Είκοσι χρόνια υποσχέσεων, μισή δουλειά, μηδενική πρόοδος
Η συζήτηση στο πρόσφατο δημοτικό συμβούλιο δεν άφησε περιθώρια παρερμηνειών: ο Νότιος Οδικός Άξονας παραμένει ένας δρόμος-σύμβολο καθυστέρησης, πολιτικής αδράνειας και έργων που προχωρούν μόνο στα χαρτιά. Μελέτες που δεν ολοκληρώνονται, έργα που διαφημίζονται χωρίς να παραδίδονται και υποσχέσεις που ανακυκλώνονται κάθε λίγα χρόνια συνθέτουν ένα τοπίο στασιμότητας δεκαετιών.
Η πραγματικότητα που περιγράφεται από όσους παρακολουθούν την υπόθεση του άξονα εδώ και χρόνια είναι σκληρή αλλά ξεκάθαρη: η περιοχή έχασε κάποτε μια ιστορική ευκαιρία να εξασφαλίσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για μια μεσογειακή οδική σύνδεση και την παράλληλη αναβάθμιση του τοπικού λιμανιού. Από τότε, η πορεία του έργου κινείται μόνο καθοδικά.
Οι περιφερειακές αρχές της τελευταίας δεκαετίας δεν κατάφεραν να ολοκληρώσουν τις κρίσιμες μελέτες για τις απαραίτητες παρακάμψεις. Η μία και μοναδική εξαίρεση –μια παράκαμψη που προχώρησε– δεν αρκεί για να αλλάξει τη συνολική εικόνα. Το μεγαλύτερο μέρος του οδικού δικτύου παραμένει παλαιωμένο, επικίνδυνο και ανεπαρκές για τις ανάγκες κατοίκων και επισκεπτών.
Οι προβλέψεις για την ολοκλήρωση του άξονα είναι αποκαρδιωτικές: μελετητική ωριμότητα το… 2030 και πιθανή παράδοση το 2040. Ένα έργο που θα έπρεπε να έχει τελειώσει χθες, μεταφέρεται στο μακρινό αύριο, χωρίς συγκεκριμένες δεσμεύσεις, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα και –κυρίως– χωρίς εξασφαλισμένους πόρους.
Η κυβερνητική εκπροσώπηση που εμφανίστηκε στο δημοτικό συμβούλιο δεν κατάφερε να ανατρέψει το αρνητικό κλίμα. Αντίθετα, οι γενικόλογες αναφορές και οι πολλαπλές υποσχέσεις χωρίς ουσία ενίσχυσαν την αίσθηση ότι η υπόθεση του άξονα αντιμετωπίζεται κάθε φορά σαν να ξεκινά από την αρχή. Η πραγματικότητα όμως δεν αλλάζει: πρόκειται για ένα πρόβλημα δεκαετιών που απαιτεί λύσεις, όχι νέα «θα».
Την ίδια στιγμή, ένας ακόμη βασικός οδικός άξονας του νησιού παραμένει ημιτελής εδώ και είκοσι χρόνια. Τμήματα που δημοπρατήθηκαν το 2005 βρίσκονται ακόμη στο 50%, την ώρα που παρουσιάζονται ως έργα-βιτρίνα. Πρόκειται για εικόνα που δεν συνάδει με μια περιοχή που διεκδικεί τουριστική ανάπτυξη και οδική ασφάλεια.
Ο Νότιος Οδικός Άξονας είναι κάτι περισσότερο από ένας δρόμος. Είναι ένας καθρέφτης των θεσμικών αδυναμιών, της ατολμίας και της έλλειψης συνέχειας που χαρακτηρίζει δημόσια έργα στην περιφέρεια. Όσο οι εξαγγελίες πολλαπλασιάζονται και τα έργα παραμένουν στάσιμα, η περιοχή συνεχίζει να πληρώνει το τίμημα.
Οι πολίτες δεν έχουν ανάγκη από άλλα λόγια. Έχουν ανάγκη από δρόμο. Όχι το 2040 — τώρα.