Ο Ντόναλντ Τραμπ έστησε ξανά το γνώριμο σκηνικό της υπερπαραγωγής: προανήγγειλε «μεγάλη» παρέμβαση, φούσκωσε τις προσδοκίες, φόρτισε το διεθνές κλίμα και τελικά παρέδωσε μια ομιλία χωρίς καθαρή απόφαση, χωρίς στρατηγικό στίγμα και χωρίς κανένα χειροπιαστό αποτέλεσμα.
Το μόνο άμεσο προϊόν αυτής της πολιτικής φλυαρίας ήταν περισσότερη αβεβαιότητα, μεγαλύτερη ανασφάλεια στις αγορές και ένα νέο σοκ στην παγκόσμια οικονομία. Όταν ο πλανήτης περιμένει κατεύθυνση και παίρνει καπνό, το κόστος δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι πολιτικό, γεωστρατηγικό και οικονομικό.
ΕΤΑΞΕ “ΣΗΜΕΙΟ ΚΑΜΠΗΣ”, ΠΑΡΕΔΩΣΕ ΣΥΣΚΟΤΙΣΗ
Ο ίδιος ο Τραμπ καλλιέργησε την εντύπωση ότι επίκειται κάτι βαρύ: μια καθοριστική ανακοίνωση, μια εκεχειρία, μια αμερικανική στροφή, μια εξέλιξη που θα έδινε σχήμα στην κρίση.
Αντί γι’ αυτό, εμφανίστηκε χωρίς σαφές πλαίσιο, χωρίς ορισμένο τέλος της σύγκρουσης, χωρίς ξεκάθαρη απάντηση για το τι ακριβώς κάνει η Ουάσιγκτον και πού ακριβώς θέλει να φτάσει.
Με άλλα λόγια: ανέβασε ο ίδιος τον πήχη και πέρασε από κάτω του.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΑΣΑΦΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΕΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΚΟΣΤΟΣ
Το πρόβλημα με τον Τραμπ δεν είναι μόνο τι λέει. Είναι ότι λέει κάτι σήμερα, το θολώνει αύριο και το αναιρεί μεθαύριο, αφήνοντας κυβερνήσεις, συμμάχους, αγορές και κοινωνίες να ερμηνεύουν διαθέσεις αντί να διαβάζουν στρατηγική.
Έτσι δεν κυβερνάται μια υπερδύναμη.
Έτσι παράγεται αβεβαιότητα σε αλυσίδα: στις αγορές, στην ενέργεια, στο διεθνές εμπόριο, στη γεωπολιτική σταθερότητα. Όταν ο Λευκός Οίκος μιλά και ο κόσμος βγαίνει πιο μπερδεμένος απ’ όσο μπήκε, δεν έχουμε ηγεσία. Έχουμε επιτάχυνση του χάους.
ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ “ΝΑΝΟΗΓΕΤΕΣ” ΩΣ ΣΙΩΠΗΛΟΙ ΣΥΝΕΡΓΟΙ
Η ευθύνη, όμως, δεν σταματά στην Ουάσιγκτον. Η ευρωπαϊκή ηγεσία εξακολουθεί να στέκεται μικρή, φοβική και πολιτικά άτολμη μπροστά σε έναν Αμερικανό πρόεδρο που σύρει τη Δύση από ένταση σε ένταση.
Αντί να ορθώσουν δική τους γραμμή, να υπερασπιστούν τα συμφέροντα των κοινωνιών τους και να απαιτήσουν σοβαρότητα, επιλέγουν τον ρόλο του πειθήνιου παρακολουθήματος.
Και έτσι η Ευρώπη δεν λειτουργεί ως δύναμη ισορροπίας. Λειτουργεί ως παθητικός πολλαπλασιαστής της αμερικανικής αστάθειας.
Ο Τραμπ δεν μίλησε σαν ηγέτης που ξέρει πού πηγαίνει τον κόσμο. Μίλησε σαν μεγαλομανής παίκτης της έντασης, που πετάει λέξεις-βόμβες και μετά αφήνει τις αγορές να καίγονται, το πετρέλαιο να φουσκώνει και τη διεθνή ανασφάλεια να θεριεύει. Και όσο η Ευρώπη συνεχίζει να σιωπά μπροστά σε αυτό το πολιτικό τσίρκο, δεν θα είναι απλώς θεατής της παρακμής. Θα είναι συνένοχη.