Η εμφάνιση κρουσμάτων ευλογιάς προβάτων σε αρκετές περιοχές της χώρας έχει φέρει αναστάτωση στον κτηνοτροφικό κόσμο. Οι περιορισμοί στη μετακίνηση ζώων, οι καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις και η ανησυχία για τα αγροτικά προϊόντα, όπως η φέτα, δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα πίεσης και αβεβαιότητας.
Όμως, τι ισχύει πραγματικά; Υπάρχει κίνδυνος για τη δημόσια υγεία; Ποιος φταίει για τις καθυστερήσεις και τι πρέπει να γίνει από εδώ και πέρα;
Η ευλογιά δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο
Η ευλογιά των προβάτων και αιγών είναι ζωική ιογενής ασθένεια, που πλήττει μόνο τα ζώα.
Δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο, ούτε μέσω κρέατος, ούτε μέσω γάλακτος ή τυριού.
Τα προϊόντα, όπως η φέτα, παραμένουν απολύτως ασφαλή για κατανάλωση, ειδικά όταν παράγονται από παστεριωμένο γάλα.
Τα μέτρα περιορισμού δεν είναι lockdown για τον κόσμο
Οι ζώνες καραντίνας που εφαρμόζονται γύρω από τις εστίες ευλογιάς αφορούν μόνο τη μετακίνηση ζώων και προϊόντων ζωικής προέλευσης, όχι τους πολίτες.
Στόχος είναι να περιοριστεί η διασπορά, όχι να τιμωρηθούν οι παραγωγοί — ωστόσο, η εφαρμογή των μέτρων συχνά γίνεται με καθυστέρηση και χωρίς σαφείς οδηγίες.
Καθυστερήσεις και λάθη στις αποζημιώσεις
Πολλοί κτηνοτρόφοι καταγγέλλουν μεγάλες καθυστερήσεις από τον ΕΛΓΑ και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης στις αποζημιώσεις για θανατωθέντα ζώα.
Οι καθυστερήσεις οφείλονται σε γραφειοκρατικά εμπόδια, ελλείψεις προσωπικού και αργή καταγραφή ζημιών.
Είναι απαραίτητο το Υπουργείο να προχωρήσει σε έκτακτο μηχανισμό αποζημιώσεων και προκαταβολές για όσους πλήττονται άμεσα.
Ανάγκη για επίδομα ανεργίας και οικονομική στήριξη
Οι αγροτοκτηνοτρόφοι που έχασαν μέρος ή το σύνολο της παραγωγής τους ζητούν:
- Έκτακτο επίδομα ανεργίας ή στήριξης εισοδήματος,
- Επιδότηση ζωοτροφών,
- Αναστολή ασφαλιστικών εισφορών ΕΦΚΑ,
- Φορολογικές ελαφρύνσεις για τις πληγείσες περιοχές.
Η στήριξη αυτή δεν αποτελεί «δώρο», αλλά αντισταθμιστικό μέτρο για τη ζημιά που προκλήθηκε από υποχρεωτικά κρατικά μέτρα.
Έλεγχοι στα εισαγόμενα ζώα και προϊόντα
Η ευλογιά και άλλες ζωονόσοι συχνά εισέρχονται στη χώρα μέσω εισαγόμενων ζώων ή προϊόντων.
Απαιτείται ενίσχυση των κτηνιατρικών ελέγχων στα σύνορα, στα λιμάνια και στους σταθμούς μεταφόρτωσης.
Οι παραγωγοί οφείλουν να αγοράζουν μόνο από πιστοποιημένες μονάδες και να τηρούν καραντίνα 21 ημερών για κάθε νέο ζώο που εισέρχεται στην εκτροφή.
Απολύμανση και αποκύμανση στις μονάδες
Κάθε κτηνοτροφική μονάδα πρέπει να εφαρμόζει αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας:
- Λεκάνες απολύμανσης στην είσοδο και έξοδο της μονάδας,
- Απολύμανση οχημάτων, εργαλείων και υποδημάτων,
- Περιορισμός πρόσβασης τρίτων,
- Ξεχωριστός χώρος καραντίνας για ύποπτα ή νέα ζώα.
Η αποκύμανση κατά την είσοδο και έξοδο αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης, όχι πολυτέλεια.
Ο ρόλος των συνεταιρισμών και των τοπικών φορέων
Οι συνεταιρισμοί και οι ενώσεις παραγωγών μπορούν να παίξουν κρίσιμο ρόλο:
- Να συντονίσουν αιτήματα προς το Υπουργείο,
- Να ενημερώνουν τα μέλη για μέτρα προστασίας,
- Να διεκδικήσουν δίκαιες και άμεσες αποζημιώσεις.
Η οργάνωση και η συνεργασία είναι η μόνη λύση απέναντι στη γραφειοκρατία και στην αδράνεια.
Η ευλογιά δεν αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία, αλλά είναι καταστροφή για τον πρωτογενή τομέα.
Το κράτος οφείλει να δράσει με διαφάνεια, ταχύτητα και δικαιοσύνη — ενώ οι παραγωγοί πρέπει να ενισχύσουν τη βιοασφάλεια και τη συλλογική τους φωνή.
Η προστασία της ελληνικής κτηνοτροφίας και των εμβληματικών προϊόντων, όπως η φέτα, περνά μέσα από έλεγχο, απολύμανση, στήριξη και οργάνωση.
Μόνο έτσι θα διασφαλιστεί ότι η κρίση αυτή δεν θα γίνει η αρχή μιας μόνιμης παρακμής στον ελληνικό αγροτικό κόσμο.