Έργα που σχεδιάστηκαν, χρήματα που δαπανήθηκαν, υποσχέσεις που ξεχάστηκαν – Η «πράσινη ανάπτυξη» άφησε πίσω της ανεμογεννήτριες, μπαταρίες και έναν τόπο χωρίς δρόμους, υποδομές και προοπτική
Αν ρωτήσεις έναν Αθηναίο τι γνωρίζει για την Εύβοια, οι πιθανότερες απαντήσεις θα είναι δύο: Χαλκίδα και Βόρεια Εύβοια.
Η Χαλκίδα λόγω της γειτνίασης με την Αττική. Η Βόρεια Εύβοια λόγω των καταστροφικών πυρκαγιών και των πλημμυρών που ακολούθησαν.
Η Νότια Εύβοια, όμως, πού βρίσκεται;
Στον χάρτη υπάρχει. Στους κυβερνητικούς σχεδιασμούς, στις μεγάλες δημόσιες επενδύσεις και στις προτεραιότητες της Περιφέρειας φαίνεται να υπάρχει μόνο όταν πρόκειται να εγκατασταθεί ακόμη μία ανεμογεννήτρια, ακόμη μία μονάδα αποθήκευσης ενέργειας ή ακόμη ένα συνοδευτικό έργο μέσα σε ένα ήδη επιβαρυμένο φυσικό περιβάλλον.
Η υπερβολή είναι σκόπιμη. Διότι μόνο με υπερβολή μπορεί κάποιος να περιγράψει την πραγματική εγκατάλειψη και την έλλειψη ειλικρινούς ενδιαφέροντος που αποδεικνύεται όχι από τις δηλώσεις, αλλά από τα έργα που δεν έγιναν.
Τα μεγάλα σχέδια που μπήκαν στα συρτάρια
Την περίοδο 2004-2014 είχαν εκπονηθεί σχέδια, μελέτες και προτάσεις που θα μπορούσαν να αλλάξουν την αναπτυξιακή πορεία ολόκληρης της περιοχής.
Ο οδικός άξονας Χαλκίδα–Κύμη και η ασφαλής σύνδεση προς την Κάρυστο.
Η αναβάθμιση του λιμανιού της Κύμης σε πύλη εξωτερικού εμπορίου.
Ο εκσυγχρονισμός των Νοσοκομείων Κύμης και Καρύστου.
Η ουσιαστική ενίσχυση του ΕΚΑΒ.
Η κατασκευή μεγάλης μαρίνας στη Σκύρο.
Τα χωροταξικά σχέδια για τη Νότια Εύβοια.
Η αξιοποίηση του Πεζονησίου στην Ερέτρια.
Το φράγμα των Μανικίων.
Η μόνιμη ακτοπλοϊκή σύνδεση της Καρύστου με τις Κυκλάδες.
Σχέδια που πληρώθηκαν. Μελέτες που κόστισαν. Επιτροπές που συνεδρίασαν. Πολιτικοί που φωτογραφήθηκαν. Υποσχέσεις που μοιράστηκαν.
Και ύστερα ήρθαν οι επόμενοι και τα έθαψαν.
Όχι επειδή αποδείχθηκαν όλα λανθασμένα. Όχι επειδή παρουσιάστηκε ένα καλύτερο, συνολικότερο και πιο φιλόδοξο σχέδιο. Απλώς επειδή δεν αποτελούσαν δικές τους πολιτικές προτεραιότητες.
Έτσι χάθηκαν χρόνια, χρήματα και κυρίως ευκαιρίες.
Η «πράσινη ανάπτυξη» που δεν έγινε ανάπτυξη
Στη θέση των μεγάλων υποδομών ήρθαν οι ανεμογεννήτριες, οι υποσταθμοί, οι γραμμές μεταφοράς και πλέον οι τεράστιες μονάδες αποθήκευσης ενέργειας.
Η Νότια Εύβοια μετατράπηκε σε ενεργειακό οικόπεδο.
Μόνο που ο λογαριασμός της δήθεν πράσινης προόδου δεν βγαίνει για την τοπική κοινωνία.
Τα ενεργειακά έργα έφεραν επενδυτικά κεφάλαια. Δεν έφεραν, όμως, φθηνότερο ρεύμα για τους κατοίκους.
Δεν έφεραν περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας.
Δεν έφεραν τουριστική ανάπτυξη αντίστοιχη της φυσικής ομορφιάς της περιοχής.
Δεν έφεραν σύγχρονους δρόμους.
Δεν έφεραν ισχυρές δομές υγείας.
Δεν έφεραν ασφαλείς και σταθερές συγκοινωνίες.
Δεν έφεραν έργα που να κρατούν τους νέους στον τόπο τους.
Αντίθετα, η περιοχή γέμισε βιομηχανικές εγκαταστάσεις παραγωγής και μεταφοράς ενέργειας, ακόμη και σε ζώνες ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και περιβαλλοντικής προστασίας.
Η Νότια Εύβοια παράγει ενέργεια για ολόκληρη τη χώρα, αλλά εξακολουθεί να κινείται σε δρόμους περασμένων δεκαετιών.
Έργα μικρά και αποσπασματικά
Τα τελευταία χρόνια η Πολιτεία και η Περιφέρεια περιορίστηκαν κυρίως στο κυνήγι των καταστροφών.
