Η διοικήτρια της Τροχαίας Χανίων είπε το αυτονόητο: όποιος επισκέπτεται μια πόλη οφείλει να σέβεται τους νόμους και τους κατοίκους της – Η φιλοξενία δεν είναι λευκή επιταγή για παρανομία
Η διοικήτρια της Τροχαίας Χανίων, κ. Κουλαρά, είπε κάτι που κανονικά δεν θα έπρεπε καν να χρειάζεται εξήγηση: ο τουρίστας δεν βρίσκεται υπεράνω του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Δεν αποκτά ειδική ασυλία επειδή νοίκιασε αυτοκίνητο, έκλεισε ξενοδοχείο και άφησε χρήματα στην τοπική αγορά. Δεν δικαιούται να παρκάρει όπου τον βολεύει, να αγνοεί τις απαγορεύσεις και να μετατρέπει την Παλιά Πόλη σε ιδιωτικό χώρο στάθμευσης.
Το μήνυμα είναι απλό: φιλοξενία δεν σημαίνει ασυδοσία.
Και ήταν καιρός να ακουστεί τόσο καθαρά.
Η πόλη ανήκει πρώτα στους ανθρώπους που ζουν σε αυτή
Τα Χανιά είναι ένας από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της χώρας. Η Παλιά Πόλη αποτελεί ζωντανό ιστορικό τόπο, όχι σκηνικό φωτογράφισης ούτε χώρο στον οποίο επιτρέπονται τα πάντα στο όνομα της τουριστικής κατανάλωσης.
Πίσω από τις προσόψεις, τα καταστήματα και τα δωμάτια βραχυχρόνιας μίσθωσης υπάρχουν μόνιμοι κάτοικοι. Υπάρχουν ηλικιωμένοι, εργαζόμενοι, οικογένειες, παιδιά, άνθρωποι με κινητικές δυσκολίες και επαγγελματίες που πρέπει να συνεχίσουν την καθημερινή τους ζωή μέσα σε μια πόλη ήδη επιβαρυμένη από περιορισμένους χώρους στάθμευσης.
Η μαρτυρία που μετέφερε η διοικήτρια της Τροχαίας είναι αποκαλυπτική. Μια έγκυος γυναίκα, κάτοικος της Παλιάς Πόλης, περιφερόταν επί 45 λεπτά με το παιδί της να κλαίει μέσα στο αυτοκίνητο, επειδή ολόκληρος ο δρόμος είχε καταληφθεί από ενοικιαζόμενα οχήματα.
Αυτό δεν είναι μια μικρή ενόχληση της τουριστικής περιόδου. Είναι η στιγμή κατά την οποία η ίδια η πόλη αρχίζει να διώχνει τους κατοίκους της από τον δημόσιο χώρο.
Και μια πόλη που λειτουργεί μόνο για τον επισκέπτη, αργά ή γρήγορα παύει να είναι πόλη. Γίνεται τουριστικό προϊόν χωρίς πραγματική ζωή.
Το «δεν ήξερα» δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμο άλλοθι
Η κ. Κουλαρά ζήτησε τη συνδρομή του Συλλόγου Ενοικιαζομένων Αυτοκινήτων, ώστε οι επισκέπτες να ενημερώνονται από τη στιγμή που παραλαμβάνουν το όχημά τους ότι η στάθμευση στην Παλιά Πόλη απαγορεύεται.
Σωστά.
Οι εταιρείες ενοικίασης δεν αρκεί να παραδίδουν κλειδιά, έναν χάρτη και ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο. Οφείλουν να εξηγούν με σαφήνεια, σε περισσότερες γλώσσες, τους βασικούς περιορισμούς που ισχύουν στην πόλη. Με έντυπη ενημέρωση, εμφανή σήμανση, ψηφιακές οδηγίες και συγκεκριμένη υπόδειξη των νόμιμων χώρων στάθμευσης.
Όχι με ψιλά γράμματα που κανείς δεν διαβάζει. Όχι με ένα αόριστο «προσέξτε πού θα παρκάρετε». Καθαρά: εδώ απαγορεύεται, εκεί επιτρέπεται, αυτές είναι οι συνέπειες της παράβασης.
