Το χρέος μειώνεται και η ανεργία υποχωρεί – Η κυβερνητική αφήγηση σκοντάφτει όταν βαφτίζει τη δημοσιονομική σταθερότητα «ευημερία για όλους»
Ας τελειώνουμε πρώτα με τα αυτονόητα.
Η πρόωρη αποπληρωμή του δημόσιου χρέους δεν είναι σκάνδαλο. Δεν είναι «πέταμα χρημάτων στους δανειστές». Είναι μια χρηματοοικονομική επιλογή που μειώνει μελλοντικούς τόκους και περιορίζει τον κίνδυνο αναχρηματοδότησης.
Σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών, οι πρόωρες αποπληρωμές του 2026 αναμένεται να φτάσουν τα 12,84 δισ. ευρώ, αποφέροντας εξοικονόμηση περίπου 370 εκατ. ευρώ τον χρόνο και τουλάχιστον 2,6 δισ. ευρώ σε βάθος επταετίας. Το ποσό δεν μπορεί, επίσης, να μετατραπεί αυτομάτως σε ισόποσες προσλήψεις, μισθούς ή κοινωνικές δαπάνες, καθώς η αποπληρωμή χρέους αποτελεί χρηματοοικονομική και όχι δημοσιονομική συναλλαγή.
Μέχρι εδώ, λοιπόν, σωστά.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η δημοσιονομική σταθερότητα συσκευάζεται ως απόδειξη ότι ήρθε η «ευημερία για όλους».
Εκεί το PowerPoint τελειώνει και αρχίζει ο Γιάννης.
Το χρέος μειώνεται – Δεν εξαφανίστηκε
Η πτώση του χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ είναι πραγματική και σημαντική. Χρειάζεται, όμως, να εξηγείται ολόκληρη.
Από το 2022 έως το 2025, το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης μειώθηκε από 177,8% σε 146,1% του ΑΕΠ. Σε ονομαστική αξία, όμως, υποχώρησε από 368 δισ. σε 362,9 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά περίπου 5,1 δισ. ευρώ. Την ίδια περίοδο το ονομαστικό ΑΕΠ αυξήθηκε από 207 δισ. σε 248,4 δισ. ευρώ.
Άρα η θεαματική βελτίωση του ποσοστού προήλθε τόσο από την πραγματική μείωση του χρέους όσο και από τη σημαντική αύξηση του παρονομαστή.
Δεν πρόκειται για λογιστική απάτη. Πρόκειται για απλή αριθμητική.
Απάτη θα ήταν να αφήνεται ο πολίτης να πιστεύει ότι η χώρα ξεχρέωσε σχεδόν το ένα τρίτο των οφειλών της.
Ο Γιάννης δεν κατοικεί στον παρονομαστή
Το 2025, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας, προσαρμοσμένο στις διαφορές των τιμών, βρισκόταν μόλις στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Ελλάδα και Βουλγαρία μοιράζονταν την τελευταία θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το 2024 ο μέσος ετήσιος μισθός πλήρους απασχόλησης, προσαρμοσμένος σε ισοδύναμο πλήρους χρόνου, ήταν περίπου 18.000 ευρώ στην Ελλάδα, έναντι 39.800 ευρώ στην ΕΕ. Ήταν ο δεύτερος χαμηλότερος μεταξύ των κρατών-μελών.
Και επειδή προφανώς για όλα φταίει ότι «δεν δουλεύουμε αρκετά», η Ελλάδα κατέγραψε το 2025 τη μεγαλύτερη πραγματική εβδομάδα εργασίας στην ΕΕ: 39,6 ώρες, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 35,9 ωρών. Ο δείκτης αφορά εργαζομένους πλήρους και μερικής απασχόλησης, ηλικίας 20 έως 64 ετών, στην κύρια εργασία τους.
Με απλά λόγια: δουλεύουμε περισσότερο και πληρωνόμαστε λιγότερο.
Αυτό δεν λέγεται οικονομικό θαύμα. Λέγεται πρόβλημα παραγωγικότητας και παραγωγικού μοντέλου.
Η στεγαστική «ευημερία»
Υπάρχει, βέβαια, και η ευημερία του ενοικίου.
Το 2024, το 28,9% του πληθυσμού στην Ελλάδα ζούσε σε νοικοκυριά όπου η στέγαση απορροφούσε τουλάχιστον το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος. Ήταν μακράν το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ. Στους νέους ηλικίας 15 έως 29 ετών έφτανε το 30,3%.
Το 2025, παράλληλα, το 27,5% των κατοίκων της Ελλάδας βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού – το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην Ένωση.
Ο Γιάννης, επομένως, δεν αρνείται ότι η χώρα δανείζεται φθηνότερα.
Απλώς αναρωτιέται εάν μπορεί να δανειστεί ο ίδιος για να αγοράσει σπίτι.
Οι επενδύσεις και η μεγάλη διαρροή προς τα έξω
Οι επενδύσεις έχουν πράγματι αυξηθεί. Αυτό αποτελεί πρόοδο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όμως, επισημαίνει ότι η επενδυτική δραστηριότητα παραμένει έντονα εξαρτημένη από εισαγωγές. Προβλέπει, μάλιστα, έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών 7,1% του ΑΕΠ για το 2026 και επιβράδυνση της ανάπτυξης όταν ολοκληρωθεί η εφαρμογή του Ταμείου Ανάκαμψης.
Το «Ελλάδα 2.0» διαθέτει περίπου 36 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια, με τα έργα να πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τον Αύγουστο του 2026. Ελλάδα 2.0
Η πραγματική εξέταση, λοιπόν, δεν είναι πόσα χρήματα απορροφήθηκαν.
Είναι τι θα μείνει όταν σταματήσει η ροή τους.
Θα έχουμε νέες βιομηχανίες, τεχνολογία, εξαγωγικές επιχειρήσεις και θέσεις υψηλής ειδίκευσης; Ή απλώς θα έχουμε αγοράσει ακόμη περισσότερα εισαγόμενα μηχανήματα για μια οικονομία που εξακολουθεί να στηρίζεται στην κατανάλωση, στον τουρισμό και στα ακίνητα;
Το ψυγείο δεν διαβάζει κυβερνητικές αναρτήσεις
Κύριε Πρωθυπουργέ, μειώστε το χρέος.
Γλιτώστε τόκους.
Διατηρήστε τη χώρα δημοσιονομικά ασφαλή.
Θα ήταν μικρόψυχο να μην αναγνωριστεί αυτή η πρόοδος.
Μη βαφτίζετε, όμως, τη μακροοικονομική σταθερότητα «ευημερία για όλους», όταν η Ελλάδα βρίσκεται στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, έχει τον δεύτερο χαμηλότερο μέσο μισθό, τις περισσότερες ώρες εργασίας και τη μεγαλύτερη στεγαστική επιβάρυνση στην ΕΕ.
Η επιτυχία δεν αποδεικνύεται όταν ανεβαίνει ένα γράφημα.
Αποδεικνύεται όταν ο Γιάννης φτάνει στις 30 του μήνα χωρίς να μετρά τα τελευταία ευρώ στον λογαριασμό του.
Το PowerPoint μπορεί να είναι σωστό.
Το σύνθημα δεν είναι.
Γιατί το ψυγείο, σε αντίθεση με την κυβερνητική επικοινωνία, δεν λέει ποτέ ψέματα.