Όταν η απάντηση στην κριτική για το πού πηγαίνει το δημόσιο χρήμα είναι “βγείτε δήμαρχος και δώστε τα αλλού”, τότε το πρόβλημα δεν είναι απλώς πολιτικό. Είναι θεσμικό.
Στον Δήμο Χαλκιδέων ανοίγει πλέον ένα πολύ σοβαρό ζήτημα: όχι μόνο πόσες απευθείας αναθέσεις γίνονται, αλλά σε ποιους δίνονται, με ποια κριτήρια, με ποια ποσά και με ποιο αποτέλεσμα.
Γιατί άλλο πράγμα είναι μια νόμιμη απευθείας ανάθεση για μια πραγματική ανάγκη του Δήμου και άλλο πράγμα να μετατρέπεται η απευθείας ανάθεση σε μόνιμο μηχανισμό διανομής δημοτικού χρήματος.
Η διαδικασία της απευθείας ανάθεσης, σύμφωνα με το Μητρώο Διαδικασιών του Δημοσίου, αφορά συμβάσεις προμηθειών ή υπηρεσιών έως 30.000 ευρώ και γίνεται κατόπιν έρευνας αγοράς. Άρα δεν είναι παράνομη από μόνη της. Όμως η νομιμότητα δεν τελειώνει στο ποσό. Αρχίζει από τη διαφάνεια, την τεκμηρίωση και τον πραγματικό ανταγωνισμό.
Δεν είναι προσωπικά χρήματα κανενός
Η φράση «τα δίνω εκεί, βγείτε δήμαρχος και δώστε τα αλλού» συμπυκνώνει όλη τη λάθος νοοτροπία της εξουσίας.
Όχι.
Δεν τα «δίνει» η δήμαρχος.
Δεν τα «μοιράζει» η δημοτική αρχή.
Δεν τα «χαρίζει» κανείς σε κανέναν.
Τα χρήματα είναι των δημοτών.
Προέρχονται από φόρους, τέλη, δημοτικούς πόρους, κρατικές χρηματοδοτήσεις και ευρωπαϊκά προγράμματα. Άρα κάθε ευρώ πρέπει να εξηγείται.
Πού πήγε;
Γιατί πήγε εκεί;
Ποιος το πήρε;
Τι παρέδωσε;
Υπήρχαν άλλες προσφορές;
Υπήρχαν άλλοι ενδιαφερόμενοι;
Υπάρχουν επαναλαμβανόμενοι ανάδοχοι;
Υπάρχουν ποσά λίγο κάτω από τα όρια;
Υπάρχει κατάτμηση δαπανών;
Αυτά δεν είναι κακεντρέχεια. Είναι έλεγχος.
Και φυσικά: σε ποια μέσα ενημέρωσης δίνονται χρήματα;
Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της έρευνας.
Ο Δήμος Χαλκιδέων οφείλει να δημοσιοποιήσει αναλυτικά όλες τις δαπάνες ενημέρωσης, προβολής, δημοσιότητας, διαφήμισης, καταχωρίσεων, παραγωγής υλικού, φιλοξενίας περιεχομένου και επικοινωνιακής προβολής.
Όχι γενικά και αόριστα.
Ονομαστικά.
Ποια μέσα ενημέρωσης πήραν χρήματα;
Ποια sites;
Ποιες εφημερίδες;
Ποιοι ραδιοφωνικοί σταθμοί;
Ποιες εταιρείες επικοινωνίας;
Ποιες εταιρείες παραγωγής έντυπου ή ηλεκτρονικού υλικού;
Ποια φυσικά πρόσωπα εμφανίζονται πίσω από τις συμβάσεις;
Στη Διαύγεια εμφανίζεται για τον Δήμο Χαλκιδέων εγγραφή με αντικείμενο «Έξοδα Ενημέρωσης Και Προβολής Δραστηριοτήτων Του Δήμου βάσει σύμβασης 6/2026». Αυτό από μόνο του δεν σημαίνει τίποτα μεμπτό. Σημαίνει όμως ότι πρέπει να ανοίξει ο φάκελος: ποια είναι η σύμβαση 6/2026, ποιος είναι ο ανάδοχος, ποιο είναι το ποσό, ποια υπηρεσία παρασχέθηκε και σε ποιο μέσο ή φορέα κατέληξε η δαπάνη.
Γιατί όταν ένας Δήμος χρηματοδοτεί, διαφημίζεται ή προβάλλεται σε ΜΜΕ, το ερώτημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι και δημοκρατικό.
