Η υπόθεση της ΔΕΥΑΧ βρίσκεται στο επίκεντρο δημόσιου ενδιαφέροντος, καθώς εξετάζονται από τη Δικαιοσύνη οικονομικές και διοικητικές πράξεις προηγούμενων ετών. Οι κατηγορίες, οι διώξεις και τα πορίσματα που έχουν δημοσιοποιηθεί έχουν δημιουργήσει σύγχυση σχετικά με το ποιοι εμπλέκονται και σε ποιον βαθμό.
Το παρόν άρθρο επιχειρεί να αποτυπώσει με απλή, καθαρή και ουδέτερη γλώσσα τους ρόλους των προσώπων, χωρίς να αποδίδει ευθύνη προτού αυτή κριθεί δικαστικά.
1. Η Διοίκηση της ΔΕΥΑΧ και η πολιτική ηγεσία του Δήμου
Στον πυρήνα της υπόθεσης βρίσκονται αποφάσεις που λήφθηκαν από:
- τον/την εκάστοτε Πρόεδρο της ΔΕΥΑΧ,
- το Διοικητικό Συμβούλιο,
- τη Δημοτική Αρχή,
καθώς τα όργανα αυτά έχουν θεσμική αρμοδιότητα να εγκρίνουν πληρωμές, νομικές ενέργειες και διοικητικές αποφάσεις.
Οι δικαστικές αρχές εξετάζουν:
- εάν συγκεκριμένες αποφάσεις ήταν σύννομες,
- εάν προκάλεσαν οικονομική επιβάρυνση,
- και εάν υπήρξαν υπηρεσιακές υπερβάσεις ή παραλείψεις.
Δεν έχουν κριθεί ποινικές ευθύνες σε τελεσίδικο επίπεδο.
2. Οι εργαζόμενοι που διεκδίκησαν οικονομικές απαιτήσεις
Μέρος των δικαστικών πράξεων αφορά εργαζόμενους της ΔΕΥΑΧ, οι οποίοι:
- διεκδίκησαν οικονομικά ποσά με αγωγές,
- έλαβαν δικαστικές αποφάσεις υπέρ τους ή κατά τους,
- συμμετείχαν σε συμφωνίες ή διαπραγματεύσεις με τη Διοίκηση.
Ορισμένες αποφάσεις ανατράπηκαν σε ανώτερες βαθμίδες, οδηγώντας σε απαιτήσεις επιστροφής χρημάτων.
Ωστόσο, οι εργαζόμενοι δεν αποτελούν συλλήβδην «κατηγορούμενη ομάδα». Η συμμετοχή τους είναι νομική και αφορά τις διεκδικήσεις τους.
3. Η Νομική Υπηρεσία της ΔΕΥΑΧ
Η νομική υπηρεσία:
- παρείχε γνωμοδοτήσεις για τη νομιμότητα των πράξεων,
- είχε καθήκον να επισημαίνει τους κινδύνους παρανομιών,
- χειρίστηκε δικαστικές υποθέσεις της επιχείρησης.
Σε διάφορα δημοσιεύματα αναφέρεται ότι υπήρχαν διαφορετικές απόψεις μεταξύ νομικών και διοίκησης.
Η νομική υπηρεσία δεν βρίσκεται στο στόχαστρο κατηγοριών, αλλά ο ρόλος της είναι ουσιώδης για την κατανόηση της υπόθεσης.
4. Οι δικαστικές αρχές και τα πορίσματα ελεγκτικών οργάνων
Η υπόθεση εξετάζεται από:
- την Εισαγγελία,
- την Ανακρίτρια,
- την Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ),
- και τα αρμόδια διοικητικά/αστικά δικαστήρια.
Τα πορίσματα της ΕΑΔ, καθώς και οι δικαστικές αποφάσεις που έχουν εκδοθεί μέχρι σήμερα, δεν συνιστούν τελεσίδικες κρίσεις ενοχής· αποτελούν όμως κρίσιμα έγγραφα που επισημαίνουν ενδεχόμενες παρατυπίες και οικονομική ζημία, οι οποίες διερευνώνται.
5. Τι δεν μπορεί να ειπωθεί σε αυτό το στάδιο
Μέχρι να ολοκληρωθούν:
- η ανάκριση,
- η άσκηση ή μη άσκηση πρόσθετων διώξεων,
- και η διεξαγωγή της δίκης,
δεν μπορεί να θεωρηθεί κανένα πρόσωπο ένοχο.
Οι ευθύνες, εφόσον υπάρξουν, θα αποδοθούν ατομικά και όχι συλλογικά σε «ομάδες».
Η υπόθεση της ΔΕΥΑΧ αφορά μια σειρά διοικητικών και οικονομικών ενεργειών που εξετάζονται θεσμικά.
Τα εμπλεκόμενα μέρη είναι:
- Η διοίκηση και η πολιτική ηγεσία, που λάμβαναν αποφάσεις.
- Οι εργαζόμενοι, που διεκδίκησαν οικονομικά δικαιώματα μέσω δικαστηρίων.
- Η νομική υπηρεσία, που γνωμοδοτούσε και χειριζόταν υποθέσεις.
- Τα ελεγκτικά και δικαστικά όργανα, που διερευνούν τις πράξεις.
Οποιαδήποτε κρίση περί ενοχής ή ευθύνης είναι αποκλειστική αρμοδιότητα της Δικαιοσύνης.