Από εκεί και πέρα, το «είμαι τουρίστας» δεν αποτελεί δικαιολογία. Όπως ο Έλληνας οδηγός οφείλει να γνωρίζει και να σέβεται τους κανόνες όταν ταξιδεύει στο εξωτερικό, το ίδιο ισχύει για κάθε επισκέπτη στην Ελλάδα.
Ο σεβασμός δεν έχει εθνικότητα. Ούτε, όμως, και η παράβαση μπορεί να αντιμετωπίζεται διαφορετικά ανάλογα με το διαβατήριο ή το αυτοκόλλητο της εταιρείας στο πίσω τζάμι.
Τα πρόστιμα από μόνα τους δεν ελευθερώνουν τον δρόμο
Η διοικήτρια ανέδειξε και μια δεύτερη, ακόμη πιο σκληρή πραγματικότητα. Η βεβαίωση μιας παράβασης δεν δημιουργεί αυτομάτως ελεύθερη θέση για τον κάτοικο που αναζητά απεγνωσμένα χώρο να σταθμεύσει.
Το πρόστιμο είναι αναγκαίο, αλλά δεν αρκεί όταν το παράνομα σταθμευμένο όχημα εξακολουθεί να καταλαμβάνει τον δρόμο για ώρες.
Χρειάζεται σταθερή αστυνόμευση, συντονισμός των αρμόδιων υπηρεσιών και εφαρμογή όλων των μέτρων που προβλέπονται για την απομάκρυνση οχημάτων όταν εμποδίζουν την κυκλοφορία ή παραβιάζουν τις ειδικές ρυθμίσεις. Χρειάζονται επίσης χώροι περιμετρικής στάθμευσης, αξιόπιστη σύνδεση με το κέντρο και σήμανση που δεν αφήνει κανένα περιθώριο παρερμηνείας.
Δεν μπορεί η πολιτεία να ζητά σεβασμό από τον επισκέπτη και ταυτόχρονα να αφήνει τον ίδιο να περιφέρεται χωρίς ξεκάθαρη πληροφόρηση και χωρίς λειτουργικές εναλλακτικές. Η ατομική ευθύνη είναι υπαρκτή, αλλά δεν απαλλάσσει τον Δήμο, την Τροχαία και τους επαγγελματικούς φορείς από τη δική τους υποχρέωση να οργανώσουν την κατάσταση.
Η φιλοξενία δεν απαιτεί να σωπαίνουν οι κάτοικοι
Στην Ελλάδα έχουμε συνηθίσει να αντιμετωπίζουμε τον τουρισμό περίπου ως ιερή αγελάδα. Οτιδήποτε ενοχλεί τον επισκέπτη θεωρείται περίπου οικονομικό έγκλημα, ενώ κάθε επιβάρυνση που υφίστανται οι κάτοικοι παρουσιάζεται ως αναπόφευκτο τίμημα της «ανάπτυξης».
Όχι. Ο τουρισμός υπηρετεί έναν τόπο όταν ενισχύει την οικονομία του χωρίς να ακυρώνει τη ζωή του. Όταν ο μόνιμος κάτοικος αισθάνεται ξένος στη γειτονιά του, όταν δεν μπορεί να προσεγγίσει το σπίτι του και όταν ο δημόσιος χώρος παραδίδεται ανεξέλεγκτα στα ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα, τότε το μοντέλο έχει ξεπεράσει τα όριά του.
Η δήλωση της διοικήτριας της Τροχαίας Χανίων δεν είναι «αντιτουριστική». Είναι υπέρ της στοιχειώδους ισονομίας και της αξιοπρέπειας μιας πόλης που θέλει να παραμένει φιλόξενη χωρίς να γίνεται ξέφραγο πάρκινγκ.
Οι επισκέπτες είναι ευπρόσδεκτοι. Οι παραβάσεις τους όχι.
Και το ερώτημα πλέον δεν είναι αν πρέπει να ενημερωθούν. Είναι αν οι εταιρείες ενοικίασης, ο Δήμος και οι αρμόδιες υπηρεσίες θα εφαρμόσουν επιτέλους ένα κοινό, αυστηρό και λειτουργικό σχέδιο — πριν η Παλιά Πόλη γίνει αφιλόξενη πρώτα για τους ίδιους τους κατοίκους της.