Μπορεί ένα μέσο που λαμβάνει δημοτικό χρήμα να ασκεί ανεξάρτητο έλεγχο;
Υπάρχει ισότιμη κατανομή ή επιλεκτική ενίσχυση;
Δίνονται χρήματα σε μέσα που στηρίζουν τη δημοτική αρχή;
Αποκλείονται μέσα που ασκούν κριτική;
Υπάρχουν αντικειμενικά κριτήρια αναγνωσιμότητας, κυκλοφορίας, επισκεψιμότητας και απήχησης;
Αν όλα είναι καθαρά, ας βγουν όλα στο φως.
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι «βγείτε δήμαρχος»
Ο δημότης δεν χρειάζεται να γίνει δήμαρχος για να ρωτήσει.
Ο δημοσιογράφος δεν χρειάζεται να εκλεγεί για να ελέγξει.
Η αντιπολίτευση δεν χρειάζεται να πάρει τη διοίκηση για να ζητήσει στοιχεία.
Αυτή είναι η ουσία της δημοκρατίας.
Η κάλπη δίνει εντολή διοίκησης, όχι λευκή επιταγή.
Η διοίκηση του Δήμου Χαλκιδέων οφείλει να απαντήσει με πίνακες, όχι με ειρωνείες.
Με ΑΔΑ, όχι με θυμό.
Με συμβάσεις, όχι με ύφος.
Με παραδοτέα, όχι με πολιτικό τσαμπουκά.
Τι πρέπει να ζητηθεί τώρα
Να δοθεί πλήρης κατάλογος όλων των απευθείας αναθέσεων από το 2024 έως σήμερα.
Να δοθεί ξεχωριστός πίνακας για δαπάνες προς ΜΜΕ, sites, εφημερίδες, ραδιόφωνα, εταιρείες επικοινωνίας και παραγωγής περιεχομένου.
Να αναφερθούν ονομαστικά όλοι οι ανάδοχοι.
Να δημοσιοποιηθούν ποσά, ημερομηνίες, ΑΔΑ, ΑΔΑΜ, συμβάσεις, τιμολόγια και παραδοτέα.
Να εξηγηθεί με ποια κριτήρια επιλέχθηκαν τα συγκεκριμένα μέσα.
Να απαντηθεί αν υπάρχουν επαναλαμβανόμενες αναθέσεις στους ίδιους αποδέκτες.
Να ελεγχθεί αν υπάρχουν δαπάνες λίγο κάτω από τα όρια των απευθείας αναθέσεων.
Το πολιτικό συμπέρασμα
Το θέμα δεν είναι αν ένας Δήμος έχει δικαίωμα να κάνει προβολή. Έχει.
Το θέμα δεν είναι αν μπορεί να ενημερώνει τους δημότες. Μπορεί.
Το θέμα δεν είναι αν μπορεί να κάνει απευθείας αναθέσεις. Μπορεί, υπό όρους.
Το θέμα είναι άλλο:
Μπορεί η δημοτική αρχή να αποδείξει ότι το δημοτικό χρήμα δίνεται με καθαρά, αντικειμενικά και ελέγξιμα κριτήρια;
Γιατί αν μπορεί, ας ανοίξει τα χαρτιά της.
Αν δεν μπορεί, τότε το «τα δίνω εκεί» γίνεται πολιτική ομολογία.
Ο Δήμος Χαλκιδέων δεν είναι ιδιωτικό ταμείο.
Δεν είναι προσωπικό γραφείο προβολής.
Δεν είναι μηχανισμός επιβράβευσης φίλων και τιμωρίας ενοχλητικών.
Είναι δημόσιος οργανισμός.
Και σε έναν δημόσιο οργανισμό, όποιος διαχειρίζεται χρήματα δεν λέει «βγείτε δήμαρχος και δώστε τα αλλού».
Λέει:
«Ορίστε οι αναθέσεις. Ορίστε τα μέσα που πληρώθηκαν. Ορίστε τα ποσά. Ορίστε τα κριτήρια. Ορίστε τα παραδοτέα. Ελέγξτε μας».
Όλα τα άλλα είναι αλαζονεία εξουσίας.
Και η αλαζονεία, όταν ακουμπά δημόσιο χρήμα και μέσα ενημέρωσης, δεν είναι απλώς πολιτικό λάθος.
Είναι θέμα δημοκρατίας.