Το λογότυπο εταιρείας πάνω σε ολοκαίνουργιο παρτέρι προκαλεί εύλογα ερωτήματα για τον δημόσιο χώρο, την αισθητική της πόλης και την ανοχή της δημοτικής αρχής
Αντικρίζοντας κανείς τα νέα έργα ανάπλασης στη Βενιζέλου, το μάτι δεν πέφτει μόνο στο φρέσκο τσιμέντο, στα παρτέρια ή στην εικόνα της παρέμβασης. Πέφτει κατευθείαν πάνω σε μια λεπτομέρεια που προκαλεί τουλάχιστον εκνευρισμό: το λογότυπο εταιρείας, φαρδύ πλατύ, αποτυπωμένο πάνω στο ολοκαίνουργιο τσιμεντένιο παρτέρι.
Και εδώ αρχίζουν τα σοβαρά ερωτήματα.
Διότι αυτό δεν είναι διακριτική τεχνική σήμανση. Δεν είναι ενημερωτική πινακίδα έργου. Δεν είναι στοιχείο ταυτότητας ενός δημόσιου προγράμματος. Είναι, στην πράξη, εταιρική προβολή μέσα στον δημόσιο χώρο. Μια καθαρή διαφημιστική στάμπα πάνω σε υποδομή που προορίζεται για την πόλη και τους πολίτες.
Πού σταματά η σήμανση και πού αρχίζει η οπτική ρύπανση;
Αλήθεια, ο Δήμος Χαλκιδέων και ο αρμόδιος Αντιδήμαρχος Καθαριότητας τι ακριβώς σκοπεύουν να κάνουν;
Αν αύριο ένας πολίτης γράψει στην άλλη πλευρά του ίδιου παρτεριού «ΠΑΟ», «Ολυμπιακός» ή οποιοδήποτε άλλο σύνθημα, δεν θα μιλάμε αμέσως για βανδαλισμό; Αν ένας έφηβος κάνει ένα γκραφίτι, δεν θα υπάρξουν ανακοινώσεις για υποβάθμιση του δημόσιου χώρου, για προσβολή της αισθητικής της πόλης και για ανάγκη άμεσης αποκατάστασης;
Ποια είναι λοιπόν η ειδοποιός διαφορά ανάμεσα σε μια οπαδική μούτζουρα και σε ένα εταιρικό λογότυπο πάνω σε δημόσιο έργο;
Η απάντηση είναι απλή: καμία ουσιαστική διαφορά, αν δεν υπάρχει ρητή, θεσμικά προβλεπόμενη και αισθητικά αποδεκτή άδεια για τέτοια προβολή.
Ίσα ίσα, στην περίπτωση της εταιρικής στάμπας υπάρχει και ένα επιπλέον ζήτημα: η εμπορική αξιοποίηση του δημόσιου χώρου χωρίς να είναι σαφές ποιος την επέτρεψε, με ποια διαδικασία και με ποιο δικαίωμα.
Τα έργα πληρώνονται από τους πολίτες, όχι από διαφημιστικές χάρες
Τα έργα ανάπλασης δεν αποτελούν ιδιωτική βιτρίνα κανενός. Πληρώνονται από δημόσιους πόρους, δηλαδή άμεσα ή έμμεσα από τους φορολογούμενους πολίτες. Ο δημόσιος χώρος δεν είναι επιφάνεια προβολής για εργολάβους, προμηθευτές ή εταιρείες που συμμετέχουν σε ένα έργο.
Άλλο πράγμα η προβλεπόμενη πινακίδα ενός έργου, με στοιχεία χρηματοδότησης, φορέα υλοποίησης και αναδόχου. Και άλλο πράγμα να μένει μόνιμα πάνω στο παρτέρι ένα εταιρικό λογότυπο, σαν να πρόκειται για ιδιωτικό ακίνητο ή εμπορική εγκατάσταση.
Η πόλη δεν είναι κατάλογος χορηγών.
Τα πεζοδρόμια δεν είναι διαφημιστικός χώρος.
Τα παρτέρια δεν είναι εταιρικές πινακίδες.
Ο Δήμος οφείλει να παρέμβει
Η δημοτική αρχή έχει υποχρέωση να ξεκαθαρίσει άμεσα τι συμβαίνει. Υπάρχει άδεια για αυτή τη σήμανση; Προβλέπεται από τη σύμβαση του έργου; Έχει εγκριθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες; Ή απλώς κάποιος αποφάσισε ότι μπορεί να αφήσει το όνομά του πάνω σε δημόσια υποδομή;
Και κυρίως: θα απομακρυνθεί;
Διότι αν ο Δήμος ανέχεται τέτοιες πρακτικές, τότε αύριο ο καθένας θα μπορεί να επικαλείται προηγούμενο. Ο ένας θα γράφει σύνθημα, ο άλλος θα βάζει αυτοκόλλητο, ο τρίτος θα αφήνει το λογότυπό του. Και στο τέλος θα αναρωτιόμαστε γιατί ο δημόσιος χώρος μοιάζει εγκαταλελειμμένος και ασύδοτος.
Η καθαριότητα δεν αφορά μόνο τα σκουπίδια. Αφορά και την εικόνα της πόλης. Αφορά την προστασία του δημόσιου χώρου από κάθε μορφή αυθαίρετης οπτικής ρύπανσης, είτε αυτή προέρχεται από σπρέι είτε από εταιρική στάμπα.
Καθαρίστε το τώρα
Η Βενιζέλου δεν είναι ιδιωτικό εκθετήριο. Είναι δρόμος της πόλης. Ανήκει στους κατοίκους, στους πεζούς, στους επαγγελματίες, στους επισκέπτες. Δεν ανήκει στο διαφημιστικό αποτύπωμα καμίας εταιρείας.
Η δημοτική αρχή οφείλει να παρέμβει άμεσα και να αποκαταστήσει την εικόνα του σημείου. Όχι αύριο. Όχι όταν «εξεταστεί το θέμα». Τώρα.
Γιατί ο δημόσιος χώρος δεν είναι λάφυρο.
Δεν είναι τσιμεντένια κάρτα προβολής.
Και η πόλη δεν χρωστά σε κανέναν να διαφημίζει το όνομά του πάνω στα παρτέρια της.
Φωτογραφία: Apostolos Averkiadis