Στο επίκεντρο η προστασία του παραλιακού μετώπου και ο κίνδυνος μελλοντικής δόμησης πάνω από την πλαζ
Σοβαρό προβληματισμό προκαλεί στη Χαλκίδα η συζήτηση που έχει ανοίξει για το μέλλον της παραλιακής ζώνης στην περιοχή του Κουρεντίου, πάνω από την πλαζ. Το ζήτημα συνδέεται με τον ευρύτερο σχεδιασμό για το παραλιακό μέτωπο της πόλης και τις αλλαγές που εξετάζονται στο πλαίσιο της αναδιάταξης των λιμενικών χρήσεων.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν τεθεί στη δημόσια συζήτηση, υπάρχει προβληματισμός για το ενδεχόμενο ορισμένες εκτάσεις να απενταχθούν από τη Χερσαία Ζώνη Λιμένα. Μια τέτοια εξέλιξη, εφόσον προχωρήσει χωρίς σαφείς θεσμικές δικλίδες προστασίας, θα μπορούσε να αλλάξει το καθεστώς των συγκεκριμένων ακινήτων και να δημιουργήσει προϋποθέσεις μελλοντικής δόμησης.
Και εδώ αρχίζει το πραγματικό ερώτημα: τι ακριβώς σχεδιάζεται για το Κουρέντι; Θα παραμείνει ελεύθερος παραλιακός χώρος για τους πολίτες ή θα ανοίξει σταδιακά ο δρόμος για μια ακόμη επέκταση του τσιμέντου;
Γιατί αν η λογική είναι «μην μείνει κανένα βραχάκι ελεύθερο», τότε δεν μιλάμε για ανάπτυξη. Μιλάμε για μια αντίληψη που βλέπει κάθε μέτρο παραλιακής γης ως πιθανό οικόπεδο και κάθε ελεύθερο σημείο δίπλα στη θάλασσα ως ευκαιρία προς αξιοποίηση.
Η σημασία του Κουρεντίου για την πόλη
Το Κουρέντι αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της Χαλκίδας. Είναι χώρος αναψυχής, περιπάτου και επαφής των πολιτών με τη θάλασσα. Για πολλούς κατοίκους, δεν πρόκειται απλώς για μια παραλιακή έκταση, αλλά για κομμάτι της καθημερινότητας και της ταυτότητας της πόλης.
Γι’ αυτό και οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς της περιοχής πρέπει να γίνει με απόλυτη διαφάνεια, σαφή ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας και ξεκάθαρη πρόβλεψη ότι δεν θα υπάρξει ανεξέλεγκτη τσιμεντοποίηση.
Η Χαλκίδα έχει ανάγκη από έργα αναβάθμισης, καλύτερες υποδομές, οργανωμένο παραλιακό μέτωπο και αξιοποίηση των δυνατοτήτων της. Όμως η ανάπτυξη δεν μπορεί να σημαίνει απώλεια ελεύθερων χώρων, περιορισμό της πρόσβασης των πολιτών στη θάλασσα ή αλλοίωση περιοχών με ιδιαίτερη περιβαλλοντική και κοινωνική αξία.
Ανάπτυξη ή τσιμεντοποίηση;
Η συζήτηση για τη μεταφορά του εμπορικού λιμανιού, τη δημιουργία νέων λιμενικών εγκαταστάσεων και την αναβάθμιση του παραλιακού μετώπου είναι σημαντική για το μέλλον της Χαλκίδας. Μπορεί να δημιουργήσει νέες προοπτικές για την πόλη, την οικονομία και τον τουρισμό.
Ωστόσο, άλλο είναι η οργανωμένη ανάπτυξη και άλλο η υποχώρηση του δημόσιου χώρου μπροστά σε μελλοντικές πιέσεις δόμησης. Άλλο είναι να σχεδιάζεις μια πόλη ανοιχτή προς τη θάλασσα και άλλο να αφήνεις ανοιχτό το ενδεχόμενο η παραλιακή ζώνη να μετατραπεί σε σειρά από ιδιωτικά οικόπεδα.
Η Χαλκίδα δεν χρειάζεται μια ανάπτυξη που θα την αποκόψει από τη θάλασσά της. Χρειάζεται ένα σχέδιο που θα προστατεύει το παραλιακό μέτωπο, θα αναβαθμίζει την πρόσβαση των πολιτών και θα κατοχυρώνει ότι το Κουρέντι δεν θα γίνει πεδίο μελλοντικής οικοδομικής εκμετάλλευσης.
Η πόλη χρειάζεται καθαρές δεσμεύσεις
Η τοπική κοινωνία δικαιούται να γνωρίζει τι σχεδιάζεται για μία από τις πιο ευαίσθητες περιοχές της Χαλκίδας. Δεν αρκούν γενικές αναφορές σε αξιοποίηση ή αναβάθμιση. Χρειάζονται συγκεκριμένες δεσμεύσεις ότι δεν θα υπάρξει οικοπεδοποίηση της παραλιακής ζώνης και ότι το Κουρέντι θα παραμείνει χώρος ανοιχτός, δημόσιος και λειτουργικός για τους κατοίκους.
Αν η πόλη θέλει πραγματικά να μιλήσει για σύγχρονο παραλιακό μέτωπο, πρέπει πρώτα να απαντήσει σε ένα απλό ερώτημα: θα προστατεύσει τη θάλασσα ως κοινό αγαθό ή θα τη δει ως βιτρίνα για μελλοντική δόμηση;
Το Κουρέντι είναι πολύ σημαντικό για να αντιμετωπιστεί ως απλή πολεοδομική εκκρεμότητα. Είναι παραλιακός χώρος, δημόσια ανάσα και σημείο αναφοράς για τη Χαλκίδα.
Η ανάπτυξη της πόλης δεν πρέπει να γίνει με τη λογική «μην μείνει κανένα βραχάκι ελεύθερο». Πρέπει να γίνει με σχέδιο, διαφάνεια και σεβασμό στον δημόσιο χαρακτήρα του παραλιακού μετώπου.
Γιατί μια πόλη που χάνει την ελεύθερη πρόσβασή της στη θάλασσα, χάνει κάτι πολύ περισσότερο από μια παραλία. Χάνει ένα κομμάτι από την ίδια της την ψυχή.