Η «ιδρυτική διακήρυξη» της ΝΔ επιστρέφει ως πολιτικό κατηγορητήριο
Το σημερινό πρωτοσέλιδο της «Εστίας» δεν καταγράφει απλώς μια εσωκομματική αιχμή. Καταγράφει ένα πολιτικό ρήγμα. Ο Νίκος Δένδιας, με αναφορές που παραπέμπουν ευθέως στην ιδρυτική φυσιογνωμία της Νέας Δημοκρατίας, εμφανίζεται να βάζει στο τραπέζι το ερώτημα που το κυβερνητικό σύστημα αποφεύγει: τι είναι σήμερα η ΝΔ;
Κόμμα αρχών ή μηχανισμός εξουσίας; Παράταξη κοινωνικής ευθύνης ή κλειστό σύστημα συμφερόντων; Πολιτική δύναμη που ακούει τους παραγκωνισμένους ή εξουσία που μιλά μόνο με τους ισχυρούς;
Οι φράσεις που προβάλλονται στο πρωτοσέλιδο είναι βαριές:
«Δεν είμαστε συνασπισμός συμφερόντων»,
«Δεν πιστεύουμε στους μισθοφόρους της εξουσίας»,
«Όχι στο κράτος-λάφυρο»,
«Ναι στην αυτοκριτική».
Αυτά δεν είναι απλές γενικότητες. Είναι καθρέφτης. Και όταν ένας κορυφαίος υπουργός χρειάζεται να τα θυμίσει δημοσίως, τότε κάτι βαθύτερο έχει ραγίσει.
Η ουσία δεν είναι αν ο Δένδιας «έριξε το γάντι». Η ουσία είναι ότι το γάντι υπήρχε ήδη στο πάτωμα. Το είχαν αφήσει εκεί η κοινωνική κόπωση, η αλαζονεία της εξουσίας, η αίσθηση κλειστού συστήματος, οι υποθέσεις που πληγώνουν την εικόνα του κράτους δικαίου και η απομάκρυνση από τον μεσαίο, τον αδύναμο, τον ξεχασμένο πολίτη.
Και ο πρωθυπουργός, σύμφωνα με την ανάγνωση της εφημερίδας, δεν το σήκωσε.
Αυτό είναι το πολιτικά κρίσιμο σημείο. Όταν μέσα στην ίδια την παράταξη ανοίγει ζήτημα ταυτότητας, δεν αρκεί η σιωπή. Δεν αρκεί η επικοινωνιακή διαχείριση. Δεν αρκεί η επίκληση της σταθερότητας. Διότι σταθερότητα χωρίς αυτοκριτική καταλήγει αυτάρκεια. Και αυτάρκεια χωρίς κοινωνική επαφή καταλήγει πολιτική απομόνωση.
Η Νέα Δημοκρατία ιδρύθηκε ως μεγάλη αστική, λαϊκή, ευρωπαϊκή παράταξη. Όχι ως εταιρεία διαχείρισης εξουσίας. Όχι ως κλειστός κύκλος επαγγελματιών της πολιτικής. Όχι ως μηχανισμός που μοιράζει ρόλους, θέσεις και επιρροή σε όσους βρίσκονται κοντά στο κέντρο αποφάσεων.
Αν λοιπόν η «ιδρυτική διακήρυξη» χρειάζεται σήμερα νέα ανάγνωση, αυτό σημαίνει ότι η παλιά ανάγνωση έχει εγκαταλειφθεί.
Και εκεί αρχίζει το πραγματικό πρόβλημα για το Μέγαρο Μαξίμου. Γιατί η εσωκομματική κριτική δεν έρχεται πλέον από τα περιθώρια. Έρχεται από πρόσωπα με θεσμικό βάρος, πολιτικό εκτόπισμα και δημόσια απήχηση.
Η τελική εικόνα είναι καθαρή: ο Δένδιας μίλησε για αρχές, αλλά η συζήτηση αφορά την εξουσία. Μίλησε για αυτοκριτική, αλλά το μήνυμα χτυπά την αλαζονεία. Μίλησε για παράταξη, αλλά το ερώτημα βαραίνει την κυβέρνηση.
Και όταν μια παράταξη αρχίζει να ξαναδιαβάζει την ιδρυτική της διακήρυξη, συνήθως δεν το κάνει επειδή όλα πάνε καλά. Το κάνει επειδή φοβάται ότι έχει ξεχάσει ποια είναι.