Κάποια έργα πραγματοποιήθηκαν ή βρίσκονται σε εξέλιξη, όπως στο Στόμιο Πλατάνας και στον άξονα Λέπουρα–Νέα Στύρα.
Είναι αναγκαία έργα. Είναι, όμως, λίγα, μικρά και αποσπασματικά μπροστά στις πραγματικές ανάγκες ενός ολόκληρου γεωγραφικού διαμερίσματος.
Δεν αρκούν για να αλλάξουν την οικονομική πορεία της περιοχής.
Δεν αρκούν για να άρουν την απομόνωση.
Δεν αρκούν για να φέρουν επενδύσεις, τουρισμό και νέες θέσεις εργασίας.
Δεν αποτελούν ολοκληρωμένο σχέδιο ανάπτυξης. Αποτελούν διαχείριση της καθημερινής παρακμής.
Η δεύτερη κατοικία κρύβει τη φτώχεια
Η Νότια Εύβοια επιβιώνει σε μεγάλο βαθμό χάρη σε δύο πλεονεκτήματα που δεν δημιούργησε κανένας πολιτικός σχεδιασμός.
Την κοντινή απόσταση από την Αττική και τη μεγάλη παρουσία δεύτερων κατοικιών.
Τα εξοχικά, οι καλοκαιρινοί επισκέπτες και η ανάγκη των Αθηναίων για μια κοντινή απόδραση δημιουργούν μια τεχνητή εικόνα κίνησης και οικονομικής δραστηριότητας.
Αν δεν υπήρχε αυτό το γεωγραφικό πλεονέκτημα, η Νότια Εύβοια θα κινδύνευε να βρίσκεται ανάμεσα στις φτωχότερες και περισσότερο εγκαταλειμμένες περιοχές της χώρας.
Διότι πίσω από τη θερινή κίνηση υπάρχει μια διαφορετική πραγματικότητα: χωριά που αδειάζουν, νέοι που φεύγουν, υποδομές που γερνούν και εισοδήματα που συρρικνώνονται.
Η μετριότητα παρουσιάζεται ως πρόοδος
Η κατάσταση αυτή αποτελεί ομαδική αποτυχία.
Αποτυχία της κεντρικής Πολιτείας.
Αποτυχία της Περιφέρειας.
Αποτυχία των δήμων.
Αποτυχία πολιτικών και αυτοδιοικητικών που επί χρόνια συμβιβάστηκαν με τη μετριότητα και στο τέλος επιχείρησαν να την παρουσιάσουν ως αναγκαστική κανονικότητα.
Οι ανακαινίσεις δημοτικών κτιρίων, τα γήπεδα 5×5, οι μικρές πλατείες και τα υπαίθρια θεατράκια μπορεί να είναι χρήσιμα και ευχάριστα έργα.
Δεν είναι, όμως, έργα που αλλάζουν την ιστορική πορεία ενός τόπου.
Δεν δημιουργούν παραγωγή.
Δεν αντιμετωπίζουν την πληθυσμιακή συρρίκνωση.
Δεν συνδέουν τη Νότια Εύβοια με τα μεγάλα οικονομικά κέντρα.
Δεν θωρακίζουν την υγεία και την ασφάλεια των κατοίκων.
Δεν δημιουργούν συνθήκες ώστε ένας νέος άνθρωπος να μπορεί να εργαστεί, να δημιουργήσει οικογένεια και να παραμείνει στον τόπο του.
Τα κρίσιμα έργα είναι άλλα: σύγχρονοι δρόμοι, λιμάνια, νοσοκομεία, ΕΚΑΒ, ακτοπλοϊκές συνδέσεις, αρδευτικά έργα, χωροταξικός σχεδιασμός, προστασία του περιβάλλοντος και πραγματικά ανταποδοτικά οφέλη από την ενεργειακή παραγωγή.
Η πληθυσμιακή πτώση δεν είναι ατύχημα
Η μείωση του πληθυσμού στην Εύβοια δεν προέκυψε τυχαία.
Ούτε η μείωση του μέσου εισοδήματος είναι κάποιο ανεξήγητο οικονομικό φαινόμενο.
Είναι το αποτέλεσμα δεκαετιών χωρίς συνεκτικό σχέδιο.
Είναι ο λογαριασμός των χαμένων ευκαιριών.
Είναι το τίμημα ενός πολιτικού συστήματος που θυμάται τη Νότια Εύβοια στις εκλογές, στις πυρκαγιές, στις πλημμύρες και στις αδειοδοτήσεις ενεργειακών επενδύσεων.
Η Νότια Εύβοια δεν χρειάζεται άλλα εγκαίνια μικρών έργων και άλλες φωτογραφίες με κορδέλες.
Χρειάζεται ένα πραγματικό αναπτυξιακό σχέδιο με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και δημόσια λογοδοσία.
Διαφορετικά, σε λίγα χρόνια δεν θα μιλάμε απλώς για έναν ξεχασμένο τόπο.
Θα μιλάμε για έναν τόπο που εγκαταλείφθηκε συνειδητά, ενώ είχε όλα τα πλεονεκτήματα για να πρωταγωνιστήσει.