Η Δημοτική Αρχή Χαλκιδέων παρουσίασε το Ευφυές Σύστημα Ελεγχόμενης Στάθμευσης και προσπάθησε να το ντύσει με τις γνωστές λέξεις: «Smart Cities», «βιωσιμότητα», «κινητικότητα», «αναβάθμιση», «λειτουργικότητα».
Μόνο που η Χαλκίδα δεν πνίγεται επειδή της έλειπε μια εφαρμογή στο κινητό.
Η Χαλκίδα πνίγεται επειδή εδώ και χρόνια δεν υπάρχει σοβαρό κυκλοφοριακό σχέδιο. Δεν υπάρχουν επαρκή περιφερειακά πάρκινγκ. Δεν υπάρχει ουσιαστική δημοτική συγκοινωνία. Δεν υπάρχει προστασία του μόνιμου κατοίκου. Δεν υπάρχει πραγματική μέριμνα για τον εργαζόμενο, τον επαγγελματία, τον ηλικιωμένο, τον άνθρωπο με αναπηρία.
Και τώρα η Δημοτική Αρχή έρχεται να παρουσιάσει ως «έξυπνη λύση» αυτό που για τον δημότη μπορεί να γίνει πολύ απλά: ακόμα ένα χαράτσι.
Γιατί ας μιλήσουμε καθαρά.
Όταν πρώτα αφήνεις την πόλη να βουλιάξει στο κυκλοφοριακό χάος, όταν αφαιρούνται θέσεις στάθμευσης, όταν το κέντρο γίνεται καθημερινά απροσπέλαστο, όταν οι δημότες γυρίζουν μισή ώρα για να βρουν πού να αφήσουν το αυτοκίνητό τους, δεν μπορείς μετά να τους λες ότι η λύση είναι να πληρώνουν για να παρκάρουν.
Αυτό δεν είναι πολιτική αστικής κινητικότητας.
Είναι διαχείριση αποτυχίας με ψηφιακό περιτύλιγμα.
Το αρχικό σχέδιο προβλέπει 3 ζώνες ελεγχόμενης στάθμευσης, 540 μικτές θέσεις κατοίκων και επισκεπτών, 315 θέσεις μόνιμων κατοίκων, 14 θέσεις ΑμεΑ, 9 θέσεις φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, 90 θέσεις δικύκλων και 18 θέσεις φορτοεκφόρτωσης.
Και το ερώτημα είναι απλό:
Ποιον ακριβώς εξυπηρετεί αυτό το σχέδιο;
Τον μόνιμο κάτοικο που θα δικαιούται μία άδεια ανά κύρια κατοικία; Και αν η οικογένεια έχει δύο αυτοκίνητα; Και αν δύο άνθρωποι δουλεύουν διαφορετικές ώρες; Και αν υπάρχουν παιδιά, ηλικιωμένοι, ανάγκες μετακίνησης, επαγγελματικές υποχρεώσεις;
Τον επαγγελματία του κέντρου, που ήδη παλεύει με μειωμένη προσβασιμότητα και ακρίβεια;
Τον επισκέπτη, που θα έρθει στο κέντρο και θα βρεθεί αντιμέτωπος με ζώνες, χρονικά όρια, πληρωμές και πρόστιμα;
Ή τελικά εξυπηρετεί κυρίως έναν νέο μηχανισμό είσπραξης;
Η Δημοτική Αρχή μιλά για «διαβούλευση». Όμως διαβούλευση δεν είναι να παρουσιάζεις ένα σχέδιο σχεδόν έτοιμο και μετά να ζητάς από τους φορείς να το σχολιάσουν. Διαβούλευση είναι να δώσεις πρώτα όλα τα στοιχεία στη δημοσιότητα.
