Το Μαξίμου ανακοίνωνε 71 έργα ύψους 389,8 εκατ. ευρώ με «εξασφαλισμένους πόρους» – Πέντε χρόνια μετά την καταστροφή, ο βασικός οδικός άξονας περιμένει ακόμη τη δημοπράτηση της μελέτης, η αναδάσωση βρίσκεται μακριά από τον αρχικό στόχο και ο Σταύρος Μπένος ανακάλυψε τη δημόσια καταγγελία όταν αμφισβητήθηκε το σχέδιό του για τον Έβρο
Στη Βόρεια Εύβοια δεν έλειψαν ποτέ τα σχέδια.
Είχαμε επιτροπές, υποεπιτροπές, master plans, Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις, «Πανόραμα Δράσεων» και μία μεγαλόπρεπη «Σύνθεση Ονείρων».
Αυτό που έλειψε ήταν το πιο πεζό: η ανασυγκρότηση.
Πέντε χρόνια μετά τη μεγάλη πυρκαγιά του Αυγούστου 2021, η κυβέρνηση εξακολουθεί να παρουσιάζει ως πορεία υλοποίησης έναν ατέλειωτο διοικητικό μαραθώνιο εγκρίσεων, εντάξεων, μελετών και επόμενων βημάτων.
Το δάσος κάηκε σε λίγες ημέρες. Για να δημοπρατηθεί μία μελέτη δρόμου χρειάστηκαν πέντε χρόνια — και ακόμη περιμένουμε.
Αυτό είναι το πραγματικό «Εύβοια Μετά».
Τα 389,8 εκατομμύρια που ήταν «εξασφαλισμένα»
Στις 16 Ιανουαρίου 2023, το Μέγαρο Μαξίμου παρουσίαζε το πρόγραμμα ανασυγκρότησης ως ένα πλήρως χρηματοδοτημένο σχέδιο 71 έργων και δράσεων, συνολικού προϋπολογισμού 389,8 εκατ. ευρώ.
Το επίσημο ενημερωτικό σημείωμα του πρωθυπουργικού γραφείου ανέφερε ότι 30 έργα είχαν ήδη ξεκινήσει ή ολοκληρωθεί, τα υπόλοιπα 41 θα άρχιζαν έως το τέλος του 2023 και ότι «όλα τα έργα έχουν εξασφαλισμένους πόρους».
Απόλυτη βεβαιότητα. Χρήματα υπήρχαν. Έργα υπήρχαν. Χρονοδιάγραμμα υπήρχε. Έλειπαν μόνο οι κορδέλες.
Μόνο που η ίδια η επίσημη πλατφόρμα «Εύβοια Μετά» αναφέρει σήμερα ότι το πρόγραμμα, ακολουθώντας τους ευρωπαϊκούς κανόνες της ΟΧΕ, εγκρίθηκε τελικά στις 24 Ιουλίου 2025.
Δηλαδή δυόμισι χρόνια μετά την πανηγυρική παρουσίαση και ενάμιση χρόνο μετά την ημερομηνία κατά την οποία υποτίθεται ότι θα είχαν ξεκινήσει και οι 71 δράσεις.
Εάν, λοιπόν, τα έργα ήταν έτοιμα και οι πόροι εξασφαλισμένοι από τον Ιανουάριο του 2023, γιατί η βασική στρατηγική εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2025;
Αυτό δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι η απόσταση ανάμεσα στην εξαγγελία και στην πραγματικότητα.
Είκοσι τέσσερις «ολοκληρώσεις» – Αλλά πού είναι η ανασυγκρότηση;
Καταμέτρηση των έργων που φέρουν τη σήμανση «Ολοκλήρωση» στο επίσημο Πανόραμα Δράσεων δίνει 24 από τις 71 αρχικές παρεμβάσεις.
Ανάμεσά τους υπάρχουν χρήσιμα έργα: ιατροτεχνολογικός εξοπλισμός, κινητές μονάδες υγείας, πρόγραμμα απασχόλησης νέων, παρεμβάσεις στο Δασικό Χωριό Παπάδων και υποστήριξη της τοπικής παραγωγής.
Υπάρχουν, όμως, επίσης Wi-Fi, ψηφιακές εφαρμογές, εκθέσεις προϊόντων στο μετρό του Συντάγματος, μουσικές «γέφυρες», κινηματογραφικές δράσεις, γιορτές, εκπαιδευτικά προγράμματα και κάθε λογής εκδηλώσεις.
Όλα μπορεί να έχουν τη χρησιμότητά τους.
