Έγγραφο του Κωνσταντίνου Τζαβέλλα υπενθυμίζει ότι η εκτελεστική εξουσία δεν μπορεί να δίνει οδηγίες στους εισαγγελείς – Στο επίκεντρο οι αμοιβές και ο διορισμός πραγματογνωμόνων
Σοβαρά ερωτήματα για τα όρια ανάμεσα στην εκτελεστική και τη δικαστική εξουσία προκαλεί η αποκάλυψη εγγράφου του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνου Τζαβέλλα, προς την Υπηρεσιακή Γραμματέα του υπουργείου Δικαιοσύνης, Βασιλική Γιαβή.
Το έγγραφο, με ημερομηνία 23 Ιανουαρίου 2026 και αριθμό πρωτοκόλλου 593, συνιστά μια εξαιρετικά αυστηρή θεσμική απάντηση σε προηγούμενη εγκύκλιο της Υπηρεσιακής Γραμματέως, η οποία είχε απευθυνθεί προς τους Εισαγγελείς Εφετών και Πρωτοδικών ολόκληρης της χώρας.
Χωρίς προσωπικούς χαρακτηρισμούς, αλλά με διατυπώσεις που δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνείας, ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ξεκαθαρίζει ότι οι υπάλληλοι και τα στελέχη του υπουργείου Δικαιοσύνης δεν έχουν δικαίωμα να απευθύνουν εγκυκλίους, γενικές οδηγίες ή συστάσεις προς τους εισαγγελικούς λειτουργούς για ζητήματα που σχετίζονται με την άσκηση των καθηκόντων τους.
Με απλά λόγια, η ανώτατη εισαγγελική αρχή υπενθυμίζει προς την εκτελεστική εξουσία ότι υπάρχει ένα σαφές θεσμικό όριο το οποίο δεν μπορεί να παραβιάζεται.
Η εγκύκλιος που προκάλεσε την αντίδραση
Η υπόθεση ξεκίνησε στις 16 Ιανουαρίου 2026, όταν η Βασιλική Γιαβή απέστειλε έγγραφο προς τις Εισαγγελίες Εφετών και Πρωτοδικών της χώρας, με αντικείμενο την παροχή οδηγιών για τον καθορισμό του ύψους των αμοιβών των πραγματογνωμόνων.
Το έγγραφο χαρακτηριζόταν ως «Εγκύκλιος 2» και επιχειρούσε, σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, να θέσει κατευθύνσεις σε ένα πεδίο που συνδέεται άμεσα με την άσκηση εισαγγελικού και δικαιοδοτικού έργου.
Μία εβδομάδα αργότερα ήρθε η απάντηση του Κωνσταντίνου Τζαβέλλα.
Ο ανώτατος εισαγγελικός λειτουργός επικαλέστηκε ευθέως το άρθρο 28 του νόμου 4938/2022, σύμφωνα με το οποίο η Εισαγγελία είναι ανεξάρτητη δικαστική αρχή, διακριτή τόσο από τα δικαστήρια όσο και από την εκτελεστική εξουσία.
Υπενθύμισε ακόμη ότι δικαίωμα έκδοσης γενικών οδηγιών προς τους εισαγγελικούς λειτουργούς διαθέτουν ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου και, στα όρια της αρμοδιότητάς τους, οι αρμόδιοι Εισαγγελείς Εφετών και Πρωτοδικών.
Επομένως, σύμφωνα με τη θέση που διατυπώνεται στο έγγραφο, η Υπηρεσιακή Γραμματέας του υπουργείου δεν νομιμοποιείται να δίνει οδηγίες στους εισαγγελείς για τον τρόπο άσκησης των καθηκόντων τους.
Δεν πρόκειται για μια απλή υπηρεσιακή διαφωνία
Η υπόθεση δεν μπορεί να υποβαθμιστεί σε μία συνηθισμένη ανταλλαγή υπηρεσιακών εγγράφων.
Στην πραγματικότητα, αγγίζει τον πυρήνα της διάκρισης των εξουσιών.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης αποτελεί τμήμα της εκτελεστικής εξουσίας. Οι εισαγγελικές αρχές, αντίθετα, ασκούν δικαστικό έργο και οφείλουν να λειτουργούν χωρίς διοικητικές ή πολιτικές παρεμβάσεις.
Ακόμη και όταν το υπουργείο έχει αρμοδιότητα για την τελική διοικητική εκκαθάριση μιας δαπάνης, αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να ελέγχει ή να προκαθορίζει τη γνώμη που εκφράζουν οι εισαγγελικοί λειτουργοί στο πλαίσιο του δικαιοδοτικού τους έργου.
Αυτό ακριβώς φαίνεται να επισημαίνει ο Κωνσταντίνος Τζαβέλλας, αναφέροντας ότι η τελική υπουργική απόφαση μπορεί να ελέγχεται ως προς τη δική της αιτιολογία, όχι όμως να μετατρέπεται σε έμμεσο έλεγχο της κρίσης των εισαγγελέων.
