Οι τοπικές κοινωνίες φοβούνται απώλεια αρμοδιοτήτων, περιουσίας και ελέγχου του νερού – Λαϊκή συνέλευση και κινητοποιήσεις προαναγγέλλει ο δήμαρχος Διστόμου–Αράχωβας–Αντίκυρας
Ισχυρό μέτωπο αντίδρασης διαμορφώνεται στη Βοιωτία απέναντι στο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που ανοίγει τον δρόμο για την επέκταση της ΕΥΔΑΠ στη Βοιωτία, στη Φωκίδα και στην Εύβοια.
Τα Δημοτικά Συμβούλια Λεβαδέων, Ορχομενού και Αλιάρτου–Θεσπιέων τάχθηκαν ομόφωνα κατά των προβλέψεων του σχεδίου νόμου, εκφράζοντας σοβαρές ανησυχίες για το μέλλον του υδρευτικού και του αρδευτικού νερού.
Και εδώ πλέον δεν μιλάμε για μία απλή διοικητική αλλαγή. Μιλάμε για τον έλεγχο του σημαντικότερου φυσικού πόρου της Στερεάς Ελλάδας.
Από τους δήμους σε μία ανώνυμη εταιρεία
Το επίμαχο νομοσχέδιο προβλέπει την επέκταση της χωρικής αρμοδιότητας της ΕΥΔΑΠ στη Βοιωτία, στη Φωκίδα και στην Εύβοια –με εξαίρεση τη Σκύρο– ενώ για πρώτη φορά η εταιρεία αναλαμβάνει και την ευθύνη της άρδευσης.
Το ΥΠΕΝ παρουσιάζει τον σχεδιασμό ως μία μεταρρύθμιση που θα περιορίσει τον κατακερματισμό των παρόχων και θα εξασφαλίσει καλύτερο συντονισμό, οικονομίες κλίμακας και ολοκληρωμένη διαχείριση των υδάτινων πόρων. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του υπουργείου, προβλέπεται η συνένωση 70 παρόχων υπηρεσιών ύδατος σε δύο μεγάλους φορείς.
Οι δήμοι, όμως, βλέπουν την άλλη πλευρά του νομίσματος: τη σταδιακή αφαίρεση αρμοδιοτήτων, τη μεταφορά δικτύων και περιουσιακών στοιχείων και, τελικά, την εγκαθίδρυση ενός συγκεντρωτικού μοντέλου, στο οποίο οι τοπικές κοινωνίες θα έχουν περιορισμένο ή και ανύπαρκτο λόγο.
Διότι όταν μεταφέρονται το ενεργητικό, το παθητικό, οι εγκαταστάσεις, τα δίκτυα και τα ταμειακά διαθέσιμα ενός δημοτικού παρόχου, δεν μεταφέρεται απλώς μία υπηρεσία. Μεταφέρεται ολόκληρη η δυνατότητα του δήμου να αποφασίζει για το νερό του.
Οι μεγάλες ανησυχίες
Στο επίκεντρο των αντιδράσεων βρίσκονται συγκεκριμένα και αναπάντητα ερωτήματα:
Ποιος θα καθορίζει στο μέλλον την τιμή του νερού; Τι θα συμβεί με τα αρδευτικά τιμολόγια μετά τη μεταβατική περίοδο; Ποιος θα αποφασίζει για τα έργα, τις συντηρήσεις και τις επεκτάσεις των δικτύων; Τι θα απογίνουν οι δημοτικές υποδομές που κατασκευάστηκαν με χρήματα των πολιτών; Και, κυρίως, ποια πραγματική δυνατότητα παρέμβασης θα διαθέτουν τα Δημοτικά Συμβούλια;
Η κυβερνητική διαβεβαίωση ότι δεν προβλέπεται άμεση αύξηση των τιμολογίων δεν αρκεί για να εξαφανίσει την ανησυχία. Οι τιμές του αρδευτικού νερού μπορεί να παραμείνουν σταθερές για μία τριετία. Τι θα συμβεί, όμως, την τέταρτη χρονιά;
Το νερό δεν είναι μία συνηθισμένη εμπορική υπηρεσία. Είναι κοινωνικό αγαθό, προϋπόθεση ζωής και παραγωγής. Στη Βοιωτία, μάλιστα, συνδέεται άμεσα με την επιβίωση του πρωτογενούς τομέα και χιλιάδων αγροτικών οικογενειών.
