Σχόλια, φωτογραφίες και ξεσπάσματα ετών συνθέτουν ένα ψηφιακό βιογραφικό που συχνά εξετάζεται πριν ακόμη αρχίσει η συνέντευξη
Ένα θυμωμένο σχόλιο για έναν πολιτικό. Μια προσβλητική απάντηση κάτω από κάποια φωτογραφία. Ένα ξέσπασμα μετά την ήττα της αγαπημένης μας ομάδας. Τη στιγμή της δημοσίευσης μπορεί να μοιάζουν ασήμαντα. Χρόνια αργότερα, όμως, ενδέχεται να εμφανιστούν μπροστά σε έναν εργοδότη και να μετατραπούν σε σοβαρό επαγγελματικό εμπόδιο.
Το ψηφιακό αποτύπωμα δεν αποτελεί πλέον μια αφηρημένη έννοια. Είναι η εικόνα που δημιουργείται για εμάς από αναρτήσεις, σχόλια, φωτογραφίες, παλιούς λογαριασμούς, συμμετοχές σε συζητήσεις και κάθε άλλο δημόσια προσβάσιμο ίχνος που έχουμε αφήσει στο διαδίκτυο.
Και αυτή η εικόνα μπορεί να εξεταστεί πριν καν μας δοθεί η ευκαιρία να παρουσιάσουμε τον εαυτό μας σε μια συνέντευξη.
Το δεύτερο, αόρατο βιογραφικό
Οι περισσότεροι υποψήφιοι φροντίζουν το βιογραφικό τους, ενημερώνουν τις επαγγελματικές τους δεξιότητες και προετοιμάζονται για τις ερωτήσεις μιας συνέντευξης. Την ίδια στιγμή, όμως, υπάρχει ένα δεύτερο βιογραφικό για το οποίο συχνά δεν έχουν κανέναν έλεγχο.
Είναι όσα εμφανίζονται όταν κάποιος αναζητήσει το όνομά τους στο διαδίκτυο.
Οι εργοδότες και οι εταιρείες επιλογής προσωπικού δεν περιορίζονται πλέον πάντοτε στα επαγγελματικά προσόντα και στις συστάσεις. Σε πολλές περιπτώσεις εξετάζουν και τη δημόσια διαδικτυακή παρουσία ενός υποψηφίου, αναζητώντας στοιχεία για τη συμπεριφορά, την κρίση και τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνεί.
Μια δημόσια ανάρτηση με ρατσιστικό, σεξιστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά. Το ίδιο μπορεί να συμβεί με απειλητικά σχόλια, επαναλαμβανόμενες επιθέσεις, ακραίες εκφράσεις ή φωτογραφίες που συγκρούονται ευθέως με την επαγγελματική εικόνα που επιχειρεί να παρουσιάσει κάποιος.
Δεν σημαίνει ότι κάθε ατυχής ανάρτηση οδηγεί αυτομάτως σε απόρριψη. Μπορεί, όμως, να γεννήσει ερωτήματα και να επηρεάσει μια απόφαση όταν υπάρχουν πολλοί υποψήφιοι με παρόμοια προσόντα.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τον έλεγχο
Στο παρελθόν, ο σχετικός έλεγχος ίσως περιοριζόταν σε μια απλή αναζήτηση ονόματος. Σήμερα, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να κάνει τη διαδικασία πολύ ταχύτερη και πιο εκτεταμένη.
Διαθέσιμες πληροφορίες από διαφορετικές πλατφόρμες μπορούν να συγκεντρωθούν, να ταξινομηθούν και, υπό προϋποθέσεις, να συνδεθούν μεταξύ τους. Λογαριασμοί με ψευδώνυμα, παλιές φωτογραφίες και σχόλια θαμμένα μέσα σε συζητήσεις ετών δεν είναι πλέον τόσο εύκολο να παραμείνουν απαρατήρητα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αυτοματοποιημένο συμπέρασμα είναι και σωστό. Οι συνδέσεις μπορεί να είναι λανθασμένες, οι πληροφορίες αποσπασματικές και το περιεχόμενο να παρουσιάζεται χωρίς το πλαίσιο μέσα στο οποίο δημιουργήθηκε. Ωστόσο, η πρώτη εντύπωση μπορεί να έχει ήδη σχηματιστεί.