Η διάκριση αυτή είναι θεμελιώδης. Διαφορετικά, η διοικητική εξουσία θα μπορούσε, μέσω οικονομικών ή διαδικαστικών οδηγιών, να επηρεάζει κρίσιμες αποφάσεις της ποινικής διερεύνησης.
Νέες καταγγελίες για την ομάδα Anubis K9
Η σύγκρουση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα εξαιτίας δημοσιευμάτων και καταγγελιών της ομάδας έρευνας Anubis Coldcase K9 Team.
Η συγκεκριμένη ομάδα, με ειδικά εκπαιδευμένους σκύλους, έχει συμμετάσχει σε έρευνες για σοβαρές υποθέσεις εξαφανίσεων και εγκληματικών ενεργειών.
Σύμφωνα με την καταγγελία της ομάδας, η Υπηρεσιακή Γραμματέας φέρεται να απέστειλε έγγραφη οδηγία προς αρμόδιες αρχές, ζητώντας να μη διορίζεται ως πραγματογνώμονας ο Ευάγγελος Αλεξανδρής, νόμιμος εκπρόσωπος και επικεφαλής της Anubis.
Η συγκεκριμένη καταγγελία είναι ιδιαίτερα σοβαρή και απαιτεί επίσημες απαντήσεις.
Ποιο ακριβώς είναι το περιεχόμενο της φερόμενης οδηγίας;
Σε ποια νομική διάταξη στηρίχθηκε;
Με ποια αρμοδιότητα θα μπορούσε ένα διοικητικό στέλεχος του υπουργείου να υποδεικνύει στις δικαστικές και εισαγγελικές αρχές ποιος επιτρέπεται και ποιος δεν επιτρέπεται να διοριστεί πραγματογνώμονας;
Υπήρξε προηγούμενος έλεγχος, δικαστική απόφαση, πειθαρχικό πόρισμα ή κάποια άλλη θεσμική διαδικασία που να δικαιολογεί έναν ενδεχόμενο αποκλεισμό;
Μέχρι να δοθούν επίσημες απαντήσεις και να δημοσιοποιηθούν όλα τα σχετικά έγγραφα, οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί πρέπει να αντιμετωπίζονται ως καταγγελίες και όχι ως οριστικά αποδεδειγμένα γεγονότα.
Το υπουργείο οφείλει να απαντήσει
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη Βασιλική Γιαβή ή τον Κωνσταντίνο Τζαβέλλα. Αφορά τη θεσμική λειτουργία ολόκληρου του συστήματος απονομής Δικαιοσύνης.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης οφείλει να απαντήσει δημόσια:
– Εξακολουθεί να ισχύει η επίμαχη εγκύκλιος για τις αμοιβές των πραγματογνωμόνων;
– Ανακλήθηκε ή τροποποιήθηκε μετά την παρέμβαση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου;
– Έχει σταλεί οποιοδήποτε έγγραφο σχετικά με τον αποκλεισμό συγκεκριμένου πραγματογνώμονα;
– Ποιος έδωσε την εντολή για την αποστολή του και με ποια νομική αιτιολογία;
– Έχει ενημερωθεί ο υπουργός Δικαιοσύνης για την αυστηρή αντίδραση της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου;
Η σιωπή δεν αποτελεί επαρκή απάντηση όταν τίθεται ζήτημα πιθανής υπέρβασης αρμοδιοτήτων και επέμβασης στο έργο των εισαγγελικών λειτουργών.
Η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης δεν είναι διακοσμητική διακήρυξη
Η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης δεν εξαντλείται σε πανηγυρικές δηλώσεις, επετείους και ομιλίες περί θεσμών.
Δοκιμάζεται στην πράξη, όταν η εκτελεστική εξουσία πλησιάζει τα όρια των αρμοδιοτήτων της και κάποιος οφείλει να της υπενθυμίσει ότι δεν μπορεί να τα υπερβεί.
Το έγγραφο του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, εφόσον είναι αυθεντικό και πλήρες όπως παρουσιάστηκε, αποτελεί μία τέτοια σαφή θεσμική προειδοποίηση.
Δεν είναι ένας προσωπικός «καβγάς» δύο υψηλόβαθμων κρατικών λειτουργών. Είναι σύγκρουση γύρω από ένα θεμελιώδες ερώτημα:
Ποιος έχει το δικαίωμα να δίνει οδηγίες στους εισαγγελείς;
Ο νόμος δίνει συγκεκριμένη και καθαρή απάντηση. Και αυτή η απάντηση δεν περιλαμβάνει κανένα διοικητικό στέλεχος της εκτελεστικής εξουσίας.
Η υπόθεση απαιτεί πλήρη διαφάνεια, δημοσιοποίηση όλων των εγγράφων και επίσημες εξηγήσεις. Γιατί όταν θολώνουν τα όρια ανάμεσα στην κυβέρνηση και στη Δικαιοσύνη, δεν απειλείται απλώς η υπηρεσιακή τάξη.
Απειλείται η ίδια η εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.