Λαϊκή συνέλευση και κινητοποιήσεις
Κάθετα απέναντι τόσο στο γράμμα όσο και στη φιλοσοφία του νομοσχεδίου τάσσεται ο δήμαρχος Διστόμου–Αράχωβας–Αντίκυρας.
Ο δήμαρχος καλεί σε ανοιχτή λαϊκή συνέλευση, ώστε να αποτυπωθεί καθαρά και συλλογικά η θέση της τοπικής κοινωνίας. Παράλληλα, προσανατολίζεται σε κινητοποιήσεις την ημέρα που το νομοσχέδιο θα έρθει προς ψήφιση στη Βουλή.
Η στάση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μεταφέρει τη συζήτηση από τις αίθουσες των Δημοτικών Συμβουλίων στην ίδια την κοινωνία. Εκεί όπου πρέπει να απαντηθεί το βασικό ερώτημα: συμφωνούν οι κάτοικοι να παραδοθεί η διαχείριση των υδάτινων πόρων, των δικτύων και των δημοτικών υποδομών σε μία ανώνυμη εταιρεία;
Διαφορετική στάση από τον πρόεδρο της ΠΕΔ
Σε διαφορετική γραμμή κινήθηκε ο δήμαρχος Τανάγρας και πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Στερεάς Ελλάδας, Βασίλης Περγάλιας.
Ο κ. Περγάλιας τάχθηκε υπέρ του σχεδιασμού επί της αρχής, επισημαίνοντας ότι, σύμφωνα με το γράμμα του σχεδίου νόμου, δεν απαιτούνται αποφάσεις των Δημοτικών Συμβουλίων για να προχωρήσει η εφαρμογή του. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι κάθε δήμος έχει διαφορετικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες, οι οποίες πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τη μετάβαση στο νέο καθεστώς.
Η τοποθέτηση αυτή δημιουργεί ένα σοβαρό πολιτικό ερώτημα: ποια θέση θα εκφράσει τελικά η ΠΕΔ Στερεάς Ελλάδας; Την αυξανόμενη αντίδραση των Δημοτικών Συμβουλίων ή τη θετική επί της αρχής στάση του προέδρου της;
Το νερό δεν παραδίδεται με μία παράγραφο
Οι ομόφωνες αποφάσεις των τριών Δημοτικών Συμβουλίων δείχνουν ότι η κοινωνική και αυτοδιοικητική αντίδραση μεγαλώνει. Το ζήτημα δεν μπορεί να κλείσει πίσω από τεχνικούς όρους, μεταβατικές διατάξεις και κυβερνητικές διαβεβαιώσεις.
Οι πολίτες της Στερεάς Ελλάδας δικαιούνται να γνωρίζουν ποιος θα έχει τον έλεγχο των πηγών, των γεωτρήσεων, των αρδευτικών δικτύων και των περιουσιακών στοιχείων των δήμων τους. Δικαιούνται επίσης να γνωρίζουν πόσο θα πληρώνουν και ποιος θα λογοδοτεί όταν το δίκτυο καταρρέει ή όταν το νερό δεν φτάνει στα χωράφια τους.
Γιατί το νερό δεν είναι λογιστικό μέγεθος για να μεταφέρεται από έναν ισολογισμό σε έναν άλλο. Και η κυριαρχία πάνω στους υδάτινους πόρους μιας ολόκληρης περιφέρειας δεν μπορεί να παραδίδεται σε μία ανώνυμη εταιρεία χωρίς την καθαρή συναίνεση των κοινωνιών που ζουν από αυτούς.