Πού είναι η πλήρης μελέτη;
Πού είναι η οικονομοτεχνική τεκμηρίωση;
Πόσο θα πληρώνει ο πολίτης;
Πόσο θα κοστίζει η άδεια κατοίκου;
Ποια θα είναι τα πρόστιμα;
Ποιος θα κάνει τους ελέγχους;
Πού θα πηγαίνουν τα έσοδα;
Θα δεσμευτούν αποκλειστικά για κυκλοφοριακές παρεμβάσεις ή θα χαθούν σε έναν γενικό δημοτικό κουβά;
Αυτά είναι τα πραγματικά ερωτήματα.
Γιατί «έξυπνη πόλη» δεν σημαίνει να πληρώνει ο δημότης πιο εύκολα από το κινητό του.
Έξυπνη πόλη σημαίνει να μη χρειάζεται να βασανίζεται καθημερινά για τα αυτονόητα.
Έξυπνη πόλη σημαίνει δωρεάν ή οικονομικά προσιτά περιφερειακά πάρκινγκ. Σημαίνει μικρά ηλεκτρικά λεωφορεία που συνδέουν το κέντρο με τις γειτονιές. Σημαίνει ασφαλείς πεζοδρομήσεις, σωστή φορτοεκφόρτωση, πραγματικές θέσεις ΑμεΑ, σεβασμό στον μόνιμο κάτοικο, στήριξη στον επαγγελματία.
Όχι απλώς παρκόμετρα νέας γενιάς.
Η Δημοτική Αρχή δεν μπορεί να βαφτίζει «αναβάθμιση» κάθε μέτρο που μεταφέρει το κόστος στον πολίτη. Δεν μπορεί να παρουσιάζει ως πρόοδο αυτό που μοιάζει με νέα ταμειακή πολιτική. Δεν μπορεί να κρύβεται πίσω από το Ταμείο Ανάκαμψης και τις λέξεις των συμβούλων, όταν η καθημερινότητα της πόλης φωνάζει το αντίθετο.
Η Χαλκίδα δεν έχει ανάγκη από επικοινωνιακές φιέστες.
Έχει ανάγκη από λύσεις.
Και λύση δεν είναι να κάνεις τον δημότη πελάτη μέσα στην ίδια του την πόλη.
Αν η ελεγχόμενη στάθμευση ενταχθεί σε ένα πραγματικό, δημόσιο, κοινωνικά δίκαιο και πλήρως τεκμηριωμένο κυκλοφοριακό σχέδιο, τότε μπορεί να συζητηθεί σοβαρά. Αν όμως εφαρμοστεί χωρίς προηγουμένως να έχουν λυθεί τα βασικά —χώροι στάθμευσης, δημοτική συγκοινωνία, κυκλοφοριακές ροές, προστασία κατοίκων και επαγγελματιών— τότε δεν μιλάμε για λύση.
Μιλάμε για ακόμη ένα βάρος στην πλάτη του πολίτη.
Η Δημοτική Αρχή οφείλει να απαντήσει τώρα, πριν το μέτρο γίνει τετελεσμένο:
Θα φτιάξει πρώτα πάρκινγκ ή θα βάλει πρώτα χρεώσεις;
Θα δώσει λύση στους κατοίκους ή θα τους αφήσει να κυνηγούν μία θέση έξω από το σπίτι τους;
Θα στηρίξει την αγορά ή θα κάνει την πρόσβαση στο κέντρο ακόμα πιο δύσκολη;
Θα παρουσιάσει ολοκληρωμένο κυκλοφοριακό σχέδιο ή θα συνεχίσει να πουλάει «έξυπνες» λέξεις για παλιές αποτυχίες;
Γιατί το πρόβλημα της Χαλκίδας δεν είναι ότι δεν είναι αρκετά «smart».
Το πρόβλημα είναι ότι διοικείται με αποσπασματικές κινήσεις, επικοινωνιακά περιτυλίγματα και μέτρα που τελικά πληρώνει πάντα ο ίδιος: ο δημότης.
Και αυτό πρέπει να ειπωθεί καθαρά:
Η ελεγχόμενη στάθμευση χωρίς συνολικό σχέδιο δεν είναι μεταρρύθμιση.
Είναι χαράτσι με Wi-Fi.