Το νερό δεν είναι εμπόρευμα πολυτελείας ούτε επικοινωνιακό σύνθημα. Είναι ζωή — και η απώλειά του, όταν προκαλείται από αδιαφορία και ανικανότητα, έχει υπεύθυνους
Αν ξεμείνεις από νερό, τι θα κάνεις; Θα ανοίξεις ένα μπουκάλι Coca-Cola για να ξεδιψάσεις; Και όταν στεγνώσουν τα χωράφια, με τι θα τα ποτίσεις; Με Sprite ή με 7UP;
Ακούγεται σαρκαστικό. Σχεδόν αστείο. Μόνο που δεν είναι.
Γιατί μπορεί ο άνθρωπος να ζήσει χωρίς αναψυκτικά, χωρίς πολυτέλειες και χωρίς πολλά από όσα του παρουσιάζει η αγορά ως «απαραίτητα». Χωρίς νερό, όμως, δεν ζει. Δεν υπάρχει νοικοκυριό, γεωργία, κτηνοτροφία, παραγωγή, υγεία ή κοινωνία χωρίς αυτό.
Κι όμως, το αυτονόητο αντιμετωπίζεται συχνά σαν λεπτομέρεια. Τα δίκτυα αφήνονται να γερνούν, οι διαρροές χάνονται κάτω από δρόμους και πεζοδρόμια, οι υποδομές καθυστερούν και ο δημόσιος διάλογος αρχίζει συνήθως όταν η βρύση έχει ήδη στερέψει. Τότε εμφανίζονται οι εκκλήσεις για «υπεύθυνη κατανάλωση», λες και ο πολίτης είναι πάντοτε ο μοναδικός ένοχος.
Βεβαίως και χρειάζεται υπεύθυνη χρήση του νερού. Αλλά η ατομική ευθύνη δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι για τη θεσμική αδράνεια. Δεν μπορεί να ζητείται από τον πολίτη να κλείνει τη βρύση όταν το ίδιο το σύστημα αφήνει τεράστιες ποσότητες να χάνονται από ασυντήρητα δίκτυα. Δεν μπορεί να απαιτείται από τον αγρότη να γίνει μάγος, όταν δεν υπάρχει έγκαιρος σχεδιασμός για την άρδευση, την αποθήκευση και την προστασία των υδάτινων αποθεμάτων.
Η λειψυδρία μπορεί να είναι φυσικό φαινόμενο. Η εγκατάλειψη, όμως, είναι πολιτική επιλογή. Η απουσία πρόληψης είναι διοικητική ευθύνη. Και η μετατροπή ενός δημόσιου αγαθού σε προνόμιο για όσους μπορούν να πληρώνουν ακριβότερα αποτελεί κοινωνική αποτυχία.
Το νερό δεν είναι ένας ακόμη αριθμός σε έναν λογαριασμό. Είναι όρος επιβίωσης. Γι’ αυτό η διαχείρισή του απαιτεί δημόσιο έλεγχο, διαφάνεια, σύγχρονα δίκτυα, έργα αποθήκευσης, προστασία των πηγών και καθαρούς κανόνες για τη χρήση του.
Όχι εξαγγελίες όταν έρθει η κρίση. Όχι πρόχειρες λύσεις για τις κάμερες. Όχι μεταφορά της ευθύνης από γραφείο σε γραφείο μέχρι να μη μείνει ούτε σταγόνα.
Γιατί όταν στερέψει η βρύση, δεν θα υπάρχει επικοινωνιακό τέχνασμα που να γεμίζει το ποτήρι. Όταν καεί η παραγωγή, δεν θα υπάρχει δελτίο Τύπου που να ποτίζει το χώμα. Και όταν το νερό γίνει είδος πολυτελείας, η κοινωνική ανισότητα θα πάψει να μετριέται μόνο σε ευρώ: θα μετριέται σε πρόσβαση στην ίδια τη ζωή.
Ας αφήσουν, λοιπόν, τα μεγάλα λόγια και ας απαντήσουν στο απλό ερώτημα: ποιο είναι το πραγματικό σχέδιο για να υπάρχει επαρκές και καθαρό νερό αύριο;
Διότι Coca-Cola μπορείς να μην πιεις. Χωρίς νερό, όμως, δεν υπάρχει δεύτερη επιλογή.