Ο υπουργός Εξωτερικών χαρακτηρίζει παράνομα τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα, δηλώνει ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη για κάθε ενδεχόμενο και παρουσιάζει τα «ήρεμα νερά» ως χρόνο ενίσχυσης της εθνικής ισχύος
Μήνυμα προς την Τουρκία ότι ο διάλογος δεν συνεπάγεται παραίτηση από κυριαρχικά δικαιώματα στέλνει ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης.
Σε συνέντευξή του στο «Βήμα της Κυριακής», υποστηρίζει ότι η Ελλάδα επιδιώκει την ειρήνη, αλλά από θέση στρατιωτικής, οικονομικής και διπλωματικής ισχύος. Παράλληλα, χαρακτηρίζει παράνομα τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα, επαναφέρει το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια και απορρίπτει τις κατηγορίες περί παθητικής ή «μαλθακής» εξωτερικής πολιτικής.
Το πολιτικό μήνυμα είναι σαφές.
Η Αθήνα επιθυμεί να διατηρήσει ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας με την Άγκυρα, χωρίς όμως να αποδέχεται ότι τα «ήρεμα νερά» σημαίνουν και παγωμένα ελληνικά δικαιώματα.
Τα «ήρεμα νερά» ως χρόνος προετοιμασίας
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης παρουσιάζει την αποκλιμάκωση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις όχι ως αυτοσκοπό, αλλά ως μέσο για την ενίσχυση της χώρας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η περίοδος χωρίς μεγάλη κρίση επέτρεψε στην Ελλάδα να αναβαθμίσει τις Ένοπλες Δυνάμεις, να ενισχύσει την οικονομία της και να διευρύνει τις διεθνείς συμμαχίες της.
Αναφέρεται στα Rafale, στα εκσυγχρονισμένα F-16, στις φρεγάτες Belharra και στα F-35 που αναμένονται, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται πλέον σε ισχυρότερη θέση σε αέρα και θάλασσα.
Παράλληλα, προβάλλει τις στρατηγικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, τη Γαλλία, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, την Ινδία και τις χώρες του Κόλπου ως πολλαπλασιαστή της ελληνικής ισχύος.
Η κυβερνητική θέση είναι ότι ο χρόνος της αποκλιμάκωσης δεν χαρίστηκε στην Τουρκία.
Αξιοποιήθηκε για την ελληνική προετοιμασία.
Η Διακήρυξη των Αθηνών παραμένει ενεργή
Ο υπουργός Εξωτερικών απορρίπτει την εκτίμηση ότι η Διακήρυξη των Αθηνών έχει ουσιαστικά ακυρωθεί.
Υποστηρίζει ότι δημιούργησε έναν δομημένο διάλογο και έναν σταθερό μηχανισμό αποσυμπίεσης, χωρίς να μεταβάλλει τις νομικές θέσεις των δύο χωρών.
Η επικοινωνία, τονίζει, δεν αποτελεί υποχώρηση.
Το κρίσιμο σημείο, ωστόσο, παραμένει ότι ο διάλογος δεν έχει εξαλείψει τις τουρκικές αξιώσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Δεν έχει λύσει τη μοναδική διαφορά που αναγνωρίζει η Ελλάδα, δηλαδή την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, ούτε έχει οδηγήσει την Άγκυρα σε εγκατάλειψη της αναθεωρητικής της πολιτικής.
Η Διακήρυξη μπορεί να περιορίζει τον κίνδυνο ενός ανεξέλεγκτου επεισοδίου.
Δεν αποτελεί, όμως, συμφωνία επίλυσης των διαφορών.
«Παράνομα» τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα
Ιδιαίτερα αυστηρή είναι η τοποθέτηση του Γιώργου Γεραπετρίτη για τα θαλάσσια πάρκα που ανακοίνωσε η Τουρκία στο βορειοανατολικό Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο υπουργός τα χαρακτηρίζει παράνομα και υποστηρίζει ότι δεν παράγουν έννομες συνέπειες, επειδή εκτείνονται πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα, σε μη οριοθετημένες θαλάσσιες περιοχές όπου η Ελλάδα διεκδικεί δικαιώματα υφαλοκρηπίδας.
Η θέση αυτή αποτελεί την επίσημη νομική και πολιτική τοποθέτηση της Αθήνας. Δεν σημαίνει, βέβαια, ότι η Τουρκία θα εγκαταλείψει αυτομάτως τις διεκδικήσεις της.
Αυτό θα κριθεί στην πράξη, εάν επιχειρήσει να επιβάλει περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα ή να απαιτήσει άδεια διέλευσης σε περιοχές ελληνικού ενδιαφέροντος.
Ο Γεραπετρίτης προειδοποιεί ότι κάθε απόπειρα προσβολής ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων θα αντιμετωπιστεί με τα διαθέσιμα μέσα, δηλώνοντας ότι η χώρα είναι «έτοιμη για κάθε σενά». Η πλήρης συνέντευξη δημοσιεύθηκε από το Υπουργείο Εξωτερικών.
Προχωρούν τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα
Σε αντίθεση με τις τουρκικές ανακοινώσεις, η Αθήνα υποστηρίζει ότι ο ελληνικός Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός και τα πάρκα σε Αιγαίο και Ιόνιο κινούνται εντός του Διεθνούς Δικαίου.
Ο υπουργός αναφέρει ότι θα ακολουθήσουν τα εφαρμοστικά Προεδρικά Διατάγματα, τα οποία θα καθορίσουν τους περιβαλλοντικούς περιορισμούς στην αλιεία, στη ναυσιπλοΐα και στις υπόλοιπες ανθρώπινες δραστηριότητες.
Επικαλείται, επίσης, την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο, τις συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ιταλία και την Αίγυπτο και τις έρευνες υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης ως έμπρακτες κινήσεις κατοχύρωσης των ελληνικών θέσεων.
Τα 12 μίλια παραμένουν δικαίωμα – Όχι ακόμη απόφαση
Για την επέκταση των χωρικών υδάτων, ο Γιώργος Γεραπετρίτης επαναλαμβάνει ότι τα 12 ναυτικά μίλια αποτελούν αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας, το οποίο μπορεί να ασκηθεί μονομερώς, στον χρόνο και με τον τρόπο που θα επιλέξει η ελληνική Πολιτεία.
Πρόκειται για σαφή επαναβεβαίωση της πάγιας ελληνικής θέσης.
Δεν αποτελεί, όμως, ανακοίνωση άμεσης επέκτασης ούτε συνοδεύεται από συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή γεωγραφικό προσδιορισμό.
Και αυτή η διάκριση έχει σημασία.
Άλλο η διατήρηση ενός κυριαρχικού δικαιώματος και άλλο η πολιτική απόφαση άσκησής του.
Από τις διακηρύξεις στις πράξεις
Η νέα τοποθέτηση του υπουργού Εξωτερικών ανεβάζει τους τόνους απέναντι στην Άγκυρα και επιχειρεί να απαντήσει στην κριτική περί κατευνασμού.
Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργεί συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ίδια την κυβέρνηση.
Η πραγματική αξιολόγηση της πολιτικής των «ήρεμων νερών» δεν θα γίνει μόνο από τις δηλώσεις. Θα γίνει από την εφαρμογή των ελληνικών θαλάσσιων πάρκων, την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, την αντιμετώπιση πιθανών τουρκικών τετελεσμένων και την προστασία των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Η Αθήνα δηλώνει ότι η εποχή της παθητικής διπλωματίας τελείωσε.
Το επόμενο βήμα είναι να αποδειχθεί αυτό στη θάλασσα.