Η πρόωρη αποπληρωμή 7 δισ. ευρώ από το παλιό “μνημονιακό” δάνειο δεν είναι μια ουδέτερη τεχνική κίνηση. Είναι μια πολιτική και χρηματοοικονομική επιλογή με σαφές μήνυμα προς οίκους αξιολόγησης και αγορές: η Ελλάδα θέλει να εμφανιστεί ως κράτος που μειώνει επιθετικά το χρέος του, ακόμη και μέσα σε διεθνή αστάθεια.
Την ίδια ώρα, η συζήτηση για τα swaps του Δημοσίου αποκαλύπτει ότι πίσω από τη γνωστή πολιτική μυθολογία υπάρχει μια πιο σύνθετη πραγματικότητα: το κρίσιμο δεν είναι οι ακαθάριστες ροές, αλλά το καθαρό αποτέλεσμα. Και αυτό, με βάση τον Προϋπολογισμό 2026, δείχνει σήμερα χαμηλότερο κόστος τόκων μετά τα swaps, όχι υψηλότερο.
Γιατί προπληρώνει η Ελλάδα τα 7 δισ.
Η πρόωρη αποπληρωμή του GLF, του διμερούς δανείου του πρώτου μνημονίου, υπηρετεί τρεις στόχους μαζί.
Πρώτον, μειώνει γρηγορότερα το απόθεμα του χρέους και βελτιώνει τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ.
Δεύτερον, δείχνει στις αγορές ότι η χώρα δεν πιέζεται χρηματοδοτικά, αλλά διατηρεί επάρκεια ταμειακών διαθεσίμων.
Τρίτον, περιορίζει την έκθεση σε παλιό δανεισμό κυμαινόμενου επιτοκίου, δηλαδή σε πιο ευάλωτο χρέος μέσα σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον.
Η ουσία είναι απλή:
η κυβέρνηση δεν αποπληρώνει πρόωρα επειδή τελείωσαν τα προβλήματα της οικονομίας, αλλά επειδή θέλει να ενισχύσει τη βιτρίνα αξιοπιστίας της χώρας προς τους επενδυτές.
Τι δείχνουν πραγματικά τα swaps
Στην κοινή πολιτική συζήτηση τα swaps παρουσιάζονται σχεδόν πάντα σαν σκοτεινή ή αυτόματα ζημιογόνα ιστορία. Όμως το σημερινό δημοσιονομικό αποτύπωμα δεν διαβάζεται έτσι.
Στον Προϋπολογισμό 2026, οι τόκοι του Δημοσίου μετά τα swaps εμφανίζονται χαμηλότεροι από τους τόκους πριν από τα swaps. Αυτό σημαίνει ότι στο καθαρό αποτέλεσμα, για την τρέχουσα περίοδο, τα swaps δεν προσθέτουν επιβάρυνση αλλά λειτουργούν ως εργαλείο αντιστάθμισης κινδύνου.
Άρα το σωστό ερώτημα δεν είναι:
«υπάρχει κόστος στα swaps;»
Το σωστό ερώτημα είναι:
«ποιο είναι το καθαρό αποτέλεσμα στη δαπάνη τόκων;»
Και σήμερα αυτό το αποτέλεσμα είναι υπέρ του Δημοσίου.
Το πολιτικό συμπέρασμα πίσω από τους αριθμούς
Η πρόωρη αποπληρωμή και η στρατηγική των swaps είναι δύο όψεις της ίδιας λογικής:
προτεραιότητα δεν είναι η εσωτερική ανακούφιση της οικονομίας, αλλά η εξωτερική πιστοληπτική εικόνα της χώρας.
Η κυβέρνηση επενδύει στο αφήγημα ότι η Ελλάδα είναι “κανονικός εκδότης”, “πειθαρχημένος οφειλέτης”, “ασφαλές story” για τις αγορές. Αυτό έχει αξία για το κόστος δανεισμού και για τις αξιολογήσεις. Δεν είναι όμως κοινωνική πολιτική. Δεν είναι μισθός. Δεν είναι ακρίβεια. Δεν είναι δημόσια ανακούφιση.
Με άλλα λόγια:
το κράτος διαχειρίζεται το χρέος του όλο και πιο επιθετικά, ενώ η κοινωνία συνεχίζει να ζει με πολύ πιο αργούς ρυθμούς αποκατάστασης.
Τα 7 δισ. δεν φεύγουν νωρίτερα για να ανασάνει η κοινωνία. Φεύγουν νωρίτερα για να ανασάνει η εικόνα της χώρας στις αγορές. Και τα swaps δεν είναι το παραμύθι που βολεύει τους κραυγάζοντες: το ερώτημα δεν είναι αν ακούγονται βαριά, αλλά ποιον τελικά ελαφραίνουν — τον προϋπολογισμό ή μόνο το κυβερνητικό αφήγημα.