Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν μίλησε απλώς για μια νέα φάση του πολέμου. Μίλησε σαν να έχει ήδη κλείσει ο λογαριασμός στην Τεχεράνη. Παρουσίασε την ανατροπή της ηγεσίας του Ιράν ως τετελεσμένο γεγονός και άνοιξε αμέσως το επόμενο κεφάλαιο: διαπραγμάτευση με τους «νέους».
Το μήνυμα είναι ωμό και καθαρό. Πρώτα συντρίβεις τον αντίπαλο, μετά τον καλείς στο τραπέζι ως ηττημένο συνομιλητή. Και πίσω από τις λέξεις περί «συμφωνίας», κρύβεται το πραγματικό διακύβευμα: πετρέλαιο, Ορμούζ, Χαργκ, έλεγχος της ανάσας της ιρανικής οικονομίας.
Η “αλλαγή καθεστώτος” βαφτίζεται πραγματικότητα
Ο Τραμπ εμφανίζεται πλέον να μιλά όχι για ενδεχόμενο, αλλά για αποτέλεσμα. Σαν να έχει ήδη κλείσει ο ιστορικός κύκλος της Ισλαμικής Δημοκρατίας και να έχει ανοίξει ένας νέος, πιο βολικός για την Ουάσιγκτον. Δεν παρουσιάζει απλώς στρατιωτική επιτυχία. Προσπαθεί να επιβάλει πολιτική πραγματικότητα με τη δύναμη των όπλων και της εικόνας.
Η “συμφωνία” δεν έρχεται από ειρήνη, αλλά από ασφυξία
Όταν ένας ηγέτης μιλά για γρήγορη συμφωνία αμέσως μετά από πόλεμο, εκκαθαρίσεις και αποκεφαλισμό της απέναντι εξουσίας, δεν περιγράφει συνεννόηση. Περιγράφει παράδοση με διπλωματικό περιτύλιγμα. Η νέα γραμμή είναι απλή: ή αποδέχεστε τους όρους του νικητή ή μένετε χωρίς χρόνο, χωρίς καύσιμα, χωρίς διέξοδο.
Ορμούζ και Χαργκ: το πραγματικό μέτωπο είναι η ενέργεια
Το μεγάλο χαρτί δεν είναι μόνο η Τεχεράνη. Είναι η αρτηρία που τροφοδοτεί την αγορά και κρατά ζωντανό το ιρανικό κράτος. Τα Στενά του Ορμούζ είναι ο λαιμός της παγκόσμιας ενεργειακής ροής και η Χαργκ είναι η καρδιά των ιρανικών εξαγωγών. Όποιος ελέγχει αυτά τα δύο, δεν πιέζει απλώς το Ιράν. Κρατά το χέρι του πάνω στον διακόπτη της διεθνούς αγοράς.
Ο Τραμπ δεν υπόσχεται ειρήνη. Υπόσχεται μια νέα τάξη πραγμάτων φτιαγμένη από φωτιά, πετρέλαιο και φόβο. Πρώτα αλλάζει το καθεστώς με βόμβες, μετά ζητά συμφωνία από τα συντρίμμια και στο τέλος το πουλά ως θρίαμβο της λογικής. Μόνο που αυτό δεν είναι λογική. Είναι η παλιά αυτοκρατορική συνταγή: χτυπάς, γονατίζεις, διαπραγματεύεσαι πάνω στα ερείπια.