Αλλά κανείς δεν μπορεί να εμφανίζει μία πολιτιστική εκδήλωση και ένα δίκτυο δωρεάν Wi-Fi ως ισοδύναμα με την αναδάσωση, την αντιπλημμυρική θωράκιση, τις σοβαρές υποδομές, την ασφαλή οδική σύνδεση και την ανασυγκρότηση του παραγωγικού ιστού.
Η Βόρεια Εύβοια δεν καταστράφηκε επειδή της έλειπαν οι κινηματογραφικοί πόλοι ανταλλαγής ιδεών. Καταστράφηκε επειδή κάηκε το δάσος, κατέρρευσε ένα παραγωγικό μοντέλο και χωριά ολόκληρα έμειναν αντιμέτωπα με την εγκατάλειψη, τις πλημμύρες και τη δημογραφική ερήμωση.
Ο δρόμος των 230 εκατομμυρίων περιμένει ακόμη τη μελέτη
Το πλέον αποκαλυπτικό παράδειγμα είναι ο νέος οδικός άξονας Ψαχνά–Στροφυλιά.
Στο master plan εμφανίζεται με προϋπολογισμό 230 εκατ. ευρώ και χαρακτηρίζεται έργο-κορμός για τη σύνδεση της Βόρειας Εύβοιας με τη Χαλκίδα και την ηπειρωτική χώρα.
Πού βρίσκεται σήμερα;
Σύμφωνα με την τελευταία επίσημη ενημέρωση του έργου, στις 26 Μαΐου 2026 αναμενόταν ακόμη η δημοπράτηση ανοικτού διαγωνισμού για την ανάθεση των απαιτούμενων μελετών, εκτιμώμενου προϋπολογισμού 7,9 εκατ. ευρώ.
Πέντε χρόνια μετά τη φωτιά και τριάμισι χρόνια μετά την παρουσίαση του master plan, δεν κατασκευάζεται ο δρόμος. Αναμένεται να δημοπρατηθεί η μελέτη του.
Ο δρόμος των κυβερνητικών ανακοινώσεων έχει ήδη φτάσει στην Ιστιαία. Ο πραγματικός δεν έχει ξεκινήσει ακόμη από τα Ψαχνά.
Το «παραγωγικό δάσος» έμεινε κυρίως παραγωγικό στα λόγια
Ακόμη πιο σκληρή είναι η εικόνα της αναδάσωσης.
Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε παρεμβάσεις σε περίπου 15.000 στρέμματα. Η σημερινή επίσημη καταγραφή αναφέρει συνολική έκταση αναδάσωσης 9.383,8 στρεμμάτων, ενώ μέχρι τον Μάρτιο του 2025 είχαν φυτευτεί 1.340,8 στρέμματα.
Με άλλα λόγια, είχε φυτευτεί λιγότερο από το 9% του αρχικού στόχου των 15.000 στρεμμάτων. Η υπόλοιπη παρέμβαση παρέμενε σε εξέλιξη, με την τελική έκτασή της να μπορεί να αναπροσαρμοστεί ανάλογα με τη φυσική αναγέννηση. Αυτά δεν αποτελούν εκτίμηση της αντιπολίτευσης, αλλά στοιχεία της ίδιας της πλατφόρμας «Εύβοια Μετά».
Βεβαίως, δεν απαιτεί κάθε καμένη έκταση τεχνητή αναδάσωση. Σε πολλές περιοχές η φυσική αναγέννηση αποτελεί επιστημονικά την ορθότερη λύση.
Αυτό, όμως, δεν ακυρώνει το πολιτικό ερώτημα: γιατί ακόμη και ο περιορισμένος αρχικός στόχος των 15.000 στρεμμάτων δεν είχε πλησιάσει την ολοκλήρωσή του πέντε χρόνια μετά την καταστροφή;
Ο Μπένος φύλαγε τα «μυστικά» της Εύβοιας
Ο Σταύρος Μπένος δεν είχε την εκτελεστική αρμοδιότητα όλων των υπουργείων, της Περιφέρειας και των δημόσιων φορέων. Η βασική κυβερνητική ευθύνη για την υλοποίηση δεν μπορεί να μεταφερθεί βολικά σε έναν επικεφαλής σχεδιασμού.
Έχει, όμως, τεράστια πολιτική ευθύνη για τη δημόσια εικόνα που επέλεξε να υπηρετήσει.
