρούς κανόνες.
Θέλει εμπιστοσύνη.
Θέλει νομιμοποίηση που να μην αμφισβητείται την επόμενη ημέρα.
Αν η κυβέρνηση θέλει πραγματικά να ενισχύσει τη συμμετοχή, ας διευκολύνει τους ετεροδημότες. Ας οργανώσει ασφαλείς διαδικασίες. Ας ενημερώσει τους πολίτες. Ας περιορίσει το παρασκήνιο. Ας θωρακίσει τη διαφάνεια.
Αλλά ας μην εμφανίζει τη συντόμευση ως δημοκρατική αναβάθμιση.
Γιατί στη Δημοκρατία οι συντομεύσεις συχνά οδηγούν αλλού.
Όχι απαραίτητα πιο μπροστά.
Μερικές φορές οδηγούν πιο πίσω.