Όταν ένα tweet καταστρέφει μια καριέρα
Χαρακτηριστική παραμένει η υπόθεση της Τζαστίν Σάκο, στελέχους αμερικανικής εταιρείας, η οποία το 2013 δημοσίευσε λίγο πριν από μία πτήση προς τη Νότια Αφρική ένα σχόλιο για το AIDS, το οποίο θεωρήθηκε βαθιά ρατσιστικό.
Όσο η ίδια βρισκόταν στο αεροπλάνο χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο, η ανάρτηση διαδόθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο. Δημιουργήθηκαν χιλιάδες αντιδράσεις και ακόμη και ειδικό hashtag με το οποίο οι χρήστες περίμεναν να δουν τι θα συμβεί όταν προσγειωθεί.
Μέχρι να φτάσει στον προορισμό της, η επαγγελματική ζημιά είχε ήδη γίνει. Η εταιρεία της πήρε δημόσιες αποστάσεις και λίγο αργότερα η Σάκο έχασε τη δουλειά της.
Το περιστατικό απέδειξε με τον πιο σκληρό τρόπο ότι μια δημοσίευση λίγων δευτερολέπτων μπορεί να αποκτήσει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Η διαγραφή της δεν αρκεί πάντοτε. Στιγμιότυπα οθόνης, αναδημοσιεύσεις και αποθηκευμένα αντίγραφα μπορούν να τη διατηρήσουν ζωντανή για χρόνια.
Η λύση δεν είναι η ψηφιακή εξαφάνιση
Η πλήρης διαγραφή της διαδικτυακής παρουσίας δεν είναι απαραίτητα η καλύτερη απάντηση. Ένα ανεξήγητο ψηφιακό κενό μπορεί επίσης να προκαλέσει απορίες, ιδιαίτερα σε επαγγέλματα όπου η δημόσια παρουσία, η επικοινωνία ή η εξοικείωση με την τεχνολογία έχουν σημασία.
Το ζητούμενο είναι μια φυσιολογική και αυθεντική εικόνα που να αντιπροσωπεύει τον άνθρωπο που είμαστε σήμερα — όχι μια παρορμητική εκδοχή του εαυτού μας πριν από δέκα χρόνια.
Ένας περιοδικός έλεγχος του ονόματός μας στις μηχανές αναζήτησης αποτελεί ένα καλό πρώτο βήμα. Παράλληλα, μπορούμε να εξετάσουμε τις δημόσιες αναρτήσεις μας, να διαγράψουμε ανενεργούς λογαριασμούς, να αφαιρέσουμε φωτογραφίες ή σχόλια που δεν μας εκφράζουν πλέον και να περιορίσουμε την εμφάνιση αναρτήσεων στις οποίες μας έχουν επισημάνει άλλοι χρήστες.
Εξίσου σημαντικό είναι να ενισχύσουμε τη θετική μας παρουσία. Ένα ενημερωμένο επαγγελματικό προφίλ, μια προσωπική ιστοσελίδα, η συμμετοχή σε επιστημονικές ή επαγγελματικές κοινότητες και η δημοσίευση περιεχομένου σχετικού με τις γνώσεις μας μπορούν να διαμορφώσουν μια πολύ πιο αντιπροσωπευτική εικόνα.
Πριν πατήσουμε λοιπόν το κουμπί της δημοσίευσης, αξίζει να κάνουμε μια απλή σκέψη: Θα θέλαμε να διαβάσει αυτό το σχόλιο ένας μελλοντικός εργοδότης, ένας συνεργάτης ή ένας πελάτης;
Επειδή ο θυμός μπορεί να περάσει σε λίγα λεπτά. Το αποτύπωμά του στο διαδίκτυο, όμως, μπορεί να μας ακολουθεί για χρόνια.