Τον Σεπτέμβριο του 2024 παραδεχόταν ότι αντιμετώπιζε δυσκολίες συνεννόησης με την κυβέρνηση και τον ίδιο τον πρωθυπουργό, αλλά δήλωνε ότι δεν επρόκειτο να τις αποκαλύψει δημόσια. Στην ίδια συνέντευξη υποστήριζε ότι «στην Εύβοια έχουμε ολοκληρώσει». Οι δηλώσεις παραμένουν αναρτημένες και από το ίδιο το Σωματείο «Διάζωμα».
Τι ακριβώς είχε ολοκληρωθεί;
Η εκπόνηση του σχεδίου ή η ανασυγκρότηση;
Γιατί οι κάτοικοι δεν ζουν μέσα σε master plans. Ζουν σε χωριά, κινούνται σε δρόμους, εργάζονται σε επιχειρήσεις και περιμένουν πραγματικά έργα.
Όταν ένας δημόσιος παράγοντας γνωρίζει τις δυσκολίες, αλλά επιλέγει να τις κρατήσει «μυστικές», δεν προστατεύει την εθνική αποστολή. Προστατεύει την κυβερνητική εικόνα.
Στον Έβρο ξαφνικά ανακάλυψε τη δημόσια καταγγελία
Τον Ιούλιο του 2026, στη 14η συνεδρίαση της Επιτροπής Ανασυγκρότησης του Έβρου, παρουσιάστηκε ΟΧΕ με 108 έργα και προϋπολογισμό 309,9 εκατ. ευρώ.
Εκεί ο Σταύρος Μπένος εξερράγη. Υποστήριξε ότι το αρχικό σχέδιο των 3 δισ. ευρώ εξαφανίστηκε, έκανε λόγο για καθαρή ήττα και δήλωσε «συντετριμμένος». Η αντιπαράθεση καταγράφηκε αναλυτικά από το Ράδιο Έβρος, που παρακολούθησε ολόκληρη τη συνεδρίαση.
Η κυβέρνηση απάντησε ότι τα 309 εκατ. ευρώ αποτελούν μόνο έναν επιμέρους χρηματοδοτικό άξονα και ότι το συνολικό σχέδιο για τον Έβρο παραμένει κοντά στα 3 δισ. ευρώ. Υποστήριξε επίσης ότι ο σιδηρόδρομος δεν αφαιρέθηκε, αλλά χρηματοδοτείται χωριστά μέσω ευρωπαϊκού εργαλείου, με προϋπολογισμό 892,8 εκατ. ευρώ. Αυτή είναι η επίσημη κυβερνητική εκδοχή.
Επομένως, δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως αποδεδειγμένο γεγονός ότι ολόκληρο το πρόγραμμα του Έβρου ακυρώθηκε.
Η πολιτική αντίφαση, όμως, παραμένει εκκωφαντική.
Όταν οι δυσκολίες αφορούσαν τη Βόρεια Εύβοια, έπρεπε να μείνουν μυστικές. Όταν αμφισβητήθηκε η αρχιτεκτονική του δικού του σχεδίου στον Έβρο, έγιναν δημόσια προσβολή και «συντριβή».
Όταν περίμεναν οι κάτοικοι, προείχε η σιωπή. Όταν θίχτηκε ο μελετητής, προέκυψε ξαφνικά η ανάγκη καταγγελίας.
Η Βόρεια Εύβοια δεν ζητά άλλα όνειρα
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν έγιναν ορισμένες χρήσιμες δράσεις. Έγιναν.
Το ερώτημα είναι πόσα από τα 389,8 εκατ. ευρώ έχουν πράγματι συμβασιοποιηθεί και πληρωθεί, ποια από τα 71 έργα διαθέτουν συγκεκριμένη και κλειδωμένη χρηματοδότηση, πότε θα αρχίσουν οι βασικές υποδομές και γιατί ένα πρόγραμμα που παρουσιάστηκε ως έτοιμο τον Ιανουάριο του 2023 εγκρίθηκε ως ΟΧΕ τον Ιούλιο του 2025.
Οι κάτοικοι της Βόρειας Εύβοιας δεν ζήτησαν «σύνθεση ονείρων».
Ζήτησαν δάσος, ασφαλείς δρόμους, αντιπλημμυρική προστασία, δουλειές, υποδομές και λόγο να παραμείνουν στον τόπο τους.
Και αν, πέντε χρόνια μετά, το πιο ολοκληρωμένο έργο είναι μία καλοσχεδιασμένη ιστοσελίδα που καταγράφει πόσα ακόμη περιμένουν έγκριση, χρηματοδότηση, μελέτη ή δημοπράτηση, τότε δεν μιλάμε για ανασυγκρότηση.
Μιλάμε για την ψηφιακή αρχειοθέτηση της καθυστέρησης.